İsı Ve İsının Yayılması

Isı ve Isının Yayılması
ısı nedir - ısı nasıl yayılır - ısının yayılma yolları - madde ve ısı

Doğadaki maddeler , atom ve molekül denilen çok küçük taneciklerden meydana gelmiştir Bir maddenin atom yada moleküllerinin sahip olduğu enerji toplamına ISI denirIsı bir enerji türüdür ve başka enerjilere dönüşebilirÖrneğin iki elimizi birbirine sürttüğümüzde , ellerimizin sıcaklığının arttığını hissederizBurada sürtünme enerjisi , ısı enerjine dönüşmüştürIsı birimi Joule yada Kaloridir ?Q ? harfi ile gösterilirIsı skaler bir büyüklüktürIsı kalorimetre kabı ile ölçülür Maddeler ısı aldıkça molekülleri hızlanır Isı transferi daima yüksek sıcaklıktan düşük sıcaklığa doğrudurBir maddenin aldığı ısı miktarı maddenin sıcaklığındaki değişimden yararlanılarak ölçülür

ISININ YAYILMA YOLLARI Isı 3 yolla yayılır

1- İLETİM : Isı katılarda iletim yoluyla yayılırMetal bir telin ucu ısıtıldığında diğer uçtan tutan el ısıyı çok çabuk hissederYoğun maddeler ısıyı daha iyi iletirlerMetaller yoğun maddeler olduğu için ısı iletimleri fazladır Tahta,plastik gibi maddelerde ise ısı iletimi çok yavaştır Kibritin bir ucu yanmasına rağmen diğer uçtan tutan elin yanmaması veya tencerelerin tutacak yerlerinin plastikten yapılmasının nedeni ısı iletimiyle ilgilidir Metal kaşık kullanarak yemeği karıştırdığımızda bir süre sonra elimiz yanar,ancak tahta kaşık kullandığımızda bu olayla karşılaşmayız Isıyı iyi ileten maddelere ısı iletkeni , çok zor ileten maddelere ise ısı yalıtkanı adı verilir Isı İletkeni Isı Yalıtkanı Bakır Cam yünü Gümüş Plastik Köpük Alüminyum Tahta Altın Hava Boşluğu(vakum)

2 ? KONVEKSİYON : Isı sıvı ve gazlarda konveksiyon(taşıma) yoluyla yayılırKonveksiyonla yayılmada ısınan taneciklerle soğuk tanecikler yer değiştirirSu ısıtılırken yoğunluğu azaldığı için yukarı doğru hareketlenirHızlı moleküller yukarı giderken ısıyı kütleleri ile taşırlarYemekler pişirilirken karıştırılması ile sıcak ve soğuk arasındaki ısıalışverişi hızlanır Kalorifer peteğinin yakınındaki hava molekülleri ısınarak yükselirIsınıp yükselen bu havanın yerine ısınmak üzere soğuk hava gelirEvlerin içlerinin ısınması bu şekilde gerçekleşir

3-IŞIMA :
Maddeler arasında doğrudan temas olmadan ısı aktarımı olabilirIsının ışınlarla maddesel ortama ihtiyaç duymadan yayılmasıdır Dünyamızın ısınması,soğuk bir kış gününde güneş altında kalan bir aracın cam ve kaportası soğuk iken içinin ısınması,mikro dalga fırınlarda yemeklerin pişirilmesi veya ampulün çevresinin ısınması ışıma yoluyla gerçekleşir Burada ısı enerjisi molekülden moleküle aktarılır Bunun için moleküllerin birbirine dokunması gerekir