Dil Bilgisi - Edebiyat Terimleri

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-29-2012

Kurallı ya da düz cümle nedir?

Dilimizin temel kurallarından biri yardımcı öğelerin önce, temel öğelerin sonra gelmesidir

Dilin işleyişini yönlendiren bu temel kuraldır

Bütün sözcük öbekleri, tümcede sözcüklerin dizilişi bu kurala göre olur

Yüklem de cümlenin temel öğesi olduğu için genellikle sonda bulunur

Yüklemi sonda bulunan cümleye, kurallı ya da düz cümle adını veriyoruz

Yüklem, cümlenin zembereği durumundadır

Cümlede önemsenip vurgulanmak istenen sözcük ya da sözcük öbeği yükleme yaklaştırır

Bu da cümledeki sözcüklerin kesin, demirbaş bir yeri olmadığını gösterir

Söz gelimi, “Köyün erkekleri kışa doğru büyük kentlere gider

” cümlesinde vurgulanmak istenen “büyük kentlere” sözcükleridir

Bu cümleyi, “Kışa doğru büyük kentlere köyün erkekleri gider

” biçiminde oluşturursak, “köyün erkekleri” öğesini önemseyip belirtmiş oluruz

11-29-2012	#6
Prof. Dr. Sinsi	Dil Bilgisi - Edebiyat Terimleri Kurallı ya da düz cümle nedir? Dilimizin temel kurallarından biri yardımcı öğelerin önce, temel öğelerin sonra gelmesidir Dilin işleyişini yönlendiren bu temel kuraldır Bütün sözcük öbekleri, tümcede sözcüklerin dizilişi bu kurala göre olur Yüklem de cümlenin temel öğesi olduğu için genellikle sonda bulunur Yüklemi sonda bulunan cümleye, kurallı ya da düz cümle adını veriyoruz Yüklem, cümlenin zembereği durumundadır Cümlede önemsenip vurgulanmak istenen sözcük ya da sözcük öbeği yükleme yaklaştırır Bu da cümledeki sözcüklerin kesin, demirbaş bir yeri olmadığını gösterir Söz gelimi, “Köyün erkekleri kışa doğru büyük kentlere gider” cümlesinde vurgulanmak istenen “büyük kentlere” sözcükleridir Bu cümleyi, “Kışa doğru büyük kentlere köyün erkekleri gider” biçiminde oluşturursak, “köyün erkekleri” öğesini önemseyip belirtmiş oluruz