Konu
:
İnkaların Çocuk Kurbanları « Tarihi Gizemler
Yalnız Mesajı Göster
İnkaların Çocuk Kurbanları « Tarihi Gizemler
11-25-2012
#
1
Prof. Dr. Sinsi
İnkaların Çocuk Kurbanları « Tarihi Gizemler
Zaman: 14-15
yüzyıllar
Mekân: Ekvator
Peru
Şili
Arjantin ve Bolivya
Bir keresinde bu adaya kurban edilmek üzere on dört yaşında bir kız getirilmişti
Ancak başrahip kızı kabul etmedi
Vücudunu titiz bir muayeneden geçirince memelerinin birinin altında küçük bir ben bulmuştu
Bu nedenle tanrılarına kurban edilmeye değer bulunmamıştı
PEDER BERNABECOBO
1653
İnka İmparatorluğu'nu Konu edinen ilk vakayinameyi yazan İspanyol vakanüvislerinden Peder Barnabe Cobo
bize şimdi Bolivya Cumhuriyeti'nde olan Titikaka Gölü'ndeki Güneş Adası'ndan getirilen genç kızın yukardaki hikâyesini anlatır
Kız
eski Andlar'ın en büyük hac merkezlerinden ve dini tapınaklarından birinde kurban edilecekti
Ancak kız
kurban edilemeyince hikâyesini İnka İmparatorluğu'nun 1532'de fethinden birkaç yıl sonra adaya gelen bazı İspanyollar'a anlatacaktı
İnkalar hakkındaki bilgilerimiz Cobo gibi eski zaman vakanüvislerinden ve çağdaş arkeolojik araştırmalardan gelmektedir
İnka İmparatorluğu'nun çok büyük
çok-etnikli
çok-dilli bir devlet olup 4000 kilometrekare bir alana yayıldığını biliyoruz
iktidar hanedanlarını 16
ya da 14
yüzyılda kuran halk Andlar'ın çok yükseklerinde olan Cuzco'da yaşıyorlardı ve burası onlara göre dünyalarının maddi ve manevi merkeziydi
İnka İmparatorluğu'nun Quechua dili konuşan ataları birkaç kuşak içinde Batı Amerika'nın bu geniş topraklarında yaşayan onlarca farklı etnik grubu ve topraklarım fethetmişlerdir
İsyanlar çok sıktı ve böyle büyük bir alam ve halkı kontrol altında tutmak çok güçtü
Dünyanın diğer eski imparatorluklarında olduğu gibi
farklı grupları iktidardaki hanedanların kontrolü altında tutmanın ve İktidarlarını yaygınlaştırmanın başlıca yolu
bir devlet dininin kurulmasıydı
(Solda) Arkeologlar Llullaillaco zirvesinde bir kazıda
Burada
6700 metre yükseklikte kadın bir İnka kurbanı bulunmuştur
(Sağda) Cerro el Plomo'da 6000 metre yükseklikte
en güney noktada bulunan İnka mumyası
Bu çocuk kurbanın yanında
çeşitli heykelcikler ve bir torba koka yaprağı bulunmuştur
ANDLAR'IN KUTSAL YERLERİ
İnka İmparatorluğu boyunca ve ondan yüzyıllarca önce And halkları kutsal yerlerde "Huaca" adını verdikleri tapınaklar inşa ederlerdi
Huaca'lâr ruhani gücü olduğuna inanılan bir doğa parçasındaki doğal ya da insan elinden çıkma bir mekândı
Bunlar mağaralarda
su kaynaklarında
büyük kayalarda
tepelerde
pınar ya da köprü yakınlarında ve dağların doruklarında yapılırdı
Bu huaca'larda adaklar çok yaygındı
En popüler adaklar koka yaprağı dolu sepetler
renkli deniz kabukları
lamalar
alpakalar
mısır birası
bez
aaaal heykelcikler ve bazen de çocuklardı
İlk İnkalar Cuzco bölgesinde yüzlerce tapmak yapmışlardı ve bunların her biri yeni doğmakta olan İmparatorluktan akraba gruplar tarafından bakılır ve korunurdu
İmparatorluk büyüdükçe devlet Güneş Adası'nda-ki gibi daha büyük tapmaklar inşa etti
Tapınak külliyeleri belli başlı huaca'larda Güneş'e
Ay'a
Gökgürültüsü Tanrısı'na ve diğer tanrılara adanırdı
Bu huaca'ların çevresinde bir din geliştirmek için çok büyük kaynak ve enerji harcanmıştı
Görkemli tapınaklar Cuzco soylularının
uyruklarının yaşamları üzerinde sahip oldukları ideolojik ve politik gücü vurgulamaktaydı
(Solda) Günümüzde bir maestra ya da şaman
bir adak töreninde koka yaprakları ve günlük yakıyor
(Sağda) 1995'te bir çığ düşmesi sonunda Peru'da Ampato zirvesindeki buzlar arasında bulunan İnka kızının mumyası
İNSAN KURBAN ETME
İnsan kurban etme
İnkalar'ın bir icadı değildi
İspanyol öncesi And ikonografisinde genelde savaş tutsakları olmak üzere kurban edilmiş insanların tasvirleri yer almaktadır
Hatta Peru'da ilk yontulmuş taş kitabelerde
kafaları kesilmiş savaş tutsakları görülür
Diğer kültürlerde de insan kafası ganimet olarak alınmıştır
İnkalar bu uygulamaları imparatorluğu bir arada tutan devlet dininin ve imparatorluk ideolojisinin bir parçası haline getirmişlerdir
Çocukların kurban edilmesi de bu bağlamda ele alınmalıdır
Çocuklar capac hucha adı verilen politik bakımdan önemli bir ayinde kurban edilirlerdi
Colin McEwan ve Maarten van de Guchte'ye göre bu terim
"Kraliyet yükümlülüğü" olarak çevrilebilir
Bu bilimadamları
araştırmalarında
altı ile on yaşında çocukların imparatorluğun dört bir yanındaki köy ve kasabalardan Cuzco'daki b
aşk
ente nasıl gönderildiklerini anlatırlar
Bazıları için bu
yüzlerce
hatta binlerce kilometre yol demekti
Çocuklar ve kendilerine eşlik edenler yol boyunca köylerden
şarkı
lar söyleyerek geçerlerdi
Cuzco'ya vardıktan sonra kentin merkezinde toplanırlar ve İnka rahipleri tarafından sembolik olarak evlendirilirlerdi
Hayvanların ve diğer adakların kurban edilmesinden sonra
çocuklar Cuzco'nun büyük meydanının çevresinden geçirilirlerdi
Sonra tekrar köy ve kasabalarına gönderilir
buralarda yeni törenler yapılırdı
Törenin sonunda çocuklar alkol ve diğer maddelerle uyuşturulur ve memleketleriyle ilişkili bir huaca'da öldürülürlerdi
Arkeologlar Andlar'ın her yerinde çocuk kurban edildiğini saptamışlardır
Bu capac hucha törenlerinin kalıntıları adalarda
mağaralarda ve dağ tepelerinde bulunmuştur
Arkeolog Johan Reinhard
And-Ur'da çoğunlukla karla kaplı volkanik doruklarda kurban izlerine rastlamıştır
Bu kurbanların oralardan çıkarılması
dünyanın en güç arkeolojik çalışmalarıdır: Reinhard ve arkadaşları 6000 metre yüksekliğe çıkmak
oksijen azlığından doğan yükseklik yorgunluğu
buz
kül ve karla mücadele etmek zorundaydılar
Eski çağların insanlarının
o dağlara çağdaş araç gereç olmadan çıkmalarındaki kararlılık gerçekten şaşırtıcıdır
Bu mumyaların bulunması beceri olduğu kadar şans da gerektirir
Beceri bunları nerede arayacağını bilmek ve şans da cesetleri ortaya çıkaracak doğru çevre koşullarının bir araya gelmesidir
Yağmacılar çalmadan ya da havayla temas ettiği için havadaki mikroorganizmalar tarafından cesetler bozulmadan mumyaları elde etmek için
Reinhard ve ekibi buzları ve kaya kadar sert toprağı kazmak
bulgularını bilimsel olarak kaydetmek ve sonra mumyayı kamplarına güvenli bir şekilde taşımak zorundaydılar
Belgelerde çocuk kurban etmeye ilişkin büyük törenler hâlâ anlatılmaktadır
Peru'da Arequipa yakınlarında Ampato'da bulunan arkeolojik kanıtlar bu belgeleri doğrulamaktadır
Ampato kızı görkemli tüylü bir başlık
çanak çömlek
kaşıklar
ahşap kupalar
giyimli aaaal heykelcikler
yiyecek ve güzel kumaşlarla gömülü bulunmuştu
Kutsal bir renk olan kırmızı toprak
mezarının zeminine serilmek üzere dağın tepesine taşınmıştı
Kurban yerinin çevresinde inşa edilen platformlar ve belki de b
aşk
a binalarda b
aşk
a küçük çocukların kurban edildikleri kuşkusuzdur
Eski ve yeni dünyadaki diğer imparatorluklarla kıyaslandığında çocukların kurban edilmesi İnka devletinde pek nadir rastlanan bir şeydir
Ancak çocuk kurban edildiği bir gerçektir ve bunun çok önemli dini ve politik amaçları vardı
Yerel bir yöneticinin çocuğunu kurban edilmek üzere vermesi
hem İnka devletine hem de taptıkları yaratıcı tanrılara bağlılığının kanıtıydı
Kurban edilmek üzere Cuzco'ya bir tören alayı halinde götürülen düzinelerce çocuğun görüntüsü
İnka devletinin gücünün yılda bir kere olsun gözler önüne serilmesiydi
Bu trajik ama güçlü devlet kurumunu tam olarak değerlendirebilmek için
inka İmparatorluğu'nun siyasal mantığını ve dini ilkelerini tarihi bağlamı içinde anlamamız gerekir
Prof. Dr. Sinsi
Kullanıcının Profilini Göster
Prof. Dr. Sinsi Kullanıcısının Web Sitesi
Prof. Dr. Sinsi tarafından gönderilmiş daha fazla mesaj bul