Akhilleus ( Achilles )

ALIN YAZISI

Akhaların en büyük kahramanı Achilleus'un, Troya savaşının başarı ve başarısızlık şanslarını elinde tutan o yenilmez savaşçının trajik bir yazgısı vardır, bunu kendisi de, anası Thetis de şöyle dile getirirler (İl I, 352 ve 414):

"Anam! Kısacık bir ömür sürmek için doğurdunsa beni" "Uzun değil, kısacık bir ömür verdi kader sana"

Achilleus gerçi kaderini kendi seçebilir, Thetis iki şıkkı şöyle dile getirmişti oğluna (İl IX, 411vd):

İki ayrı kader götürecek beni ölüme: Burada kalır, savaşırsam Troya çevresinde, tükenmez bir ün var, dönüş yok Dönersem yurduma, sevgili baba toprağına, ünüm olmasa da çok yaşayacağım, ölüm öyle çabucak gelip çatmayacak

Achilleus az yaşasa da ünlü yaşamayı seçmiş ve bunun için Troya savaşına katılmaya karar vermişti, ama anası (ya da babası) onun ölmesini önlemek için bazı düzenler kurmuşlardı Bu konuda anlatılan ve İlyada'da izine rastlanmayan efsane şöyledir: Akha önderleri Troya seferine gitmek üzere hazırlığa başlayınca, o zaman genç bir delikanlı olan Akhilleus sefere katılmamak için Yunanistan'ın karşısındaki Skyros adasına gönderilir ve orada kral Lykomedes'in sarayında konuklanır

Ne var ki Achilleus kız kılığına girmiş ve kralın kızları arasına karışmıştır Haremde yaşayan Achilleus'a Pyrrha (kızıl saçlı) adı verilmiş, bir söylentiye göre de Lykomedes'in kızlarının biriyle sevişmiş ve ileride adı geçecek oğlu Neoptolemos (Pyrrhus) da ondan doğmuştu

Öte yandan Akhaların kâhini Kalkhas'ın Achilleus sefere katılmazsa Troya'nın alınamayacağını bildirmesi üzerine, Odysseus yiğidi aramaya çıkar, Skyros'a varınca kurnazca bir düzen tasarlar, gezgin satıcı kılığına girip Lykomedes'in haremine sokulur ve kızların, kadınların önünde bohçasını açıp bir sürü kumaş dokuma ve işleme serer önlerine, ama bohçanın dibinde birkaç kıymetli silah da vardır, Pyrrha kılığındaki Akhilleus bunları görünce dayanamaz, onları almaya, kullanmaya can atar, böylece kimliğini açığa vurur Odysseus da onu peşine takıp Akha ordusunun toplandığı Aulis'e getirir

TROYA SEFERİ

İlk çıkarmanın Troya'nın çok güneyinde Mysia bölgesine olduğu anlatılır Akhalar Troas'a vardıklarını sanarak hemen yağmaya koyulurlar Mysia'ya yerleşmiş olan Herakles'in oğlu Telephos onları karşılar, aralarında savaş başlar Achilleus kargısıyla Telephos'u yaralar Sonra da saldırganlar yanlış bölgeye çıktıklarını anlayarak denize açılırlar, ama bir fırtına onları gerisingeri Yunanistan kıyılarına atar Bu kez Aulis'ten değil, Argos'tan yola çıkmaya hazırlanırken, Telephos çıkagelir, Achilleus'tan aldığı yara iyileşmiş değildir, tanrı sözcüğü bu yarayı ancak Achilleus'un iyi edebileceğini bildirmiştir (Telephos)

Akha donanması Argos'tan Aulis'e vanr Burada rüzgârların esmesini sağlamak için İphigeneia'nın kurban edilmesine karar verilir Achilleus bilmeden bu işe alet olur, Agamemnon kızını güya Achilleus'a nişanlamak için getirtir Aulis'e Achilleus durumu anlayınca, önlemeye çalışır, ama başaramaz (lphigeneia)

Achilleus'un iyileştirdiği Telephos'un kılavuzluğunda gene Anadolu kıyılarına doğru yola çıkılır ve Tenedos adasında durak yapılır Bir efsaneye göre, Achilleus orada Agamemnon'la ilk kez kavgaya tutuşur ve Apollon'un oğlu Tenes'i öldürür (Tenes) Anası Thetis'in bildirdiği bir tanrı buyruğuna göre, Achilleus Apollon oğlunu öldürürse Troya önünde silahla öldürülmekten kurtulamayacaktır

Troya önünde dokuz yıl kalınır Bu sırada Achilleus'un komşu bölgelere yaptığı çapulculuk seferleri İlyada'da ayrıntılarıyla anlatılır: Mysia'nın Thebe şehrinde Andromakhe'nin babası Eetion'u öldürüp, şehri yağma eder, Lyrnessos'tan Briseis'i, Khryse'den Khryse-is'i tutsak olarak abr, getirir, bu arada Patroklos ile birlikte İda dağındaki Troyalı sürülere saldırır, çobanları Aineis'le kavgaya tutuşur

Bu dokuz yıl böyle geçtikten sonra, savaşın onuncu yılında İlyada destanına konu olacak olaylar baş gösterir İlyada'nın konusu, bilindiği gibi, Achilleus'un öfkesi, küsüp savaştan çekilmesi ve Patrokolos'un ölümünden sonra gene savaşa dönüp Hektor'u öldürmesidir Bu olayların birbirini nasıl izlediği İlyada maddesinde anlatılmıştır Biz burada Achilleus'un kişiliği ve karakteri üstünde duralım