Gana Ve Gana Tarihi

Gana

Fransızca; Ghâna
İngilizce; Ghana
Batı Afrika'da ülke

Gine Körfezi'nin kuzey kıyısında yer alan Gana, batıda Fildişi Kıyısı, kuzey ve kuzeybatıda Yukarı Volta, doğuda Togo ile sınırlanır En önemli kentleri; başkent Akkra, Kumasi, Takoradi ve Tamale'dir Sıcak ve nemli subekvatoral bir iklim altındadır (aylık sıcaklık ortalamaları 25-30, yıllık yağış tutarları 1-25 m arasında) Geniş bölümü ormanla örtülüdür

Ekonomik koşul ve olanakları bakımından Batı Afrika ülkeleri arasında genellikle iyi durumda olan Gana, çeşitli tarım ürünleri yetiştirir; bazıları dünya ölçüsünde önem taşıyan yeraltı kaynaklarını işletir Volta Irmağı üzerinde kurulan elektrik santralları ürettiği boksit cevherini işler, başka sanayi kolları da vardır Başlıca tarım ürünleriyle yeraltı kaynakları; kakao (dünyada birinci üretici, ihracatın değerce % 50'den fazlasını sağlar), tütün, kola, pamuk, bitkisel yağlar, mısır, pirinç, muz, kopra ve kahve; altın (Afrika'da ikinci üretici), manganez, boksit ve elmastır Ulaşım yolları bakımından da gelişmiş olduğu söylenebilir

Komşu ülkelerin bir kısım ticareti Gana üzerinden transit olarak geçer Karayollarının uzunluğu 31000 km, demiryollarının uzunluğu ise 1000 kmdir Gine Körfezi'nin kuzey kıyılarına ilk yerleşen Avrupalılar, Portekizlilerdir Bölge, 16 ve 18 yüzyıllarda Batı Avrupa'nın başlıca devletleri, özellikle de İngiltere, Hollanda ve Danimarka arasında bir rekabet alanıydı Bu devletler kıyıda ve iç kesimlerde birtakım kentler, kaleler kurmuşlardı O yüzyılların en kârlı işi, esir ve altın ticaretiydi

Uzun süre Aşanti Krallığı yönetiminde kalmış olan ülke, 1874'te kesin olarak İngiltere'nin eline geçti 1957'de, bugünkü adıyla bağımsızlığa kavuştu Gana'nın kurucusu olan Nkrumah Kwame, 1966 yılına dek devlet başkanı olarak kaldı Muhalefeti, aldığı sert önlemlerle engelleyen Kwame, bu tarihte Çin Halk Cumhuriyeti'ni ziyaret etmek üzere ülkeden ayrıldığında gerçekleştirilen askerî bir darbeyle devrildi 1969'da sivil yönetime dönüldü 1972 yılında ikinci kez bir askerî darbe yapıldı 1979'da gerçekleştirilen bir başka darbeyle, işbaşındaki yönetim devrildi 6 ay süren yönetimden sonra, seçimler yapıldı Hilla Limann'ın öncülük ettiği Ulusal Halk Partisi seçimi kazandı ve Limann, cumhurbaşkanı seçildi Aynı yıl yeni anayasa yürürlüğe girdi Ancak 1981'de eski bir havacı teğmen olan Jerry John Rawling'in öncülük ettiği darbe sonunda anayasa askıya alınarak parlamento ve siyasî partiler kapatıldı 1992'de referandumla çok partili yönetime geçildi ve J Rawling tekrar başkanlığa seçildi 1950'li ve 1960'lı yıllarda ekonomik açıdan önemli bir gelişme göstermiş olan Gana'da büyük ölçüde tarım ve madenciliğe dayanan, gelişme yolunda bir karma ekonomi yürürlüktedir Son yıllardaki güçlüklere karşın Gana, hâlâ tropik Afrika'nın en zengin ve gelişmiş ülkesi durumundadır