Frigle

Anadolu Uygarlıkları içinde en ilginç olanlarından biri ve Yunan Uygarlığını en çok etkileyeni Frigler’dir diyebiliriz
Frigler Anadolu’da Eskişehir Kütahya Afyonkarahisar arasında kalan bölgede yaşamışlardır Bu bölgelerde Yunan toplulukları ile karşılaşan Frigler Yunanlılar tarafından bu coğrafyanın yerli halkı olarak görülmüşlerdir
Aslında Yunan Uygarlığı Anadolu’dan aldığı her etkileşimi Frigler’e bağlamıştır çünkü Yunanlılara göre en eski halk Frigler’dir Herodotos bunu şöyle anlatır:
"Mısırlılar Psammetikos zamanından önce kendilerini dünyanın ilk insanları sayıyorlardı Ama gün gelip de Psammetikos krallığı ele alınca ve ilk insanların kimler olduğu merakına düşünce işte o günden sonra diyorum kendilerini gene bütün öbürlerinin en eskisi saymakla birlikte Phrygia’lıların kendilerinden de eski oldukları kanısına geldiler Psammetikos soruşturmalarına rağmen dünyaya gelen ilk insanların kimler olduğunu öğrenemeyince şu çareye başvurdu: Bir çobana rastgele iki tane yeni doğmuş çocuk verdi bunlar ağıla konacak ve şöyle büyütülecekti; çoban belli saatte keçileri alıp yanlarına götürecek süt içirip iyice doyuracak sonra da kendi işlerine bakacaktı Psammetikos’un böyle yapmasının nedeni çocukların viyaklamalar çağını aştıktan sonra ağızlarından çıkacak ilk sözü yakalamaktı; gerçekten de öyle oldu Üzerinden iki yıl geçince bir gün çoban kapıyı açıp içeri girdi önünde diz üstü oturan iki çocuk ellerini uzatarak «Bekos» diye bağırdılar Çoban bu sözü ilk duyduğunda bir şey demedi ama daha sonra da her gelişinde aynı sözü işitince efendisine haber verdi ve isteği üzerine çocukları kendi görsün diye aldı ona götürdü Psammetikos kendi kulağı ile de duyduktan sonra herhangi bir şeye bekos adını vermiş olan insanların kimler olduklarını aramaya koyuldu; araya taraya Phrygia’lıların ekmeğe bekos dediklerini öğrendi Böylece ve bu ipucuna tutunarak Mısırlılar Phrygia’lıların kendilerinden daha eski olduklarını itiraf ettiler” (II2)
Zaten eski Yunan’a ait ezoterik öykülerde çok eski zamanlarda geçtiğinin belirtilmesi için kahraman efsanevi Frig kralı Midas olmaktadır Böylece Midas öyküleri eski masallar gibi kulaktan kulağa yayılmıştır
Frig kültürü Yunan ve Roma uygarlığı içinde yaşamaya devam etmiştir
Friglerin yaşadığı bölge İS beşinci yüzyıla kadar da Roma kaynakarında Phrygia olarak anılmıştır

ve bir yandan Hellen öbür yandan Geç Hitit etkileri altında kalmış olmakla birlikte özgün ve Anadolulu bir kültür oluşturmuşlardır
Umar’a göre ise "Frigler bir çok kanıta göre Hitit İmparatorluğunu yıkan Trak sürüleriyle hısımlığı olan bir halktı"
Frigler hakkında genel görüş bu yönde olmakla birlikte kökenleri tartışmalıdır Ancak bizim de kabul edeceğimiz görüş Friglerin Trak kökenli oldukları yolundaki görüştür
Trak kabileleri bizim bugünkü Trakya’ya adını vermiş olan kabilelerdir Bu halkın kökeni de tartışmalıdır
Erzen’e göre (bkz Kaynakça)“tarihte Traklar olarak bilinen halkın memlekete göç suretiyle gelmelerinden çok önce çok daha seyrek de olsa ülkenin yerli bir halk tarafından iskan edilmiş olduğu anlaşılmaktadır En eski halkın ırk durumu hakkında fazla bilgimiz yoktur Aynı zamanda eski yerli halkın ülaaae gelen göçmen Traklara karışması hakkında da bilgilerimiz az ve yetersizdir Bize kadar gelen belgelere göre Traklar geç antik devre kadar Kuzey Avrupa ırk tipinin oldukça kuvvetli bir temsilcisidir"
Trakların Kuzey Avrupa ile dil alanında da ilgileri vardır Trak dili ve Frig dili Hint-Avrupa dil ailesi içince Satem grubuna aittirler
Daha kesin olmamakla birlikte Friglerin Keltlerle akraba oldukları ve ezoterik mirası ortak paylaştıkları akla gelmektedir
Hitit İmparatorluğu yıkılışa geçtiği yıllarda Anadolu kuzeydoğudan Kafkaslar batıdan da boğazlar üzerinden gelen birtakım göçmenlerin etkisine girmeye başlamıştı Doğudan gelenlere Muşki deniliyordu ve Elazığ yöresine yerleşmişlerdi Batıdan gelenler ise Brig adını taşıyorlardınbsp; Yavaş yavaş Orta Anadolu’ya geçen bu boylardan Frigler Polatlı yöresine daha doğrusu başkentleri olacak Gordion’a varmışlardı Uzun bir karanlık dönemden sonra MÖ sekizinci yüzyılda merkezi bir krallık durumuna gelen Friglerin bu kavimlerin kaynaşmasından oluştuğu düşünülmektedir
Bunlardan Muşkiler daha MÖ On ikinci yüzyıldan itibaren Asur belgelerinde yer almışlardır Hatta efsanevi Midas’a kaynaklık etmiş olduğu düşünülen Mita adına da Hitit belgelerinde rastlanmıştır
Burada dikkat edilmesi gereken bir nokta ilk akınlarla Frig Krallığı kurulana kadar geçen süredir Hitit İmparatorluğu yıkılırken Anadolu’da ilk varlık gösteren Muşkiler’dir Ancak Frig devletinin ortaya çıkması daha çok zaman almıştır