Lizbon Antlaşması (Reform Antlaşması)

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-25-2012

Lizbon Antlaşması (Reform Antlaşması) Fransa ve Hollanda'nin halk oylaması ile redderek düşürdügü AB Anayasasını temelde koruyan ve ufak değişikliklerle tekrar ülkelerin onayına sunulan AB Temel Antlaşmasıdır

18-19 Ekim 2007'de Lizbon'da yapılan zirvede onaylandığı için Lizbon Antlaşması olarak adlandırılan yeni AB Nitel Antlaşması

250 sayfadan oluşmakta ve kabul edilmesi için tüm üye ülke parlementolarında ve/veya referandum ile onaylanması gerekmektedir

Lizbon Antlaşması'nı imzalayan Avrupa Birliği
devlet ve hükümet başkanları

Öngördüğü değişiklikler

6 aylık dönüşümlü başkanlık sistemini kaldırıp yerine 25 yıllık süre için üye ülkelerin oy birliğiyle atayacakları AB Konseyi Başkanı'nı getirmektedir Bu başkan yılda 4 kez toplanacak AB zirvelerine de başkanlık edecektir

Dış politikada tek seslilik amaçlı olarak atanan AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ise Dışişleri Bakanlarını buluşturan Dış İlişkiler Konseyi toplantılarına başkanlık edecek ve AB Komisyonu başkan yardımcılığı görevini de üstlenecektir ve eşgüdüm sağlayacaktır İngiltere'nin ısrarı üzerine "AB Dışişleri Bakanı" sıfatı değiştirilmiştir

AB'nin 5 yıllık dönemlerle her ülkeden birer temsilciyle çalışması hedeflenen yeni anayasada 2014 yılından itibaren komiser sayısının üye ülke sayısının üçte ikisine düşürülecek ve bazı ülkeler komisyona dönüşümlü üye gönderecektir

İkili çoğunluk sistemi olarak adlandırılan nitelikli oylama yöntemi karar alınabilmesi için ülke sayısı dikkate alındığında yüzde 55 ve ülke nüfusları dikkate alındığında yüzde 65 destek bulunmasını gerekli kılıyor

AB bütçesi dış politika ve vergi gibi konularda karar alınabilmesi için "İkili çoğunluk sistemi" geçerli olmayacak ve üye ülkelerin oy birliği gerekecek

Üye ülkelerin ulusal meclisleri AB Komisyonunun hazırladığı yasa tasarılarını yeniden incelenmek üzere geri gönderme yetkisine sahip olacaktır

Onay Süreci

Önsöz: Antlaşmanın yürürlüğe girmesi için bütün üye ülkelerin anayasalarında öngörüldügü şekilde onay vermesi gerekmektedir

İrlanda hariç diğer devletler

antlaşmayı halk oyuna sunmaksızın parlamento kararı ile onaylayacaklardır

Aşağıdaki tablo onay durumunu gösterir

Yeşil renk onay prosedürünün tamamlandığını

sarı renk henüz açık veya tamamlanmamış olduğunu

kırmızı renk ise şuan red edildiğini gösterir

Ülkeler

antlaşmayı onayladıktan sonra onay belgesini geleneksel olarak İtalya'nin başkenti Roma'ya gönderirler

Belgenin Roma'ya ulaşması ile onay prosedürü tamamlanmış olur ve antlaşma onaylayan ülke için devletler hukukuna göre bağlayıcı hale gelir

Bütün belgelerin Roma'ya ulaşmasından bir ay sonra (en erken 1

ocak 2009 tarihinde) Lizbon Antlaşması yürürlüğe girer

Son durum (17

10

2008):
23 ülke onay prosedürünü tamamlayarak onay dökumanını italyan hükümetine bırakmıştır

2 ülke anayasal onay sürecini tamamlamış fakat dökumanı Roma'ya henüz göndermemiştir

0 ülke parlamento onayını vermiştir

Devlet başkanının imzası beklenmektedir

1 ülke onay sürecini henüz başlatmamıştır

1 ülke antlaşmayı şuan reddetmiştir

Onay Grafiği

12 haziran tarihinde yapılan halk oylamasında İrlanda halkı Lizbon Antlaşmasına gereken onayı vermemiştir Diğer ülkeler onay sürecinin durdurulmamasını ve işlemesini öngörmüşlerdir
Almanya Cumhurbaşkanı Horst Köhler Antlaşmayı Anayasa Mahkemesi kararına kadar imzalamayacağını bildirdi
Polonya Devlet Başkanı Lech Kaczyński onay yasasını 9 nisan tarihinde imzaladı fakat antlaşmayı İrlanda Referandumundan sonra Roma'ya henüz göndermeyeceğini ve süreci bekleyeceğini belirtti Onay dökümanının İtalya Hükümetine gönderilmesi ve Roma'da saklı tutulması onay prosedürünün son ayağını teşkil eder
Çek Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi kararını beklemekte
Finlandiya'nın Åland Bölgesel Meclisinde Lizbon Antlaşması muhtemelen sonbaharda oylamaya sunulacaktır Çıkacak kararın ülkenin genel onayına bağlayıcı bir etkisi yoktur Red edilmesi durumunda Åland bölgesi antlaşma dışında kalacaktır; Lakin antlaşma yürürlüğe girebilecektir

11-25-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Lizbon Antlaşması (Reform Antlaşması) Lizbon Antlaşması (Reform Antlaşması) Fransa ve Hollanda'nin halk oylaması ile redderek düşürdügü AB Anayasasını temelde koruyan ve ufak değişikliklerle tekrar ülkelerin onayına sunulan AB Temel Antlaşmasıdır 18-19 Ekim 2007'de Lizbon'da yapılan zirvede onaylandığı için Lizbon Antlaşması olarak adlandırılan yeni AB Nitel Antlaşması 250 sayfadan oluşmakta ve kabul edilmesi için tüm üye ülke parlementolarında ve/veya referandum ile onaylanması gerekmektedir Lizbon Antlaşması'nı imzalayan Avrupa Birliği devlet ve hükümet başkanları Öngördüğü değişiklikler 6 aylık dönüşümlü başkanlık sistemini kaldırıp yerine 25 yıllık süre için üye ülkelerin oy birliğiyle atayacakları AB Konseyi Başkanı'nı getirmektedir Bu başkan yılda 4 kez toplanacak AB zirvelerine de başkanlık edecektir Dış politikada tek seslilik amaçlı olarak atanan AB Dışişleri ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi ise Dışişleri Bakanlarını buluşturan Dış İlişkiler Konseyi toplantılarına başkanlık edecek ve AB Komisyonu başkan yardımcılığı görevini de üstlenecektir ve eşgüdüm sağlayacaktır İngiltere'nin ısrarı üzerine "AB Dışişleri Bakanı" sıfatı değiştirilmiştir AB'nin 5 yıllık dönemlerle her ülkeden birer temsilciyle çalışması hedeflenen yeni anayasada 2014 yılından itibaren komiser sayısının üye ülke sayısının üçte ikisine düşürülecek ve bazı ülkeler komisyona dönüşümlü üye gönderecektir İkili çoğunluk sistemi olarak adlandırılan nitelikli oylama yöntemi karar alınabilmesi için ülke sayısı dikkate alındığında yüzde 55 ve ülke nüfusları dikkate alındığında yüzde 65 destek bulunmasını gerekli kılıyor AB bütçesi dış politika ve vergi gibi konularda karar alınabilmesi için "İkili çoğunluk sistemi" geçerli olmayacak ve üye ülkelerin oy birliği gerekecek Üye ülkelerin ulusal meclisleri AB Komisyonunun hazırladığı yasa tasarılarını yeniden incelenmek üzere geri gönderme yetkisine sahip olacaktır Onay Süreci Önsöz: Antlaşmanın yürürlüğe girmesi için bütün üye ülkelerin anayasalarında öngörüldügü şekilde onay vermesi gerekmektedir İrlanda hariç diğer devletler antlaşmayı halk oyuna sunmaksızın parlamento kararı ile onaylayacaklardır Aşağıdaki tablo onay durumunu gösterir Yeşil renk onay prosedürünün tamamlandığını sarı renk henüz açık veya tamamlanmamış olduğunu kırmızı renk ise şuan red edildiğini gösterir Ülkeler antlaşmayı onayladıktan sonra onay belgesini geleneksel olarak İtalya'nin başkenti Roma'ya gönderirler Belgenin Roma'ya ulaşması ile onay prosedürü tamamlanmış olur ve antlaşma onaylayan ülke için devletler hukukuna göre bağlayıcı hale gelir Bütün belgelerin Roma'ya ulaşmasından bir ay sonra (en erken 1 ocak 2009 tarihinde) Lizbon Antlaşması yürürlüğe girer Son durum (17102008): 23 ülke onay prosedürünü tamamlayarak onay dökumanını italyan hükümetine bırakmıştır 2 ülke anayasal onay sürecini tamamlamış fakat dökumanı Roma'ya henüz göndermemiştir 0 ülke parlamento onayını vermiştir Devlet başkanının imzası beklenmektedir 1 ülke onay sürecini henüz başlatmamıştır 1 ülke antlaşmayı şuan reddetmiştir Onay Grafiği 12 haziran tarihinde yapılan halk oylamasında İrlanda halkı Lizbon Antlaşmasına gereken onayı vermemiştir Diğer ülkeler onay sürecinin durdurulmamasını ve işlemesini öngörmüşlerdir Almanya Cumhurbaşkanı Horst Köhler Antlaşmayı Anayasa Mahkemesi kararına kadar imzalamayacağını bildirdi Polonya Devlet Başkanı Lech Kaczyński onay yasasını 9 nisan tarihinde imzaladı fakat antlaşmayı İrlanda Referandumundan sonra Roma'ya henüz göndermeyeceğini ve süreci bekleyeceğini belirtti Onay dökümanının İtalya Hükümetine gönderilmesi ve Roma'da saklı tutulması onay prosedürünün son ayağını teşkil eder Çek Cumhuriyeti Anayasa Mahkemesi kararını beklemekte Finlandiya'nın Åland Bölgesel Meclisinde Lizbon Antlaşması muhtemelen sonbaharda oylamaya sunulacaktır Çıkacak kararın ülkenin genel onayına bağlayıcı bir etkisi yoktur Red edilmesi durumunda Åland bölgesi antlaşma dışında kalacaktır; Lakin antlaşma yürürlüğe girebilecektir