Kurtuluş Savaşi Tarihi ( Geniş Tarihi )

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-25-2012

Çivril’in kurtuluşu
Türk Ordusunun İzmir yönünde Yunan kuvvetlerini izlemesi
1 Eylül 1922 Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın Türk Ordusu’na beyannamesi:
"Bütün arkadaşlarımın Anadolu’da daha başka meydan muharebeleri verileceğini göz önüne alarak ilerlemesini ve herkesin fikri güçlerini, kahramanlık ve vatanseverlik kaynaklarını yarışırcasına göstermeye devam etmesini isterim

ORDULAR! İLK HEDEFİNİZ AKDENİZDİR

İLERİ!"
Gediz ve Seyitgazi’nin kurtuluşu

2 Eylül 1922 Eskişehir’in kurtuluşu
Yunan Ordusu Komutanı Trikopis ile II

Yunan Kolordusu Komutanı General Diyenis ve bazı yüksek rütbeli subayların esir alınışı

Yunan Hükümeti’nin Türkiye ile mütareke yapılabilmesi için İngiltere’ye aracılık önerisi

3 Eylül 1922 Emet, Tavşanlı, Esme, Sındırgı, Bigadiç’in kurtuluşu

Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa’nın Müşir (Mareşal), Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’nın Feril (Korgeneral) rütbesine yükselişi

Selendi’nin kurtuluşu

4 Eylül 1922 İcra vekilleri heyeti reisi Rauf Bey’in cephede bulunan Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya İstanbul’daki İtilaf Temsilcilerinin mütareke isteği hakkında telgrafı

Bozüyük, Söğüt, Demirci, Kula, Sarıgöl, Buldan’ın kurtuluşu

5 Eylül 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın Vekiller Heyeti’nin 4 Eylül 1922 tarihli telgrafına cevabı:
"Anadolu’daki Yunan Ordusu kesin şekilde mağlup edilmiştir

Anadolu için herhangi bir görüşmeye gerek kalmamıştır

Mütareke ancak Trakya için söz konusu olabilir

"
Nazilli, Simav, Salihli, Ödemiş, Alaşehir, Gördes, Pazaryeri’nin kurtuluşu

6 Eylül 1922 Balıkesir, Gönen, Bilecik, Söke, İnegöl, Pazarcık, Tire, Bayındır, Akhisar, Ahmetli, Savaştepe’nin kurtuluşu
10 Temmuz 1920 günü, Meclis kürsüsüne örtülen siyah örtünün "BÜYÜK ZAFER" üzerine kaldırılması hakkında TBMM kararı
7 Eylül 1922 İtilaf Devletleri Temsilci üyelerinin Yunan Hükümeti adına Hamit Bey aracılığı ile Ankara Hükümeti’ne başvurmaları ve Anadolu’yu boşaltmak koşulu ile, Yunanistan’ın mütareke isteğini bildirmeleri

Saruhanlı, Turgutlu ve Kuşadası’nın kurtuluşu

Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa’nın Salihli’den, Sarıkamış’ta bulunan Doğu ve Diyarbakır’da bulunanElcezire Cephesi Komutanlıklarına emri:
"Musul bölgesi de Misak-ı Milli sınırlarımız içinde olduğundan, gerekirse silahla kurtarılması için komutanlıklarınızca gereken hazırlıkların yapılması ve tasarruf edilebilecek kuvvetlerin hazırlanması"

8 Eylül 1922 Manisa ve Nil’in (Kemal Paşa) kurtuluşu

9 Eylül 1922 Türk süvarilerinin İzmir’e girişi ve Kadifekale’ye Türk Bayrağının çekilmesi

Mustafa Kemal Paşa’nın Nil’e (Kemal Paşa) gelişi ve geceyi burada geçirişi

Seydiköy’ün kurtuluşu

10 Eylül 1922 BÜYÜK ZAFER üzerine İstanbul Hükümeti’nin Mustafa Kemal Paşa’ya "Kumandan-ı besalet ünvanı" hitabıyla tebrik telgrafı

11 Eylül 1922 Orhaneli’nin kurtuluşu

İngilizlerin, Fransızların ve İtalyanların Çanakkale Boğazı’nın Anadolu yakasına asker göndermeleri

12 Eylül 1922 İzmir’deki İngiliz Başkonsolosu Harry Lamb’ın Mustafa Kemal Paşa ve Ankara Hükümeti ile İngiltere arasındaki ilişkiler hakkında görüşmesi

Gemlik’in kurtuluşu

Milli kuvvetlerin Mudanya taarruzu

Mudanya’ya giriş ve 2

Yunan Tümeni’ni esir oluşu

Urla, Seferihisar ve Kırkağaç’ın kurtuluşu

13 Eylül 1922 İzmir’de düşmanların sabotajı sonucu, Ermeni mahallesinde başlayan büyük yangın

Karacabey ve Soma’nın kurtuluşu

14 Eylül 1922 Bergama, Dikili ve Foça, Menemen’in kurtuluşu

15 Eylül 1922 Balya, Edremit, Burhaniye, Ayvalık ve Kirmesti’nin (Mustafa Kemal Paşa) kurtuluşu

Llyod George’un, İtilaf Devletleri ve İngiliz dominyonlarını, Türklere karşı Boğazlar’ın müdafaasında birleşmeye çağırması (Fransızlar ve İtalyanlar bu çağrıya olumsuz tavır almışlardır)

16 Eylül 1922 Karaburun’un kurtuluşu

17 Eylül 1922 Bandırma’nın kurtuluşu

18 Eylül 1922 Erdek’in kurtuluşu

Batı Anadolu’nun Yunan Ordusundan tümüyle temizlenmesi

İtilaf Devletleri’nin İstanbul ve Boğazlar çevresindeki işgal bölgelerinin tarafsızlığına uyulmasıhakkında TBMM hükümetine notası

Fransız Yüksek Komiseri General Pulle’nin İzmir’e gelişi ve Mustafa Kemal Paşa ile görüşmesi

20 Eylül 1922 Boğazlara karşı girişilen Türk harekatını durdurmak ve barış konferansına zemin hazırlamak üzere Fransa -İngiltere ve İtalya temsilcilerinin Paris’te toplanmaları (bu toplantılar 23 Eylül 1922’ye kadar sürmüştür)

Çanakkale’deki Fransız ve İtalyan kuvvetlerinin geri çekilmesi

Bayramiç’in kurtuluşu

20 - 21 Eylül 1922 Ayvacık’ın kurtuluşu

21 Eylül 1922 Kocaeli tarafsız bölgesindeki İngiliz askerlerinin bölgeyi boşaltarak İstanbul’a hareketi

22 Eylül 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul ve Boğazlar üzerine harekatı ile ilgili, Kazm Karabekir Paşa’ya telgrafı:
"Pek kuvvetli olmamıza rağmen, siyasette de pek hesaplı ve mutedil bulunuyoruz

Herhalde meseleyisiyasetle halletmeyi seçmeliyiz

"
Ezine’nin kurtuluşu

Milli kuvvetlerin Susurluk’a girişi

Damat Ferit Paşa’nın İstanbul’dan Avrupa’ya kaçısı

23 Eylül 1922 İtilaf Devletleri Dışişleri bakanların imzasıyla, Mustafa Kemal Paşa’ya "Askeri harekatın durdurulması vebir barış konferansının toplanmasıyla ilgili" nota verilmesi

Türk süvarilerinin Çanakkale’de tarafsız bölgeye girişleri

Lapseki’nin kurtuluşu

24 Eylül 1922 Türk Kuvvetlerinin Çanakkale’de "Tarafsız Bölge"yi işgali üzerine, İngiliz Birliklerinin daha dar bir mevziiye yerleşmek üzere geri çekilmeler

Sovyet Hükümeti’nin İtilaf Devletleri’ne Boğazlar sorunuyla ilgili görüşlerini kapsayan notası

26 Eylül 1922 General Harrington’un, Türk süvarilerinin Boğazlar üzerine hareketiyle ilgili olarak Türk Kuvvetlerinin tarafsızbölge dışına çekilmesi hakkında Mustafa Kemal Paşa’ya telgrafı

27 Eylül 1922 Yunanistan’da çıkan askeri ihtilal sonucu, Kral Konstantin’in oğlu lehine tahttan ve Atina’dan ayrılışı

29 Eylül 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın İtilaf Devletleri Dışişleri Bakanlarının 23 Eylül 1922 tarihli notasını cevaplandırması (Cevabi Notada)
Mudanya Konferansı’nın kabul edildiği, açılışının 3 Ekim 1922 olmasının uygun olacağı, İsmet Paşa’nın delege atandığı ve konuşulacak hususlar bildirilmiştir

3 Ekim 1922 Mudanya Konferansı’nın öğleden sonra başlaması (Konferansa Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’nın başkanlığıaltında, İngiltere delegesi general Harrington, Fransa delegesi Charpy, İtalya delegesi general Mombelli katılmışlardır)

6 Ekim 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın İsmet Paşa’ya telgrafı:
"Trakya’nın TBMM Hükümetine iadesi kabul edilmediği takdirde 6 -7 Ekim’de hemen İstanbul üzerindeharekata geçiniz

"
9 Ekim 1922 Refet Paşa’nın (Bele) Ankara Hükümetince İstanbul temsilciliğine aynı zamanda Doğu Trakya’yı teslim almayamemuredilmesi

11 Ekim 1922 Mudanya Mütarekesi’nin imzalanması

15 Ekim 1922 Mudanya Mütarekesi’nin yürürlüğe girmesi
17 Ekim 1922 Tevfik Paşa’nın Mustafa Kemal Paşa’ya telgrafı:
"Yakında toplanması gerekecek Barış Konferansı’na İstanbul ve Ankara delegelerinin birlikte katılmaları uygun olacaktır

Bu gaye ile önceden bir zatın görüşmek üzere İstanbul’a gönderilmesi

"
18 Ekim 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın Tevfik Paşa’ya cevabı:
"TBMM Ordularının kazandığı kesin zaferin tabii neticesi olmak üzere, vukuu yapın olan barış konferansında Türkiye Devleti, yalnız ve ancak TBMM Hükümeti tarafından temsil olunur

"
19 Ekim 1922 Trakya’yı teslim almakla görevlendirilen Refet Paşa’nın İstanbul’a gelişi

Yunan Kuvvetlerinin Mudanya Mütarekesi gereğince, Trakya’yı boşaltmaya başlamaları

İngiltere’de Lloyd George kabinesinin istifası

26 Ekim 1922 İsmet Paşa’nın Hariciye vekilliğine seçilmesi

27 Ekim 1922 İtilaf Devletleri’nin TBMM Hükümetine, Lozan’da 13 Kasım 1922’de toplanacak barış konferansına temsilci gönderilmesi çağrısı (Aynı çağrı İstanbul Hükümeti’ne de yapımıştır

)
29 Ekim 1922 TBMM Hükümetinin İtilaf Devletleri’ne Lozan’daki konferans çağrısını kabul ettiğini bildirmesi
Tevfik Paşa’nın TBMM Başkanlığına "Lozan Barış Konferansı’na Bab-ı ali ve Ankara heyetlerinin birarada iştirakinin uygun olacağını" bildiren telgrafı

30 Ekim 1922 Osmanlı İmparatorluğu ’nun tükenip bittiğine, yeni bir Türkiye Devletinin doğduğuna, Anayasa gereğince egemenlik haklarının millete ait olduğuna dair, Mustafa Kemal Paşa’nın da imzası bulunan önergenin TBMM’de görüşülmeye başlaması

31 Ekim 1922 Müdafaa-i Hukuk grubunda "Milli hakimiyetin tahakkuku ve Lozan’a gidecek heyetler meselesinin görüşülmesi ve Mustafa Kemal Paşa’nın "Osmanlı saltanatının" lağvının zaruri olduğu" hakkında konuşması

Doğu Trakya’nın Türk mülki memurlarına devir ve teslimi

Çorlu’nun kurtuluşu

1 Kasım 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın TBMM’de konuşması:
"Millet mukadderatını doğrudan doğruya, eline aldı ve milli saltanat ve hakimiyetin bir şahısta değil, bütün fertleri tarafından seçilmiş vekillerden oluşan bir Meclis-i Ali’de temsil etti

İşte o meclis, Meclis-i Ali’nizdir

Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir

Milletin saltanat ve hakimiyet makamı yalnız ve ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir

"
Hilafet ve Saltanatın birbirinden ayrılarak saltanatın lağvı hakkında TBMM kararı

2 Kasım 1922 Vize ve Demirköy’ün kurtuluşu

4 Kasım 1922 İstanbul’da Tevfik Paşa kabinesinin istifası

İstanbul’da TBMM Hükümeti yönetiminin başlamış olduğunun resmen açıklanması

4 - 5 Kasım 1922 İstanbul’un yönetimine el konulduğuna ilişkin, Ankara Hükümeti kararı:"TBMM Hükümeti, 4 Kasım 1922 öğle vaktinden itibaren İstanbul’un idaresine el koymuştur

"
5 Kasım 1922 İsmet Paşa başkanlığında Türk delege heyetinin Ankara’dan ayrılması

9 Kasım 1922 Babaeski’nin kurtuluşu

10 Kasım 1922 Kırklareli’nin kurtuluşu

Vahdettin’in Halife sıfatıyla İstanbul’da son Cuma selamlığı (Namazdan sonra Hamidiye Camisi’nin mahfelinde general Harrington ile bir görüşme yapmıştır)

13 Kasım 1922 Tekirdağ’ın kurtuluşu

Saray’ın kurtuluşu

İstanbul’da Vahdettin’in maiyetinden ve işbirlikçilerinden 140 kişinin İngiliz Yüksek Komiserliğine sığınması

16 Kasım 1922 Vahdettin’in Halife-i Müslimin imzasıyla, işgal orduları başkomutanı Harrington’a sığınma mektubu:
"İstanbul’da hayatımı tehlikede gördüğümden, İngiltere devlet-i fahimesine iltica ve bir an evvelİstanbul’dan başka bir yere naklimi talep ederim efendim

"
17 Kasım 1922 Vahdettin’in, Malaya adlı İngiliz savaş gemisiyle, İstanbul’dan Malta’ya kaçışı

Mürefte’nin kurtuluşu

18 Kasım 1922 TBMM kararıyla firar eden Vahdettin’in halifelikten hal’i ve yerine Abdülmecit Efendi’nin seçilmesi

Uzunköprü ve Şarköy’ün kurtuluşu

20 Kasım 1922 Lozan Konferansı’nın açılış töreni

23 Kasım 1922 Enez’in kurtuluşu

26 Kasım 1922 Çanakkale’nin kurtuluşu

Gelibolu, Maydos ve Lalapaşa’nın kurtuluşu

30 Kasım 1922 Doğu Trakya’nın tamamının teslimi işleminin bitirilmesi

4 Şubat 1923 Lozan Konferansı’nın iki ay süren görüşmelerinden sonra kesintiye uğraması

1 Nisan 1923 TBMM’nin yeniden seçim kararı alması

8 Nisan 1923 Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Başkanı, Mustafa Kemal Paşa’nın milletvekili seçimi dolayısıylamillete, "Dokuz Umde"yi içine alan beyannamesi

16 Nisan 1923 TBMM’nin birinci dönem çalışmalarının sona ermesi

23 Nisan 1923 4 Şubat 1923’te kesilen Lozan Konferansı’nın ikinci kez toplanması

24 Temmuz 1923 Lozan Konferansı’nın sonu ve Lozan Antlaşması’nın imzalanması

Kaynak: Nutuk İntera ktif CD-ROM

11-25-2012	#14
Prof. Dr. Sinsi	Kurtuluş Savaşi Tarihi ( Geniş Tarihi ) Çivril’in kurtuluşu Türk Ordusunun İzmir yönünde Yunan kuvvetlerini izlemesi 1 Eylül 1922 Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’nın Türk Ordusu’na beyannamesi: "Bütün arkadaşlarımın Anadolu’da daha başka meydan muharebeleri verileceğini göz önüne alarak ilerlemesini ve herkesin fikri güçlerini, kahramanlık ve vatanseverlik kaynaklarını yarışırcasına göstermeye devam etmesini isterim ORDULAR! İLK HEDEFİNİZ AKDENİZDİR İLERİ!" Gediz ve Seyitgazi’nin kurtuluşu 2 Eylül 1922 Eskişehir’in kurtuluşu Yunan Ordusu Komutanı Trikopis ile II Yunan Kolordusu Komutanı General Diyenis ve bazı yüksek rütbeli subayların esir alınışı Yunan Hükümeti’nin Türkiye ile mütareke yapılabilmesi için İngiltere’ye aracılık önerisi 3 Eylül 1922 Emet, Tavşanlı, Esme, Sındırgı, Bigadiç’in kurtuluşu Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa’nın Müşir (Mareşal), Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’nın Feril (Korgeneral) rütbesine yükselişi Selendi’nin kurtuluşu 4 Eylül 1922 İcra vekilleri heyeti reisi Rauf Bey’in cephede bulunan Başkomutan Mustafa Kemal Paşa’ya İstanbul’daki İtilaf Temsilcilerinin mütareke isteği hakkında telgrafı Bozüyük, Söğüt, Demirci, Kula, Sarıgöl, Buldan’ın kurtuluşu 5 Eylül 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın Vekiller Heyeti’nin 4 Eylül 1922 tarihli telgrafına cevabı: "Anadolu’daki Yunan Ordusu kesin şekilde mağlup edilmiştir Anadolu için herhangi bir görüşmeye gerek kalmamıştır Mütareke ancak Trakya için söz konusu olabilir" Nazilli, Simav, Salihli, Ödemiş, Alaşehir, Gördes, Pazaryeri’nin kurtuluşu 6 Eylül 1922 Balıkesir, Gönen, Bilecik, Söke, İnegöl, Pazarcık, Tire, Bayındır, Akhisar, Ahmetli, Savaştepe’nin kurtuluşu 10 Temmuz 1920 günü, Meclis kürsüsüne örtülen siyah örtünün "BÜYÜK ZAFER" üzerine kaldırılması hakkında TBMM kararı 7 Eylül 1922 İtilaf Devletleri Temsilci üyelerinin Yunan Hükümeti adına Hamit Bey aracılığı ile Ankara Hükümeti’ne başvurmaları ve Anadolu’yu boşaltmak koşulu ile, Yunanistan’ın mütareke isteğini bildirmeleri Saruhanlı, Turgutlu ve Kuşadası’nın kurtuluşu Genelkurmay Başkanı Fevzi Paşa’nın Salihli’den, Sarıkamış’ta bulunan Doğu ve Diyarbakır’da bulunanElcezire Cephesi Komutanlıklarına emri: "Musul bölgesi de Misak-ı Milli sınırlarımız içinde olduğundan, gerekirse silahla kurtarılması için komutanlıklarınızca gereken hazırlıkların yapılması ve tasarruf edilebilecek kuvvetlerin hazırlanması" 8 Eylül 1922 Manisa ve Nil’in (Kemal Paşa) kurtuluşu 9 Eylül 1922 Türk süvarilerinin İzmir’e girişi ve Kadifekale’ye Türk Bayrağının çekilmesi Mustafa Kemal Paşa’nın Nil’e (Kemal Paşa) gelişi ve geceyi burada geçirişi Seydiköy’ün kurtuluşu 10 Eylül 1922 BÜYÜK ZAFER üzerine İstanbul Hükümeti’nin Mustafa Kemal Paşa’ya "Kumandan-ı besalet ünvanı" hitabıyla tebrik telgrafı 11 Eylül 1922 Orhaneli’nin kurtuluşu İngilizlerin, Fransızların ve İtalyanların Çanakkale Boğazı’nın Anadolu yakasına asker göndermeleri 12 Eylül 1922 İzmir’deki İngiliz Başkonsolosu Harry Lamb’ın Mustafa Kemal Paşa ve Ankara Hükümeti ile İngiltere arasındaki ilişkiler hakkında görüşmesi Gemlik’in kurtuluşu Milli kuvvetlerin Mudanya taarruzu Mudanya’ya giriş ve 2 Yunan Tümeni’ni esir oluşu Urla, Seferihisar ve Kırkağaç’ın kurtuluşu 13 Eylül 1922 İzmir’de düşmanların sabotajı sonucu, Ermeni mahallesinde başlayan büyük yangın Karacabey ve Soma’nın kurtuluşu 14 Eylül 1922 Bergama, Dikili ve Foça, Menemen’in kurtuluşu 15 Eylül 1922 Balya, Edremit, Burhaniye, Ayvalık ve Kirmesti’nin (Mustafa Kemal Paşa) kurtuluşu Llyod George’un, İtilaf Devletleri ve İngiliz dominyonlarını, Türklere karşı Boğazlar’ın müdafaasında birleşmeye çağırması (Fransızlar ve İtalyanlar bu çağrıya olumsuz tavır almışlardır) 16 Eylül 1922 Karaburun’un kurtuluşu 17 Eylül 1922 Bandırma’nın kurtuluşu 18 Eylül 1922 Erdek’in kurtuluşu Batı Anadolu’nun Yunan Ordusundan tümüyle temizlenmesi İtilaf Devletleri’nin İstanbul ve Boğazlar çevresindeki işgal bölgelerinin tarafsızlığına uyulmasıhakkında TBMM hükümetine notası Fransız Yüksek Komiseri General Pulle’nin İzmir’e gelişi ve Mustafa Kemal Paşa ile görüşmesi 20 Eylül 1922 Boğazlara karşı girişilen Türk harekatını durdurmak ve barış konferansına zemin hazırlamak üzere Fransa -İngiltere ve İtalya temsilcilerinin Paris’te toplanmaları (bu toplantılar 23 Eylül 1922’ye kadar sürmüştür) Çanakkale’deki Fransız ve İtalyan kuvvetlerinin geri çekilmesiBayramiç’in kurtuluşu 20 - 21 Eylül 1922 Ayvacık’ın kurtuluşu 21 Eylül 1922 Kocaeli tarafsız bölgesindeki İngiliz askerlerinin bölgeyi boşaltarak İstanbul’a hareketi 22 Eylül 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın İstanbul ve Boğazlar üzerine harekatı ile ilgili, Kazm Karabekir Paşa’ya telgrafı: "Pek kuvvetli olmamıza rağmen, siyasette de pek hesaplı ve mutedil bulunuyoruz Herhalde meseleyisiyasetle halletmeyi seçmeliyiz" Ezine’nin kurtuluşu Milli kuvvetlerin Susurluk’a girişi Damat Ferit Paşa’nın İstanbul’dan Avrupa’ya kaçısı 23 Eylül 1922 İtilaf Devletleri Dışişleri bakanların imzasıyla, Mustafa Kemal Paşa’ya "Askeri harekatın durdurulması vebir barış konferansının toplanmasıyla ilgili" nota verilmesi Türk süvarilerinin Çanakkale’de tarafsız bölgeye girişleri Lapseki’nin kurtuluşu 24 Eylül 1922 Türk Kuvvetlerinin Çanakkale’de "Tarafsız Bölge"yi işgali üzerine, İngiliz Birliklerinin daha dar bir mevziiye yerleşmek üzere geri çekilmeler Sovyet Hükümeti’nin İtilaf Devletleri’ne Boğazlar sorunuyla ilgili görüşlerini kapsayan notası 26 Eylül 1922 General Harrington’un, Türk süvarilerinin Boğazlar üzerine hareketiyle ilgili olarak Türk Kuvvetlerinin tarafsızbölge dışına çekilmesi hakkında Mustafa Kemal Paşa’ya telgrafı 27 Eylül 1922 Yunanistan’da çıkan askeri ihtilal sonucu, Kral Konstantin’in oğlu lehine tahttan ve Atina’dan ayrılışı 29 Eylül 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın İtilaf Devletleri Dışişleri Bakanlarının 23 Eylül 1922 tarihli notasını cevaplandırması (Cevabi Notada) Mudanya Konferansı’nın kabul edildiği, açılışının 3 Ekim 1922 olmasının uygun olacağı, İsmet Paşa’nın delege atandığı ve konuşulacak hususlar bildirilmiştir 3 Ekim 1922 Mudanya Konferansı’nın öğleden sonra başlaması (Konferansa Batı Cephesi Komutanı İsmet Paşa’nın başkanlığıaltında, İngiltere delegesi general Harrington, Fransa delegesi Charpy, İtalya delegesi general Mombelli katılmışlardır) 6 Ekim 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın İsmet Paşa’ya telgrafı: "Trakya’nın TBMM Hükümetine iadesi kabul edilmediği takdirde 6 -7 Ekim’de hemen İstanbul üzerindeharekata geçiniz" 9 Ekim 1922 Refet Paşa’nın (Bele) Ankara Hükümetince İstanbul temsilciliğine aynı zamanda Doğu Trakya’yı teslim almayamemuredilmesi 11 Ekim 1922 Mudanya Mütarekesi’nin imzalanması 15 Ekim 1922 Mudanya Mütarekesi’nin yürürlüğe girmesi 17 Ekim 1922 Tevfik Paşa’nın Mustafa Kemal Paşa’ya telgrafı: "Yakında toplanması gerekecek Barış Konferansı’na İstanbul ve Ankara delegelerinin birlikte katılmaları uygun olacaktır Bu gaye ile önceden bir zatın görüşmek üzere İstanbul’a gönderilmesi" 18 Ekim 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın Tevfik Paşa’ya cevabı: "TBMM Ordularının kazandığı kesin zaferin tabii neticesi olmak üzere, vukuu yapın olan barış konferansında Türkiye Devleti, yalnız ve ancak TBMM Hükümeti tarafından temsil olunur" 19 Ekim 1922 Trakya’yı teslim almakla görevlendirilen Refet Paşa’nın İstanbul’a gelişi Yunan Kuvvetlerinin Mudanya Mütarekesi gereğince, Trakya’yı boşaltmaya başlamaları İngiltere’de Lloyd George kabinesinin istifası 26 Ekim 1922 İsmet Paşa’nın Hariciye vekilliğine seçilmesi 27 Ekim 1922 İtilaf Devletleri’nin TBMM Hükümetine, Lozan’da 13 Kasım 1922’de toplanacak barış konferansına temsilci gönderilmesi çağrısı (Aynı çağrı İstanbul Hükümeti’ne de yapımıştır) 29 Ekim 1922 TBMM Hükümetinin İtilaf Devletleri’ne Lozan’daki konferans çağrısını kabul ettiğini bildirmesi Tevfik Paşa’nın TBMM Başkanlığına "Lozan Barış Konferansı’na Bab-ı ali ve Ankara heyetlerinin birarada iştirakinin uygun olacağını" bildiren telgrafı 30 Ekim 1922 Osmanlı İmparatorluğu ’nun tükenip bittiğine, yeni bir Türkiye Devletinin doğduğuna, Anayasa gereğince egemenlik haklarının millete ait olduğuna dair, Mustafa Kemal Paşa’nın da imzası bulunan önergenin TBMM’de görüşülmeye başlaması 31 Ekim 1922 Müdafaa-i Hukuk grubunda "Milli hakimiyetin tahakkuku ve Lozan’a gidecek heyetler meselesinin görüşülmesi ve Mustafa Kemal Paşa’nın "Osmanlı saltanatının" lağvının zaruri olduğu" hakkında konuşması Doğu Trakya’nın Türk mülki memurlarına devir ve teslimi Çorlu’nun kurtuluşu 1 Kasım 1922 Mustafa Kemal Paşa’nın TBMM’de konuşması: "Millet mukadderatını doğrudan doğruya, eline aldı ve milli saltanat ve hakimiyetin bir şahısta değil, bütün fertleri tarafından seçilmiş vekillerden oluşan bir Meclis-i Ali’de temsil etti İşte o meclis, Meclis-i Ali’nizdir Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir Milletin saltanat ve hakimiyet makamı yalnız ve ancak Türkiye Büyük Millet Meclisi’dir" Hilafet ve Saltanatın birbirinden ayrılarak saltanatın lağvı hakkında TBMM kararı 2 Kasım 1922 Vize ve Demirköy’ün kurtuluşu 4 Kasım 1922 İstanbul’da Tevfik Paşa kabinesinin istifası İstanbul’da TBMM Hükümeti yönetiminin başlamış olduğunun resmen açıklanması 4 - 5 Kasım 1922 İstanbul’un yönetimine el konulduğuna ilişkin, Ankara Hükümeti kararı:"TBMM Hükümeti, 4 Kasım 1922 öğle vaktinden itibaren İstanbul’un idaresine el koymuştur" 5 Kasım 1922 İsmet Paşa başkanlığında Türk delege heyetinin Ankara’dan ayrılması 9 Kasım 1922 Babaeski’nin kurtuluşu 10 Kasım 1922 Kırklareli’nin kurtuluşu Vahdettin’in Halife sıfatıyla İstanbul’da son Cuma selamlığı (Namazdan sonra Hamidiye Camisi’nin mahfelinde general Harrington ile bir görüşme yapmıştır) 13 Kasım 1922 Tekirdağ’ın kurtuluşu Saray’ın kurtuluşu İstanbul’da Vahdettin’in maiyetinden ve işbirlikçilerinden 140 kişinin İngiliz Yüksek Komiserliğine sığınması 16 Kasım 1922 Vahdettin’in Halife-i Müslimin imzasıyla, işgal orduları başkomutanı Harrington’a sığınma mektubu: "İstanbul’da hayatımı tehlikede gördüğümden, İngiltere devlet-i fahimesine iltica ve bir an evvelİstanbul’dan başka bir yere naklimi talep ederim efendim" 17 Kasım 1922 Vahdettin’in, Malaya adlı İngiliz savaş gemisiyle, İstanbul’dan Malta’ya kaçışıMürefte’nin kurtuluşu 18 Kasım 1922 TBMM kararıyla firar eden Vahdettin’in halifelikten hal’i ve yerine Abdülmecit Efendi’nin seçilmesi Uzunköprü ve Şarköy’ün kurtuluşu 20 Kasım 1922 Lozan Konferansı’nın açılış töreni 23 Kasım 1922 Enez’in kurtuluşu 26 Kasım 1922 Çanakkale’nin kurtuluşu Gelibolu, Maydos ve Lalapaşa’nın kurtuluşu 30 Kasım 1922 Doğu Trakya’nın tamamının teslimi işleminin bitirilmesi 4 Şubat 1923 Lozan Konferansı’nın iki ay süren görüşmelerinden sonra kesintiye uğraması 1 Nisan 1923 TBMM’nin yeniden seçim kararı alması 8 Nisan 1923 Anadolu ve Rumeli Müdafaa-i Hukuk Cemiyeti Başkanı, Mustafa Kemal Paşa’nın milletvekili seçimi dolayısıylamillete, "Dokuz Umde"yi içine alan beyannamesi 16 Nisan 1923 TBMM’nin birinci dönem çalışmalarının sona ermesi 23 Nisan 1923 4 Şubat 1923’te kesilen Lozan Konferansı’nın ikinci kez toplanması 24 Temmuz 1923 Lozan Konferansı’nın sonu ve Lozan Antlaşması’nın imzalanması Kaynak: Nutuk İntera ktif CD-ROM