Efeler Ve Zeybeklik Hakkinda

NASIL EFE OLUNUR?

Efe olmanın bazı koşulları vardır Bu koşullar seçimle gerçekleşir Efe'yi zeybekler ve kızanlar seçerler Efe'nin oğlu da babasının yerine efe ölebilir Ancak, babasının taşıdığı tüm özellikleri taşıması gerekir Efe öldüğü zaman, O'na şanına layık bir cenaze merasimi yapılır Cenaze bitimi kahvenin önünde Zeybekler ve kızanlar toplanırlarEfenin oğlu meydana çıkar; babasının kahramanlıklarını,yaptıklarını sayar ve sonra kendisinin de babası gibi bir kahraman olduğunu söyler << İşte er meydanı>> diyerek ortaya atılırEğer etraftan hiç ses çıkmazsa, bu bir çeşit kabulleniş sayılırO zaman oğul, babasının tüm şahsi eşyalarını meydana getirip yığarBabasından kalan altın ve para da ortaya konur Oğul şöyle seslenir: << Babama ait tüm paralar ve mallar sizindir>> Bunun üzerine tüm zeybek ve kızanlar malları ve paraları yeni Efe’ye miras olarak terk ederlerBu tören bittikten sonra, önce Zeybekler gelir, yeni Efe’nin alnından öperler Zeybeklerin ardından Kızanlar, Efe'nin ellerine öperek bağlılıklarını bildirirler Böylece Efe'nin oğlu da efe olur Eğer Efe'nin oğlu Efeliğe layık görülmezse genellikle en yaşlı Zeybek Efeliğe seçilir Efe uygun bir gün seçer, bir büyük şölen verir O gün yenilir, içilir;bağlamalar, davul ve zurnalar çalınarak çeşitli Zeybek oyunları oynanır

GENCİN KIZAN OLMA TÖRENİ

Halikarnas Balıkçısı sayın Cevat Şakir Kabağaçlı' nın söylemiyle

Bir sabah tanyeri ağarırken Efe,Zeybekler ve kızanlar ata binerek dağa çıkarlar Efe yere diz çöker, Zeybek ve Kızanlar da diz çökerler Namzet ayakta durur Kızan olacak genç, belindeki yatağanı çeker, üç kez öptükten sonra Efe'nin önünde diz çöker Efe diğer kızanlarına şöyle seslenir:

Kızanlar, bu koca dağların sahibi kim?

Kızanlar: Erimiz

Efe: Yiğidi kim?

Kızanlar: Efemiz

Efe: Susuz derelerde kavak bitermi?

Kızanlar: Bitmez

Efe: Bitkisiz diyarlarda duman tüter mi?

Kızanlar: tütmez

Efe: Yiğit kime derler?

Kızanlar : Sözünde durup Efe'siyle ölene derler

Efe : İnsan dünyaya niçin gelir?

Kızanlar : Ölmek için

Efe : Doğup da ölmekten kuşkulanan bebekler?

Kızanlar : Dertlenip hortlamaya

Efe : Şeytana bel bağlanır mı?

kızanlar : Yardımcımızdır, bağlanır

Efe : Adem uşağına bel bağlanır mı?

Kızanlar : Bağlanırsa ağlanır

Efe : Varyemezlere acımak mı, yoksa dayak mı haktır?

Kızanlar : Dayak haktır

Efe : Yiğitlerde ne yoktur?

Kızanlar : Merhamet

Efe : Korkaklar zeytinleri nerde döverler?

Kızanlar : Ağaç dibekte

Efe : Yiğitler yağı nerde kavururlar?

Kızanlar : Zalim göbeğinde

Bu söyleşinin bitiminde Efe ayağa kalkar, önlerinde bulunan teknel (defne) ağacının yanına gelir Efe teknel ağacına yatağanı saplar Kızanlar bu ağacın önünde toplanırlar, Efe ağacın önünde söyleşiye şöyle devam eder:

Efe : Sözünde durmayan, kahpe bacının öz kızanı olsun mu?

Kızanlar : Olsun

Efe : Şu dualı yatağan böğrüne batsın mı?

Kızanlar : Batsın

Efe : Doğru söylediğinize Nasuh, Nusuh tövbesi olsun mu?

Kızanlar : Olsun

Söyleşi bitiminde yeni Kızanlar, Efelerine sadık kalacaklarına and içerler Yeni kızan bundan sonra teknel ağacına saplı yatağanın altından yedi kez geçer Bunu diğer kızanlarda takip eder Sonunda Kızan Efe'nin elinden, Efe'de kızanın alnından öper Ona bir yatağan verilir Bundan sonra genç, Efe'nin kızanı olmuştur

ALINTIDIR