Osmanlıca Kelimeler, Osmanlı Sözlüğü

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-25-2012

CÂFÎ: Cefâ çektiren, eziyet eden

CÂH: İtibar, makam, mevki

CÂHİLİYYE: Kelime olarak cahilliğe ait mânâsına gelir

Terim olarak İslâmiyetten önceki putperest dönemi ifade eder

CAHÎM: Cehennem

CÂİL: "Ceale" kökünden yaratıcı, yapıcı

CÂİLU'N-NÛR: Nûr'un yaratıcısı

CÂİZE: Armağan, övücü şiirleri için eskiden şairlere devlet büyükleri veya aşiret büyükleri tarafından verilen para veya mal

CA'L: Yapma, meydana getirme, yaratma

CA'LÎ: Sahte, yapmacıklı, düzme

CÂLİB-İ DİKKAT: Dikkat çekici

CÂMİ: 1

Toplayan, derleyen

2

İçerisinde namaz kılınan ve mescidden büyük olan ibadethane

CÂMİD: 1

Donmuş, hareketsiz

2

Gelişmeyen, gelişme kabiliyeti olmayan

CÂNİB: Cihet, yön, taraf, yan

CÂRİYE: 1

Savaşta gayr-i müslimlerden esir olarak alınan kız ve kadınlar

2

Hizmetçi kız

CÂY-İ İŞKÂL: Güçlük, zorluk, müşkülât noktası

CÂZİBE: Cezbeden, çeken, yer çekimi

CÂZİBE-İ FÂNİYE: Geçici güzellik, fânî güzellik

CÂZİBE-İ MUTLAKA: 1

Mutlak çekici kuvvet

2

Yegane çekici kuvvet

3

Geçici güzelliğin zıddı olan ebedî güzellik

CÂZİBE-İ UMÛMİYYE KANUNU: Yerçekimi kanunu

CEBÂBİRE: Cebredenler, zorbalar, zâlimler

CEBBÂR: 1

İlâhî isimlerdendir

Dilediğini yapan, kudret ve güç sahibi Allah

2

Zalim, müstebit kişi

3

Gökyüzünün güneyinde bulunan bir yıldız kümesi

CEBBÂRÂNE: Cebbârcasına, zorbalıkla

CEBEL: Dağ

CEBR U İKRAH: Zorlama ve baskı yapma

CEBR-İ MAHZ: Sırf cebir, mutlak cebir

CEBRİYYE: Cüz'î iradeyi inkâr eden mezhep

CEDİD: Yeni

CEHD: Çalışma, çabalama

CEHELE: Cahiller

CEHL U DALÂLET: Cehalet ve sapıklık

CEHL: Bilmezlik, cehalet

CEHR: Açıktan söyleme, açık olarak okuma

CELÂDET: Kahramanlık, yiğitlik

CELÂL: Büyüklük, ululuk

Zü'l-celâl: Celâl sahibi Allah

CELÂL-İ KİBRİYÂ: Allah'ın büyüklüğü

CELB-İ MASLAHAT: İyilik, dirlik ve düzeni sağlayıcı, fayda getirici

CELB-İ MENFAAT: Menfaat celbedici, çekici, fayda sağlayıcı

CELDE: Kamçı ile vücuda vuruşlardan her bir vuruş

(Fıkhî ıstılah)
CELÎ: Aşikar, belli, parlak, açık

CEM U TEVFİK: Toplama ve uygunlaştırma, uzlaştırma

CEMAAT: Topluluk, imam arkasında namaz kılan topluluk

CEMAAT-I NÂCİYE: 1

Cehennemden kurtulacak ehl-i sünnet cemaatı

2

Selâmete, kurtuluşa erecek cemaat

CEMÂDÂT: Cansızlar

11-25-2012	#8
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlıca Kelimeler, Osmanlı Sözlüğü CÂFÎ: Cefâ çektiren, eziyet eden CÂH: İtibar, makam, mevki CÂHİLİYYE: Kelime olarak cahilliğe ait mânâsına gelir Terim olarak İslâmiyetten önceki putperest dönemi ifade eder CAHÎM: Cehennem CÂİL: "Ceale" kökünden yaratıcı, yapıcı CÂİLU'N-NÛR: Nûr'un yaratıcısı CÂİZE: Armağan, övücü şiirleri için eskiden şairlere devlet büyükleri veya aşiret büyükleri tarafından verilen para veya mal CA'L: Yapma, meydana getirme, yaratma CA'LÎ: Sahte, yapmacıklı, düzme CÂLİB-İ DİKKAT: Dikkat çekici CÂMİ: 1 Toplayan, derleyen 2 İçerisinde namaz kılınan ve mescidden büyük olan ibadethane CÂMİD: 1 Donmuş, hareketsiz 2 Gelişmeyen, gelişme kabiliyeti olmayan CÂNİB: Cihet, yön, taraf, yan CÂRİYE: 1 Savaşta gayr-i müslimlerden esir olarak alınan kız ve kadınlar 2 Hizmetçi kız CÂY-İ İŞKÂL: Güçlük, zorluk, müşkülât noktası CÂZİBE: Cezbeden, çeken, yer çekimi CÂZİBE-İ FÂNİYE: Geçici güzellik, fânî güzellik CÂZİBE-İ MUTLAKA: 1 Mutlak çekici kuvvet 2 Yegane çekici kuvvet 3 Geçici güzelliğin zıddı olan ebedî güzellik CÂZİBE-İ UMÛMİYYE KANUNU: Yerçekimi kanunu CEBÂBİRE: Cebredenler, zorbalar, zâlimler CEBBÂR: 1 İlâhî isimlerdendir Dilediğini yapan, kudret ve güç sahibi Allah 2 Zalim, müstebit kişi 3 Gökyüzünün güneyinde bulunan bir yıldız kümesi CEBBÂRÂNE: Cebbârcasına, zorbalıkla CEBEL: Dağ CEBR U İKRAH: Zorlama ve baskı yapma CEBR-İ MAHZ: Sırf cebir, mutlak cebir CEBRİYYE: Cüz'î iradeyi inkâr eden mezhep CEDİD: Yeni CEHD: Çalışma, çabalama CEHELE: Cahiller CEHL U DALÂLET: Cehalet ve sapıklık CEHL: Bilmezlik, cehalet CEHR: Açıktan söyleme, açık olarak okuma CELÂDET: Kahramanlık, yiğitlik CELÂL: Büyüklük, ululuk Zü'l-celâl: Celâl sahibi Allah CELÂL-İ KİBRİYÂ: Allah'ın büyüklüğü CELB-İ MASLAHAT: İyilik, dirlik ve düzeni sağlayıcı, fayda getirici CELB-İ MENFAAT: Menfaat celbedici, çekici, fayda sağlayıcı CELDE: Kamçı ile vücuda vuruşlardan her bir vuruş (Fıkhî ıstılah) CELÎ: Aşikar, belli, parlak, açık CEM U TEVFİK: Toplama ve uygunlaştırma, uzlaştırma CEMAAT: Topluluk, imam arkasında namaz kılan topluluk CEMAAT-I NÂCİYE: 1 Cehennemden kurtulacak ehl-i sünnet cemaatı 2 Selâmete, kurtuluşa erecek cemaat CEMÂDÂT: Cansızlar