Osmanlıca Kelimeler, Osmanlı Sözlüğü

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-25-2012

HAKK-I MÜKTESEB: Elde edilmiş hak

HAKK-I ŞİRB: İçme, hayvan veya tarla için su olma hakkı

HAKKU'L-YAKÎN (HAKKE'L-YAKÎN): Bilgi ve marifet mertebelerinin en yükseği, bizzat yaşayarak elde edilen bilgi, gerçeğin özünü kavramak

HAKŞİNASLIK: Doğruyu, hakkı tanımak

HALÂL: 1

Dostluk

2

İki nesne arası açık olmak

HALÂS: Kurtulma, kurtuluş

HALASKÂR: Kurtarıcı

HALÂVET: 1

Tatlılık, şirinlik

2

Zevk

HALEF: Birinden sonra gelip onun yerine geçen kimse, ardıl

HALET: Hal, suret, keyfiyet

HALET-İ İHTİZAR: Can çekişme hali, sakınılacak hal

HALET-İ NEZİ': Ölüm hali, sekarat-ı mevt

HALF: Yemin etmek

HALHAL: Kadınların ayak bileklerine taktıkları altın veya gümüş halka, ayak bileziği

HÂLIK: Yaratan, yaratıcı

(Allah'ın isimlerinden)
HALÎL: 1

Dost

2

Zevc, koca

HALÎME: Yumuşak huylu kadın

(Peygamberimizin süt annesinin adı)
HÂLİS: Hilesiz, katkısız, duru

HALK: Yaratma, yaratılma

HALK-I CEDÎD: Yeniden yaratılış

HALK-I DÜ CİHAN: İki cihanın halkı, ölüler ve diriler

HALT: 1

Karıştırma

2

Uygunsuz söz söyleme

HALVET: 1

Yalnız kalma, tenhaya çekilme

2

Tenha yer, ibadet için tenha hücre

HÂM: Çiğ, olmamış

HAM: Eğri, bükülmüş

HAMD Ü ŞÜKRAN: Allah'ı minnet ve şükranla övme

HAMD: 1

Övgü, medh

2

Allah'a şükran hislerini bildirmek

HAME: 1

Yük

2

Ana karnındaki çocuk

HAME: Balçık, çamur
HAMEİN MESNUN: Değişken balçık

HÂMÎ: Himaye eden, koruyucu

HAMÎD: Allah'ın adlarından

HÂMİD: Hamd eden, şükreden

(Hz

Muhammed (s

a

v

)'in lakabı

)
HAMİE: Balçıklı, çamurlu

HÂMİL: 1

Yüklü

2

Gebe

HÂMİLE: Gebe kadın

HÂMİŞ: Mektubun altına ilave edilen yazı, hâşiye, dipnot

HAMR: Şarap

HAMÛLE: 1

Yük

2

Gemi yükü

HANEDAN: Kökten asîl ve büyük aile, ocak

HANİF: İslâmiyetten önce Allah'ın birliğine inanan ve Hz

İbrahim dinine bağlı olan kimse

HÂRÂBAT: Harabeler, viraneler, meyhaneler

(Ziya Paşa'nın meşhur antolojisi)

HARABE: Şehir ve ev yıkıntısı, virane

HARBÎ: 1

Harble ilgili

2

Savaş yerinde bulunan ve müslüman olmayan kimse

3

Anlaşma yapılmamış düşman

4

Tüfek doldurma âleti

HAREC: 1

Darlık, sıkıntı, zorluk

2

Günah

HAREM: 1

Girilmesi serbest olmayan yer

2

İhrama girilen yerden itibaren Kâbe'ye doğru olan kısım

HAREM-İ ŞERİF: Kâbe ve civarı

HARİKULÂDE: Olağanüstü, eşi görülmemiş

HARS: 1

Tarla sürmek

2

Yarmak

3

Ekin, kültür

HASÂNET: Bir bina veya yapının sağlamlığı

HASB: Göre, nazaran, gereğince

HASBE: Kızamık hastalığı

HASBE'L-ÂDE: Âdet gereği, alışıldığı gibi

HASBE'L-BEŞERİYE: İnsanlık gereği

HASBETEN LİLLAH: Allah rızası için

11-25-2012	#21
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlıca Kelimeler, Osmanlı Sözlüğü HAKK-I MÜKTESEB: Elde edilmiş hak HAKK-I ŞİRB: İçme, hayvan veya tarla için su olma hakkı HAKKU'L-YAKÎN (HAKKE'L-YAKÎN): Bilgi ve marifet mertebelerinin en yükseği, bizzat yaşayarak elde edilen bilgi, gerçeğin özünü kavramak HAKŞİNASLIK: Doğruyu, hakkı tanımak HALÂL: 1 Dostluk 2 İki nesne arası açık olmak HALÂS: Kurtulma, kurtuluş HALASKÂR: Kurtarıcı HALÂVET: 1 Tatlılık, şirinlik 2 Zevk HALEF: Birinden sonra gelip onun yerine geçen kimse, ardıl HALET: Hal, suret, keyfiyet HALET-İ İHTİZAR: Can çekişme hali, sakınılacak hal HALET-İ NEZİ': Ölüm hali, sekarat-ı mevt HALF: Yemin etmek HALHAL: Kadınların ayak bileklerine taktıkları altın veya gümüş halka, ayak bileziği HÂLIK: Yaratan, yaratıcı (Allah'ın isimlerinden) HALÎL: 1 Dost 2 Zevc, koca HALÎME: Yumuşak huylu kadın (Peygamberimizin süt annesinin adı) HÂLİS: Hilesiz, katkısız, duru HALK: Yaratma, yaratılma HALK-I CEDÎD: Yeniden yaratılış HALK-I DÜ CİHAN: İki cihanın halkı, ölüler ve diriler HALT: 1 Karıştırma 2 Uygunsuz söz söyleme HALVET: 1 Yalnız kalma, tenhaya çekilme 2 Tenha yer, ibadet için tenha hücre HÂM: Çiğ, olmamış HAM: Eğri, bükülmüş HAMD Ü ŞÜKRAN: Allah'ı minnet ve şükranla övme HAMD: 1 Övgü, medh 2 Allah'a şükran hislerini bildirmek HAME: 1 Yük 2 Ana karnındaki çocuk HAME: Balçık, çamur HAMEİN MESNUN: Değişken balçık HÂMÎ: Himaye eden, koruyucu HAMÎD: Allah'ın adlarından HÂMİD: Hamd eden, şükreden (Hz Muhammed (sav)'in lakabı) HAMİE: Balçıklı, çamurlu HÂMİL: 1 Yüklü 2 Gebe HÂMİLE: Gebe kadın HÂMİŞ: Mektubun altına ilave edilen yazı, hâşiye, dipnot HAMR: Şarap HAMÛLE: 1 Yük 2 Gemi yükü HANEDAN: Kökten asîl ve büyük aile, ocak HANİF: İslâmiyetten önce Allah'ın birliğine inanan ve Hz İbrahim dinine bağlı olan kimse HÂRÂBAT: Harabeler, viraneler, meyhaneler (Ziya Paşa'nın meşhur antolojisi) HARABE: Şehir ve ev yıkıntısı, virane HARBÎ: 1 Harble ilgili 2 Savaş yerinde bulunan ve müslüman olmayan kimse 3 Anlaşma yapılmamış düşman 4 Tüfek doldurma âleti HAREC: 1 Darlık, sıkıntı, zorluk 2 Günah HAREM: 1 Girilmesi serbest olmayan yer 2 İhrama girilen yerden itibaren Kâbe'ye doğru olan kısım HAREM-İ ŞERİF: Kâbe ve civarı HARİKULÂDE: Olağanüstü, eşi görülmemiş HARS: 1 Tarla sürmek 2 Yarmak 3 Ekin, kültür HASÂNET: Bir bina veya yapının sağlamlığı HASB: Göre, nazaran, gereğince HASBE: Kızamık hastalığı HASBE'L-ÂDE: Âdet gereği, alışıldığı gibi HASBE'L-BEŞERİYE: İnsanlık gereği HASBETEN LİLLAH: Allah rızası için