Osmanlıca Kelimeler, Osmanlı Sözlüğü

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-25-2012

İHRÂC: Çıkarmak

İHRÂM: Hacıların giydikleri dikişsiz elbise

İHRÂZ: Nail olmak, kazanmak, almak

İHSÂN: 1

İyilik etme

2

Bağış, bağışlama

3

Sağlamlaştırma

İHTİCÂC: Hüccet, delil göstermek

İHTİDÂ: Hidayete ermek, İslâm olmak

İHTİKÂR: 1

Haksız kazanç, aşırı kâr, vurgunculuk

2

Hakarete katlanmak

İHTİLAF: Ayrılma, ayrışma, çözülme

İHTİLAF-I EDYÂN: Dinlerin ayrılıkları, farklı farklı oluşları

İHTİLÂM: Düş azması, uyurken cenabet olma

İHTİLÂT: Karışma, karışıp görüşme komplikasyon

İHTİRAS: Bir şeyi fazla arzulama ve ona fazla düşkünlük

İHTİRAZ: Sakınma, çekinme

İHTİRÂZÎ: Çekinme, sakınma ile ilgili

İHTİSAR: Kısaltma, icmâl etme

İHTİSAS: Özellik kazanma, uzmanlaşma

İHTİVA: İçine alma, içinde bulundurma, içerme

İHTİYAR: Seçme, seçilme

İHTİZÂZ: 1

Haz duymak, ferahlanmak

2

Titreşim

İHVAN: Kardeşler, arkadaşlar, aynı tarikata mensup olanlar

İHYÂ: Diriltme, hayat verme

İKÂB: Ceza, azap, cezalandırma

İKAL: 1

Bağ

2

Ayak bağı

İKÂLE: 1

İki tarafın isteğiyle alışverişi bozmak

2

Dememiş iken "dedim" diye iddia etmek

İKÂME: Yerleştirmek, iskan etmek, vücuda getirmek

İKÂMET: İmamlık, halifelik, önderlik

İKÂNİYYE: Yakînî bilgiye tabi olanlar

Din ve bilginlerce ileri sürülen şeyleri delil aramaksızın doğru sayan anlayış

İKLÂB: Çevirme, bir halden başka bir hale döndürme

İKTİBAS: 1

Ödünç almak

2

Bir kelimeyi, bir cümleyi veya bunların mânâlarını olduğu gibi alma, aktarma

İKTİDÂ: Uymak, tabi olmak

İKTİSAB: 1

Kazanma

2

Tahsil etme

3

Elde etme

İKTİSÂD: Ekonomi

Toplumun tutumluluğu

İKTİZA: 1

Lazım gelme, gerekme

2

İşe yarama, yararlık

ÎLÂ: 1

Yemin etmek

2

Erkeğin, bir müddet karısına yaklaşmaması

için yemin etmesi

3

Sıkıntı ve derde uğrama

İLÂF: Ülfet ettirme, ülfet ettirilme, alıştırma, uzlaştırma

İLÂH: Mabud, tanrı

İ'LÂ-YI KELİMETULLAH: Allah'ın adını yüce tutmak

İLHÂD: 1

Dinsizlik, inanç bozukluğu

2

Allah inancından ayrılış, tevhid inancından ayrılma

İLLET: Hastalık, sebep, gaye, hedef

İLLET-İ ÛLÂ: Birinci sebep, ilk sebep

İLLET-İ VÜCÛD: Varlık sebebi

İLLİYYET: Sebep ile ilgili, sebeplilik

İLME'L-YAKÎN: İlmî bilgi

Kesin bilgi

İLM-İ FERÂİZ: İslâm hukukunda miras taksimi ile ilgili bilim dalı

İLM-İ HÂL: İslâm dininin her müslüman için bilinmesi gereken temel bilgileri

İLM-İ HEY'ET: Astronomi ilmi

İLM-İ HİKMET: Düşünce bilgisi, felsefe

İLM-İ LEDÜNN: Gayb ilmi, Allah'ın sırlarına ait ilim

İLM-İ MEÂNÎ: Meânî ilmi, belagat

İLM-İ TEVHİD: İlm-i kelâm

İLM-İ USÛL ve AKÂİD: Usûl ve akâid ilmi

İLM-İ VEHBÎ: Allah tarafından verilen ilim

İLTİBAS: Benzeyen şeyleri birbirine karıştırma

Şaşırıp yanılma

İLTİCA: Sığınma

İLTİZAM: 1

Kendisi için gerekli sayma

2

Bilerek, isteyerek taraf tutma

İLZAM: Delil göstererek muhalifi susturmak

İ'MÂL: Yapma, işleme, iş yapma

İMÂLE: 1

Bir tarafa meylettirmek, bir tarafa eğmek

2

Bir heceyi vezne uydurmak için uzatarak okumak

İMDÎ: Artık, bu halde, böyle olduğu halde

İMKÂN VE CÜNÛB: Mümkün ve gereklilik

İMLÂ: Doldurma, yazdırma

İMSÂK: 1

Oruca başlama zamanı

2

Kendini tutmak, bir şeyden el çekmek

İMTİNA: Çekinme, vazgeçip geri durma

İMTİSÂL: Örnek kabul etme

İNÂBE: 1

Günahlardan vazgeçip Hak yola dönmek

2

Bir mürşidden el alıp yerine geçme

İNADİYYE: Eşyanın hakikatini inkâr etme felsefesine bağlılık

İN'ÂM: İhsan, nimet verme

İNÂS: Kadınlar, kızlar

11-25-2012	#26
Prof. Dr. Sinsi	Osmanlıca Kelimeler, Osmanlı Sözlüğü İHRÂC: Çıkarmak İHRÂM: Hacıların giydikleri dikişsiz elbise İHRÂZ: Nail olmak, kazanmak, almak İHSÂN: 1 İyilik etme 2 Bağış, bağışlama 3 Sağlamlaştırma İHTİCÂC: Hüccet, delil göstermek İHTİDÂ: Hidayete ermek, İslâm olmak İHTİKÂR: 1 Haksız kazanç, aşırı kâr, vurgunculuk 2 Hakarete katlanmak İHTİLAF: Ayrılma, ayrışma, çözülme İHTİLAF-I EDYÂN: Dinlerin ayrılıkları, farklı farklı oluşları İHTİLÂM: Düş azması, uyurken cenabet olma İHTİLÂT: Karışma, karışıp görüşme komplikasyon İHTİRAS: Bir şeyi fazla arzulama ve ona fazla düşkünlük İHTİRAZ: Sakınma, çekinme İHTİRÂZÎ: Çekinme, sakınma ile ilgili İHTİSAR: Kısaltma, icmâl etme İHTİSAS: Özellik kazanma, uzmanlaşma İHTİVA: İçine alma, içinde bulundurma, içerme İHTİYAR: Seçme, seçilme İHTİZÂZ: 1 Haz duymak, ferahlanmak 2 Titreşim İHVAN: Kardeşler, arkadaşlar, aynı tarikata mensup olanlar İHYÂ: Diriltme, hayat verme İKÂB: Ceza, azap, cezalandırma İKAL: 1 Bağ 2 Ayak bağı İKÂLE: 1 İki tarafın isteğiyle alışverişi bozmak 2 Dememiş iken "dedim" diye iddia etmek İKÂME: Yerleştirmek, iskan etmek, vücuda getirmek İKÂMET: İmamlık, halifelik, önderlik İKÂNİYYE: Yakînî bilgiye tabi olanlar Din ve bilginlerce ileri sürülen şeyleri delil aramaksızın doğru sayan anlayış İKLÂB: Çevirme, bir halden başka bir hale döndürme İKTİBAS: 1 Ödünç almak 2 Bir kelimeyi, bir cümleyi veya bunların mânâlarını olduğu gibi alma, aktarma İKTİDÂ: Uymak, tabi olmak İKTİSAB: 1 Kazanma 2 Tahsil etme 3 Elde etme İKTİSÂD: Ekonomi Toplumun tutumluluğu İKTİZA: 1 Lazım gelme, gerekme 2 İşe yarama, yararlık ÎLÂ: 1 Yemin etmek 2 Erkeğin, bir müddet karısına yaklaşmaması için yemin etmesi 3 Sıkıntı ve derde uğrama İLÂF: Ülfet ettirme, ülfet ettirilme, alıştırma, uzlaştırma İLÂH: Mabud, tanrı İ'LÂ-YI KELİMETULLAH: Allah'ın adını yüce tutmak İLHÂD: 1 Dinsizlik, inanç bozukluğu 2 Allah inancından ayrılış, tevhid inancından ayrılma İLLET: Hastalık, sebep, gaye, hedef İLLET-İ ÛLÂ: Birinci sebep, ilk sebep İLLET-İ VÜCÛD: Varlık sebebi İLLİYYET: Sebep ile ilgili, sebeplilik İLME'L-YAKÎN: İlmî bilgi Kesin bilgi İLM-İ FERÂİZ: İslâm hukukunda miras taksimi ile ilgili bilim dalı İLM-İ HÂL: İslâm dininin her müslüman için bilinmesi gereken temel bilgileri İLM-İ HEY'ET: Astronomi ilmi İLM-İ HİKMET: Düşünce bilgisi, felsefe İLM-İ LEDÜNN: Gayb ilmi, Allah'ın sırlarına ait ilim İLM-İ MEÂNÎ: Meânî ilmi, belagat İLM-İ TEVHİD: İlm-i kelâm İLM-İ USÛL ve AKÂİD: Usûl ve akâid ilmi İLM-İ VEHBÎ: Allah tarafından verilen ilim İLTİBAS: Benzeyen şeyleri birbirine karıştırma Şaşırıp yanılma İLTİCA: Sığınma İLTİZAM: 1 Kendisi için gerekli sayma 2 Bilerek, isteyerek taraf tutma İLZAM: Delil göstererek muhalifi susturmak İ'MÂL: Yapma, işleme, iş yapma İMÂLE: 1 Bir tarafa meylettirmek, bir tarafa eğmek 2 Bir heceyi vezne uydurmak için uzatarak okumak İMDÎ: Artık, bu halde, böyle olduğu halde İMKÂN VE CÜNÛB: Mümkün ve gereklilik İMLÂ: Doldurma, yazdırma İMSÂK: 1 Oruca başlama zamanı 2 Kendini tutmak, bir şeyden el çekmek İMTİNA: Çekinme, vazgeçip geri durma İMTİSÂL: Örnek kabul etme İNÂBE: 1 Günahlardan vazgeçip Hak yola dönmek 2 Bir mürşidden el alıp yerine geçme İNADİYYE: Eşyanın hakikatini inkâr etme felsefesine bağlılık İN'ÂM: İhsan, nimet verme İNÂS: Kadınlar, kızlar