İdris-İ Bitlisi Kimdir

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-08-2012

Bitlisli İdris Kimdir

İdris-i Bitlisi Hakkında Bilgi

Kürt siyasetçi ve Osmanlı devlet adamı İdris-i Bitlisi, Bitlis’te doğmuştur, bundan dolayı Bitlisi lakabı ismine eklenmiştir

Mevlana Hüsameddin Ali-ül Bitlisi'nin oğlu, Ebul Fadl Mehmet Efendi'nin babasıdır

Doğum tarihi net olarak bilinmemektedir

(1452-1457)

Babası gibi bir süre Akkoyunlu Devleti'ne hizmet etmiştir

Vefatına kadar Uzun Hasan'ın hizmetinde bulunmuş; ardından 1490 senesine kadar Uzun Hasan'ın oğlu Yakup Bey'in divan hizmetinde bulunmuştır

Osmanlı padişahı II

Bayezid tarafından İstanbul'a davet edilmiş bu takiben İstanbul'a gitmiştir

Özellikle I

Selim döneminde Osmanlı siyasetinde aktif bir rol oynamıştır

Çaldıran Muharebesi'nden sonra Doğu ve Güneydoğu Anadolu vilâyetlerinin savaş olmaksızın Osmanlı yönetimine geçmesi için görevlendirilmiş ve bunda başarılı olmuştur

İdris-i Bitlisinin Safevilerin kontrolündeki Doğu Anadolu toprakların Osmanlı Devletine katılmasında önemli rolu oldu

16

yuzyılda bölgede ana güç olan Safeviler ve Osmanlıların arasındaki ihtilâflar sonucu 1514 yılında I

Selim ordusu ile Safevi topraklarına girdi ve Kürtleri Osmanlı safında yer almaya teşvik etmek için İdris-i Bitlisîyi bölgeye yolladı

Kürtlerin önce Akkoyunlular, sonra ise Safeviler ile olumsuz ilişkileri olmuş ve bu sebepten İdris-i Bitlisi bölgedeki Kürt topluluklarının çoğunluğunun desteğini almayı başardı

Çaldıran Muharebesinde Sefevileri yenen Osmanlı Ordusu Tebriz'e girdi, ancak bir hafta sonra I

İsmail taraftarları ile meskun bir bölgede kalmasını tehlikeli bulan I

Selim, Tebriz'i terk edip once Nahçivan yoluyla Karabağ'a, daha sonra ise Batı Anodoluya çekilmek zorunda kaldı

Bu ara I

İsmail de ordusunu toparlayarak Tebriz'e döndü ve Karahan’ı Diyarbakır valisi tayin etti

Kürt beylerini bir araya getirmeyi başaran İdris-i Bitlisi Farsça yazdığı Selimname eserinde Kürtleri Kızılbaşlar ile savaşa teşvik ettiğini, onların da kılıç zoruna Anadolu'yu Türkmen Kızılbaşlardan temizlemek için yemin ettiklerini ve bu arada 40 bin ila 70 bin arasında Kızılbaşın yani Alevinin öldürüldüğünü yazmıştır

Ayrıca Urfa ve Musul'un fethinde önemli rol oynamış ve bölgenin iç işlerini tanzim etmiştir

İdris-i Bitlisî, ömrünün son yıllarını İstanbul'da geçirmiş ve 1520 yılında vefat etmiştir

Divan edebiyatına birçok eserle katkıda bulunmuştur

Eserlerini Arapça ve Farsça yazmıştır

Eserlerinden bazıları:

Heşt Behişt
Selimname
Risâle-i Hazâniyye
Münâzara-i Savm u İyd
Mecmuât-ül-Fevâid-il Müteferrika

(vikipedi)

11-08-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	İdris-İ Bitlisi Kimdir Bitlisli İdris Kimdir İdris-i Bitlisi Hakkında Bilgi Kürt siyasetçi ve Osmanlı devlet adamı İdris-i Bitlisi, Bitlis’te doğmuştur, bundan dolayı Bitlisi lakabı ismine eklenmiştir Mevlana Hüsameddin Ali-ül Bitlisi'nin oğlu, Ebul Fadl Mehmet Efendi'nin babasıdırDoğum tarihi net olarak bilinmemektedir(1452-1457) Babası gibi bir süre Akkoyunlu Devleti'ne hizmet etmiştir Vefatına kadar Uzun Hasan'ın hizmetinde bulunmuş; ardından 1490 senesine kadar Uzun Hasan'ın oğlu Yakup Bey'in divan hizmetinde bulunmuştır Osmanlı padişahı II Bayezid tarafından İstanbul'a davet edilmiş bu takiben İstanbul'a gitmiştir Özellikle I Selim döneminde Osmanlı siyasetinde aktif bir rol oynamıştır Çaldıran Muharebesi'nden sonra Doğu ve Güneydoğu Anadolu vilâyetlerinin savaş olmaksızın Osmanlı yönetimine geçmesi için görevlendirilmiş ve bunda başarılı olmuştur İdris-i Bitlisinin Safevilerin kontrolündeki Doğu Anadolu toprakların Osmanlı Devletine katılmasında önemli rolu oldu 16 yuzyılda bölgede ana güç olan Safeviler ve Osmanlıların arasındaki ihtilâflar sonucu 1514 yılında I Selim ordusu ile Safevi topraklarına girdi ve Kürtleri Osmanlı safında yer almaya teşvik etmek için İdris-i Bitlisîyi bölgeye yolladı Kürtlerin önce Akkoyunlular, sonra ise Safeviler ile olumsuz ilişkileri olmuş ve bu sebepten İdris-i Bitlisi bölgedeki Kürt topluluklarının çoğunluğunun desteğini almayı başardı Çaldıran Muharebesinde Sefevileri yenen Osmanlı Ordusu Tebriz'e girdi, ancak bir hafta sonra I İsmail taraftarları ile meskun bir bölgede kalmasını tehlikeli bulan I Selim, Tebriz'i terk edip once Nahçivan yoluyla Karabağ'a, daha sonra ise Batı Anodoluya çekilmek zorunda kaldı Bu ara I İsmail de ordusunu toparlayarak Tebriz'e döndü ve Karahan’ı Diyarbakır valisi tayin etti Kürt beylerini bir araya getirmeyi başaran İdris-i Bitlisi Farsça yazdığı Selimname eserinde Kürtleri Kızılbaşlar ile savaşa teşvik ettiğini, onların da kılıç zoruna Anadolu'yu Türkmen Kızılbaşlardan temizlemek için yemin ettiklerini ve bu arada 40 bin ila 70 bin arasında Kızılbaşın yani Alevinin öldürüldüğünü yazmıştır Ayrıca Urfa ve Musul'un fethinde önemli rol oynamış ve bölgenin iç işlerini tanzim etmiştir İdris-i Bitlisî, ömrünün son yıllarını İstanbul'da geçirmiş ve 1520 yılında vefat etmiştir Divan edebiyatına birçok eserle katkıda bulunmuştur Eserlerini Arapça ve Farsça yazmıştır Eserlerinden bazıları: Heşt Behişt Selimname Risâle-i Hazâniyye Münâzara-i Savm u İyd Mecmuât-ül-Fevâid-il Müteferrika (vikipedi)