Türk Halk Oyunları Kataloğu A

ALDIM PARAM:

Erzurum Barlarındandır Önce kollar aşağı bırakılarak elele tutuşulur Sonra eller taraklanıp yürüme ve oturma hareketleri gösterilir Gerek yürünürken, gerekse ilk hareketlerde asıl vazife sol ayakta olur Oyunun son hareketi de bu ayakta bitirilir Oturmasında hareketler bir sağa, bir sola olarak, bir defasında sağ ayak, diğerinde sol ayak üzerinde yapılırlar

AL ELMA:

El'zığ ve dolayında "Şeve kırma" dedikleri oyuna daha ziy'de kadınlar kalkar ve bu "Al Elma" türküsünü söyleyerek oynarlar Dizi hâlinde oturan kadınlar kollarını birbirine geçirirler yani kol kola girmiş olurlar Bu türküyü söylerken de tartım dairesinde sağa sol sallanırlar Çeyrek asır kadar önceleri bu oyun orada fazla rağbetteydi Sözlerinin ilk dörtlüsüyle bağlantısı aşağıdadır Tartımı 10/8'liktir Oyunun kendisine türküye göre "Al Elma Oyunu" denilmez, daima "Şeve kırma" derler Otururken oyun çıkarma düşüncesi hoş bir buluştur Fakat İstanbul için bile çok eskidir

Al elmayı daldan al
Daldan alma benden al
Duydum gelin oliysin
Dur ben ölem ondan al
Uy henom, henom, henom (hanım)
Eller kınalı henom
Gözler sürmeli henom

ALEY:

Bunun Halay kelimesi üzerinde sadece zamanla "h" başlangıcını gidertecek surette müessir (etkili) olduğu düşünülebilmektedir Halay'ın menşei mistikti ve yardımcı fiili hâlâ "çekmek"tir Halay çekmek (Hû çekmek denildiği gibi)

ALEYLER BULEYLER:

Muğla'nın Datça ilçesinin merkezi olan Reşadiye kasabasında çalgısız olarak yürütülen oyundur Sekiz on genç kız halka teşkil ederek ve sözleriyle oynarlar Erkekler de oynarsa da karma hâlde yapılmaz Aynı ilçenin Kavaklıdere köyünde 1, 2 veya 4 kişilik erkek oyunlarından olarak davul zurnalı Zeybek oyunları ayrıca vardır Muğla bölgesinde Zeybek, Laz oyunu (?), kaşık veya parmak zilleriyle yürütülen Kıvrak Oyun, yarı sportif mahiyette fakat tartımlı Kalkan Oyunu ayrıca yer yer vardır

ALİKA:

Doğu Karadeniz'imizden Pazar kazasının köylerinde geçen toplu oyunlardır Tekrarlı ve kafiyeli türkülerle iki grup tarafından oynandığı olur Tulum zurna eşlik eder Halkası, on kişiden aşağı düşmemek şartıyla karışık olarak da genişleyebilir

ALİŞ TÜRKÜSÜ:

Aliş adı Ali'den başka bir şey değildir Alicik gibi bir yakınlık, sevgi ifade eder Sözleri şudur:
Duyulur çifte mavzer sesi Urumelinde
İhtiyarlar silâh çatar Lofça belinde
Aliş gelir Aliş
Aliş türküsü dilinde
Davullar vurulsun
Çifte zurnalar çalınsın
Kabadayılar atlasın, sıçrasın
Diz vursun gayrı Urumelinde
Aliş, gitsin Tuna'ya Aliş
Aliş türküsü dilinde
Es bre deli rüzgâr es, gönül delidir
Gönlümüzü kemiren Tuna selidir
"Edirne köprüsü taştan" ezgisiyle oyunun sona erdiği olur

ALKIŞ OYUNU:

Elazığ'ın Palu ilçesinde iki veya dörder erkekle oynanır Aynı kazada Kalkan Kılıç Oyunu da vardır

ALLI DURNA:

Adını sözlerinden alan, türkülü ve ayakları irticalî oyunlardan olup, bazı Ankara köylerinde revaçtadır

ALLILAR:

Ankara'nın Çankaya ilçesinden Küçük Yozgat bucağı merkez ve dolay köylerinde yürütülüp, kadınlar ayrı mecliste oynarlar Erkeklerce de oynanır Bölgenin öbür oyunları şunlardır: Zeynebim, Yıldız, Nazik, Arap Oyunu ayrıca da Halay Sinsin tertipleri