11-04-2012
|
#9
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Türk Halk Oyunları Kataloğu A
ARTIRMA HORONU:
Trabzon'un Sürmene ilçesinde Horon, Sıksera, Artırma Horonu, Sallama Horonu vardır Kemençe veya davul zurna ile 3-50 kişi oynarlar Oyuncu sayısı çoksa halka kapanır Kadınlar ayrı oynarlar Bu bölgede karma horon yapılmaz Yarma - Asan köyünde de karma oyun ancak hususi yerlerde yürütülebilir Umumi yerlerde ve kalabalıkta yalnız erkekler halka kurar Kemençe veya tulum ile 5-50 ve daha fazlası halkada yer alabilirler Düğün, bayram, bağ bozumu ve en çok yayla ve derneklerde yapılması görenektendir Bu oyunlar kısmen sportif de sayılıyor; bütün o Karadeniz Bölgesinde keyfiyet bu merkezdedir Oyunun saatlerce sürdürülmesi biraz da tahammül yarışı teşkil eder
ARTVİN TİMURAĞASI:
Bu Artvin oyununda iki veya fazla sayıda oyuncu düz sıra halinde dizilip elele verir ve oyuna hazır dururlar Münhani (eğri, yay şeklinde) istikameti yoktur Düz sıra halinde bir mekik işleyişiyle sağa gidip gelmelerle yürütülür Parçasının (müziğinin) her iki ölçüsünde bir figür yapılır yani her iki ölçüye bir figür üleşerek oyun akıp gider Her "iki ölçü" figürün tamamlanmasına kadar tekrarlanır
Her figür parçanın iki ölçülük kısmında icra olunur İlk figürlerde parça moderato'dan başlayıp gittikçe hızlanır, allegro'ya geçer Son figürlere doğru vivaçe derecesine kadar kıvraklık edinir (Dikkat: Artvin Timurağası, Erzurum'dan oraya alınmış olmakla beraber, figürlerine bazı katımlar (katmalar) yapıldığı açıktır )
Arzu ile Kamber
ARZU İLE KAMBER:
1 Ankara'nın bazı köylerinde oynanır Figürleri irticalidir
2 Rumeli Türklerinin de bu isimde bir oyunu vardır
ARZUMANİ:
Kars'ın tanınmış oyun havalarındandır
ASGERANİ:
Kars'ın tanınmış oyun havalarındandır
ASI ZEYBEK:
Bazı Isparta köylerinde vardır
AŞİNEY:
Galata isimli oyun havası gibi Aşiney Oyunu da Antep'in eğlence günlerini şimdilere kadar fazlasıyla ilgilendirmiştir Havası muayyen (belirli) fakat figürleri sabit değildir Bu tip türkülü ve tekli kadın oyunlarında umumiyetle kullanılan o bölge oyun motifleri seyrin münasip (uygun) yerlerine yakıştırıla yakıştırıla yürütülür Oyunun adında bir "Ayşe" anılmaktadır Kadınlarca kendi meclislerinde oynanır Adı, Ayşe'den kinaye olup "aşina"kelimesiyle ilişiği yoktur
AŞIRMA:
Bingöl'ün Kiğı ilçesinden Çerme Köyü dolayına kadar yaygın olan daha kuzeydoğu Anadolu oyunlarındandır
Siirt'te Şirvan ilçesinin Küfre köyü oyun çeşitlerince zengin olup Aşırma başta gelir Aşırma, Harkuşta, Hora, Tepme, Garzani, Daldala, Kılınçkalkan, Lorke Davul zurna ile açık havada veya darbuka, def, kemençe ile odalarda yürütülürler Erkeklerin yalnız oynaması bu dolayda adet değil gibidir Bilhassa köylerde 15-20 kadın erkek birlikte dizilip oyun yürütürler
AŞIRMA BARI:
Erzurum barlarındanır "Aşırma Oyunu" ile aynı şeydir Fakat, figürlerinin epey değişikliğe uğraması yüzünden yer yer farklılaşmış görünen şekillerdir Başlanırken eller taraklanıp omuz hizasından yukarı kaldırılmışlardır Önemli hareket kısımları bacak ve ayaklardadır Önce ayaklar pek ağır hareket ettirilir Umumiyetle sol ayaktan başlanıp sol ayakta bitirilir Oyunun oturması ve yürünmesi vardır Ancak, bunda, oturulmazdan önce sağ ve sola üç kere fasılasız üçer adımlık bir koşu yapılır Oturum hareketleri de önce oturup kalkma suretiyle oyunun sonuna doğru da yalnız oturulmuş olarak yapılır
|
|
|
|