İsimler Sözlüğü

ALPEREN: (Tür) Er - Yiğit, baha*dır
ALPERTUNGA: (Tür) Er - Efsane*vi Türk hükümdarı ve destan kahra*manı MÖ 626 yıllarında yaşayıp İranlılarla uzun savaşlara giren Turan (Saka) hükümdarı olduğu söylenir
Türk, İran, Arap, Hint, Eski Yunan ve Asur kaynaklarında kendisinden deği*şik adlarla bahsedilir
ALPGİRAY: (Tür) Er - Yiğit hü*kümdar Kırım veliahtı Bir ara Kırım Hanı da oldu
ALPHAN: (Tür) Er - Yiğit hüküm*dar
ALPKAN: (Tür) Er - Yiğit soydan gelen
ALPKIN: (Tür) Er - Keskin kılıç
ALPMAN: (Tür) Er - Yiğit, cesur, kahraman
ALPNUR: (Tür) Ka - (bkz Alp)
ALPSOY: (Tür) Er - (bkz Alpkan) Yiğit ve cesur soya mensub
ALPTEKİN: (Tür) Er - Kahraman şehzade Birleşik isim Alp: Kahra*man, Tekin: Şehzade
ALTAN: (Tür) Er 1 Sabahın güneş doğarkenki zamanı 2 Hakanlara ve*rilen unvan, sultan, padişah
ALTAY: (Tür) Er 1 Asya'da Batı Sibirya ile Moğolistan'ı ayıran dağlık bölge 2 Altay dağlan bölgesinde ya*şayan Türklerin genel adı
ALTIN: (Tür) Ka 1 Parlak, san renkte, paslanmayan, kolay işlenebi*len, ziynet eşyası olarak da kullanılan maden, zer, zeheb 2 Örfte kadın adı olarak kullanılır Zerrin (bkz Zerrin)
ALTINBAŞAK: (Tür) Ka - Değerli kimse
ALTINBİKE: (Tür) Ka - (bkz Altınbaşak)
ALTINIŞIN: (Tür) Ka - Işığın en güçlü anı
ALTINİZ: (Tür) Ka - (bkz Altınışık)
ALTINTAÇ: (Tür) Ka - Altından taç
ALTUĞ: (Tür) Er - (bkz Tuğ)
ALTUNAY: (Tür) Er - Ay'ın san renkli hali
ALTUNÇ: (Tür) Er 1 Bakır alaşı*mı 2Kırmızı bakır 3 Kırmızı, al gözlü
ALTUNER: (Tür) Er - Değerli kim*se
ALTUNHAN: (Tür) Er - Zengin ha*kan Türklerin, Çin'de hüküm süren Türk-Moğol hükümdarlarına verdik*leri ad
ALYA: (Ar) Er 1 Yüksek yer, yük*seklik 2 Gök, sema
AMANULLAH: (Ar) Er - Allah'ın bağışlaması Allah'ın koruması
AMİD: (Ar) Er 1 Çok hasta 2 Aşk hastası 3 Başlıca nokta 4 Önder, şef, komutan 5 Diyarbakır'ın eski adı Ortaçağ'da İslam Türk devletle*rinde kullanılan bazı unvanlar ve me*muriyet isimleri
AMİL: (Ar) Er 1 Fail, yapan, işle*yen 2 İslam devletlerinde zekat, ver*gi tahsildarı veya valiler ve devlet memurlan
AMİNE: (Ar) Ka - Gönlü emin, kal*binde korku olmayan - Peygamber'in (sas) annesinin adı (bkz Emine)
AMİR: (Ar) Er 1 Mamur eden, şen*lendiren 2 İmar olunmuş 3 Devlete ait 4 Kendisine bağlı görevliler bu*lunan Amir b Abdullah b Mes'ud: Tabiindcndir İslam fıkıh bilgini
AMİRE: (Ar) Ka - (bkz Amir)
AMMAR (Ar) Er 1 Memur eden 2 Bayındırlaştıran (bkz Amir) - Ammar b Yasir Sahabeden İlk müslüman olanlardandır Çok işkence gör*dü Habeşistan'a hicret etti Annesi ilk İslam şehidcsi Sümeyye (r anha)'dir
AMR: (Ar) Er - Uzun yaşamak, uzun ömürlü olmak Amr b Madikerib: 631'de Medine'ye gitti ve müslüman oldu Çok yaşlıyken bile iyi sa*vaştı
AMRE: (Ar) Ka - (bkz Amr)
AMUZ: (Fars) Er - Bilen, öğrenmiş, öğreten
ANBER: (Ar) Ka 1 Ada balığının bağırsaklarında toplanan yumuşak, yapışkan ve misk gibi kokan, kül ren*ginde madde 2 Güzel koku 3 Gü*zellerin saçı
ANDAK: (Tür) Er - Hemen, o anda - Erkek ve kız adı olarak kullanılır
ANGIN: (Tür) Er 1 Tanınmış, ünlü, namlı 2 Bayındır
ANI: (Tür) - Yaşanmış olaylardan belleğin sakladığı - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
ANIL: (Tür) Ka 1 Anılmak eylemi 2 Meşhur, ünlü 3 Hatırlanan
ANİF: (Ar) Er 1 Sert, şiddetli 2 Haşin 3 Geçmişte, pek yakında, bur*nun ucu denecek kadar yakından ge*çen 4 Biraz önce, belirtilen, bahsedi*len
ANİFE: (Ar) Ka - (bkz Anif)
ARAF: (Ar) Er 1 Cennet ile cehen*nem arasındaki yer 2 Sert, tepe 3 Adetler, usuller Arafat: Mekke'nin yakınında bulunup hacıların arefe gü*nü durdukları yerdir Bu duruş haccın rükünlerindendir
ARAL: (Tür) - Birbirine yakın ada*lar topluluğu Orta Asya'da bir göl
ARAM: (Fars) Ka 1 Dinlenme, sü*kun, karar 2 Rahat, huzur, istirahat 3 Oturma, eğlenme, ikamet etme
ARAMCAN: (Fars) Ka -1 Gönül rahatı 2 Sevgili, sevilen güzel
ARAMDİL: (Fars) Er 1 gönül ra*hatı 2 Sevilen güzel 3 Yer mekan
ARCA: (Ar) Ka -1 Temiz, namus*lu 2 Aksak, topal
ARDA: (Tür) Er 1 Eskiden bazı ça*vuşların elde tuttukları uzun değnek 2 İşaret için dikilen değnek -3 Çık*rıkçı kalemi 4 Sonra gelen
ARDALI: (Tür) Er - (bkz Arsal)
ARDAN: (Tür) Er - (bkz Arsal)
AREF: (Ar) Er 1 Pek maruf, çok bilinen 2 Arif, anlayışlı ve bilgili
AREFE: (Ar) Ka 1 Arife, dini bay*ramlardan bir evvelki gün 2 Bir ön*ceki gün
AREL: (Tür) Er - Temiz, dürüst kimse
ARGU: (Tür) Er 1 İki dağ arası, uçurum 2 Orta Asya'da Issık gölü çevresinde Çu ve Talaş havzalarında yaşamış Kırgızların en büyük boyu Argu Türkleri
ARGUN: (Tür) Er 1 Zayıf, güçsüz, düşkün, dermansız, zebun 2 Yanyana iki kamış düdüğünden veya kartal kemiğinden yapılmış kaval - Argun: İlhanlı hükümdarı Abaka Han'ın oğ*lu
ARGÜN: (Tür) Er - Temiz, aydınlık gün
ARGUN ŞAH: (Tür) Er - (bkz Argun) Argunşah (Nizameddin) Ana*dolu Selçuklu Sultanı Kılıç Aslan II'nın oğlu Babası ülkeyi oğullan ara*sında pay edince, hissesine Amasya düşmüştü
ARHAN: (Tür) Er - Üstün nitelikli, gururlu bakan
ARICAN: (Tür) Er - Temiz, doğru kimse
ARIÇ: (Tür) Er - Barış, asayiş
ARIER: (Tür) Er - Çalışkan kimse
ARİF: (Ar) Er 1 Meşhur, çok tanın*mış, mütearif 2 Bilgi sahibi Bilen, bilgili, irfan sahibi 3 Sıbyan mektebi hocası veya kalfası
ARİFE: (Ar) Ka - Bilgi ve irfan sa*hibi kadın Uyanık, ince ruhlu, latif
ARIHAN: (Tür) Er - (bkz Arhan)
ARIKAL: (Tür) Er - Temiz, doğru, dürüst kal
ARIKAN: (Tür) Er - Temiz soy
ARIKHAN: (Tür) Er - (bkz Arhan)
ARIN: (Tür) Er 1 Temiz, arı, saf 2 Alın 3 Yüz, cephe Dağların, tepele*rin yüzü
ARINÇ: (Tür) Er 1 Temiz, saf, arı 2 Barış
ARISAL: (Tür) Er - An gibi çalış*kan kimse
ARISAN: (Tür) Er - Temiz, doğru tanınmış kimse
ARISOY: (Tür) Er - (bkz Arısan)
ARITAN: (Tür) Er - Temizleyen, arı duruma getiren
ARKAN: (Ar) Er 1 Temiz, ari kan*dan gelen 2 Üstün galip Arkan (Seyfı) Türk mimar (1903-1966)
ARKIN: (Tür) Er - Yavaş, ağır, sa*kin, gelecek yıl
ARKUT: (Tür) Er - Temiz, uğurlu, kutlu
ARMAĞAN: (Fars) 1 Hediye, peş*keş, tuhfe, bergüzer 2 Birinin gördü*ğü işe veya başarısına karşılık olarak verilen şey, mükafat3 Bir ilim ada*mını tanıtmak veya çalışmalarından ötürü mükafatlandırmak maksadıyla adına çıkarılan ilmi eser (Köprülü Armağanı) - Erkek ve kadın adı ola*rak kullanılır
ARMAN: (Fars) Er 1 Hasret, özle*me 2 Zahmet, sıkıntı 3 Teessüf 4 Pişmanlık
ARMİNE: (İbr) Ka - İbranice isim (bkz Emine)
ARRAF: (Ar) Er l Falcı, kahin Müneccim 2 Hekim 3 Göçebe Arap aşiretlerinin örfe vakıf umumi bilgile*ri
ARRAFE: (Ar) Ka - (bkz Arraf)
ARSAL: (Tür) Er - Temiz huylu, namuslu
ARSEBÜK: (İ) Er - 1 Temiz ruhlu ve çabuk 2 Toy 3 Namus konusun*da titiz
ARSLAN: (Tür) Er 1 Kuvvet ve saldırganlığıyla tanınan hayvan, esed, şir 2 Cesur adam, bahadır 3 Bir çe*şit çiçek Arslan Argun: Alpaslan'ın oğlu (1097)
ARSLANGİRAY: (Tür) Er Cesur, korkusuz han Arslan Giray: Kırım hanı (1702-1767)
ARSLANŞAH: (Tür) Er - Arslan gibi cesur ve yiğit şah, kral Cesur ko*mutan Arslan Şah: Kirman Selçuklu hükümdarı (l 145) ,
ARTAN: (Tür) Er 1 Yarar, fayda 2 Üstünlük, meziyet, nitelik
ARTUÇ: (Tür) Er - Ucu sivri de*mirle donanmış mızrak
ARTUK: (Tür) Er - Selçuklu Emiri (XI yy) Selçukluların ünlü hakanı Alpaslan'ın emrinde Malazgirt savaşı*na katıldı
ARÜSEK: (Fars) Ka 1 Gelin, kü*çük gelin 2 Bebek gibi güzel kız 3 İşlemecilikte kullanılan yeşil parlak sedef 4 Ateş böceği 5 Küçük bir mancınık çeşidi
ARZIK: (Tür) Er - Dindar, sofu
ARZU: (Ar) Ka 1 İstek, bahşiş 2 Emel, heves, meyl 3 Özlemek, müş*tak olmak "Arzum" olarak da kulla*nılır Meşhur halk hikayelerinde Kamber'in sevgilisi
ARZUMAN: (Ar) Ka - (bkz Arzu)
AS: (Ar) Er 1 Mersin ağacı 2 (Fars) Değirmen
ASAF: (Ar) Er 1 Vezir 2 Erdem, ileri görüşlülük, yönetimde başarı Hz Süleyman'ın ünlü veziri Süley*man (as)'ın en çok güvendiği kişiydi Neml suresinde anlatılanlar Asaf üze*rine yorumlandı Daha sonra padişa*hın vezirlerine Asaf unvanı verildi
ASAL: (Tür) Er - Başlıca, esaslı, te*mel
ASALET: (Ar) Er - Soy temizliği, soyluluk
ASENA: (Tür) Er - Kurt
ASFA: (Ar) Er - Çok saf, en temiz, halis
ASGAR: (Ar) - En küçük, daha kü*çük - Erkek ve kadın adı olarak kul*lanılır
ASHAB: (Ar) Er 1 Sahib'in çoğu*lu 2 Hz Muhammcd (sas)'i görüp ona tabi olan kişiler İnsanlık alemi*nin en seçkin simaları ve örnek nesli*dirler Haklarında varid olan naslarla korunmuşlar, Allah'ın yardımını müşahade etmişler ve büyük peygambe*rin öğretilerini harfiyyen yaşamışlar*dır Ashab-ı Kiram: Yüce sahabeler
ASIF: (Ar) Er - Pek sert, pek şiddet*li, şiddetle esen
ASIFE: (Ar) Ka - Şiddetle esen rüz*gar Kur'an'da Yunus 22, İbrahim 18 ve En'am suresi 81 ayetlerde geçer
ASİL: (Ar) Er 1 Sağlam 2 İyice kökleşmiş, yüksek duygularla hareket eden 3 Kendi kendine hareket eden 4 Soyu, sopu belli Necip