İsimler Sözlüğü

B

BABA: (Tür) Er 1 Kendi dölünden çocuğu olan erkek 2 Birinci dereceden erkek akraba 3 Koruyucu, velinimet 4 Saygı ifadesi olarak yaşlılara verilen unvan 5 Ecdad, Ata 6 Tekke büyüğü 7 Zencilerde görülen saraya benzer bir hastalık - Baba Oruç Oruç Reis Türk denizcisi Barbaros Hayrettin Paşa'nın lakabı
BABÜR: (Tür) Er 1 Böbürlenme 2 Hükümdar - Babürşah Zahirettin Muhammed (1483-1530) Hindistan'daki Türk-Hint İmparatorluğu'nu kuran kişi
BADE: (Fars) Ka - Şarap, içki İsim olarak kullanılmaz
BADEM: (Fars) Ka 1 Gülgillerden ülkemizin her bölgesinde yetişen ağaç 2 Bu ağacın yaş ve kuru yenen meyvesi
BADİ: (Fars) Er 1 Rüzgara veya havaya ait 2 Geçici Badi Ahmed (1839-1908) Türk yazar ve şair
BADİYE: (Ar) Ka - Çöl, kır
BAĞATUR: (Tür) Er - Cesur yiğit
BAĞDAGÜL: (Tür) Ka - Değeri ölçülemeyen gül
BAĞDAŞ: (Tür) Er - Yakın arkadaş, dost
BAĞDAT: (Ar) Ka - İrak'ın başken*ti olan tarihsel kent Bağdat Hatun: (XIV yy) Emir Coban'ın güzelliğiyle ünlü kızı İlhanlılar devletinin son hükümdarı Ebu Said Bahadır Han ile evlenmiştir Bahadır Han'ın ölümünden sorumlu tutularak Arpa Han tarafından öldürüldü
BAĞIŞ: (Tür) 1 Bağışlanan şey, ihsan 2 Sıçrayış, atlama - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
BAĞIŞCAN: (Tür) Er - (bkz Bağış)
BAĞIŞHAN: (Tür) Er - (bkz Bağış)
BAĞLAM: (Tür) 1 Cinsleri ayrı ya da birbirlerine yakın olan şeylerin bir arada bağlanmışı, demet, deste 2 Bir koşuttaki dörtlüklerin herbiri 3 Herhangi bir olayda, olaylar durumlar ilişkiler örgüsü ya da bağlantısı 4 Dilbilgisinde, önce veya sonra gelen kelimeyi etkileyen belirleyen birim ya da birimler bütünü -Erkek veya kadın adı olarak kullanılır
BAHA: (Ar) Er 1 Güzellik, zariflik 2 Parıltı 3 Alışma, dadanma - Bahailik mezhebinin kurucusu
BAHADDİN: (Ar) Er - Dinin güzelligi Dinin değerlisi - Türk dil kuralı açısından "d/t" olarak kullanılır
BAHADIR: (Fars) Er - Cesur, yiğit, bağatur Timur soyundan Hindistan'da hükümdarlık yapmış Türk lider
BAHADIRHAN: (Tür) Er - (bkz Bahadır)
BAHAEDDİN: (Ar) Er - (bkz Bahaddin) Bahaeddin Ahmed Efendi (Bursa 1741-1794): Osmanlı dönemi tarihçilerinden Müderrislik ve kadılık yaptı
BAHAMRA: (Ar) - Irak'ta bir yer -
Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
BAHAR: (Fars) Ka 1 Kışla yaz arasındaki mevsim 22 Mart'la Haziran arası, ilkyaz 2 Güzellik, güzel 3 Sığır gözü, papatya, sığır papatyası, sarı papatya 4 Put, çelipa, sanem 5 Atılmış pamuk 6 Ölçek 7 Karanfil, tarçın, karabiber gibi kokulu şey
BAHAULLAH: (Ar)Er - Allah katında değer ve kıymet sahibi
BAHİR: (Ar) Er 1 Deniz, derya 2 Yalancı, ahmak, alık 3 Ekin sulayıcı, sulayan 4 Belli, besbelli, açık, apaçık 5 Işıklı, parlak, güzel Bahir (Abdurrahman) İst 1688-1746) Osmanlı dönemi kadılarından Şair, bestekar
BAHİRA: (Ar) Ka 1 Kulağı yarık dişi deve veya koyun Hayvan yavru doğurduğunda veya 5 yavru dişi olduğu zaman hayvanın kulağı kesilerek belirtilirdi - Kur'an-ı Kerim, bu adetleri kaldırmıştır
BAHİRE: (Ar) Ka 1 Işıklı, parlak, güzel 2 Dikenli ağaç 3 Açık, apaçık 4 Çok koşan cins deve 5 Vapur
BAHİSE: (Ar) Ka - Söz eden, bahseden
BAHİT: (Ar) Er - Bahtı açık şanslı
BAKİYE: (Ar) Ka - Şehvetli kadın İsim olarak kullanılmaması uygundur
BAHRA: (Ar) Er - Timur devletinin güney sınırını koruyan eski bir sınır kalesi
BAHRİ: (Ar) Er 1 Denize ait denize mensup, denizle ilgili 2 Denizci, levent 3 Tüyünden kürk olan, patkada denilen, gagası kaşığa benzer bir çeşit deniz ördeği
BAHRİYE: (Ar) Ka 1 Donanmaya ait (bkz Bahri) 2 Libya çölünde vahalar grubu, Bahriye, Mısır'ın büyük vahalar grubunun en kuzeyinde olan aşırı verimli vahalardır 3 Gönlü geniş, cömert vaha gibi verimli
BAHTEVER: (Tür) Er - Şah Avrangzeb'in gözde kadınlarından biri
BAHTI: (Ar) Er 1 Bahtla, kaderle ilgili 2 Kimi Divan şairlerinin ortak mahlası
BAHTINUR: (Ar) Ka - Talihli, şanslı, yazgısı parlak
BAHTİSER: (afi) Ka - Talihli, şanslı, iyi yazgılı İşleri başından beri iyi giden
BAHTİŞEN: (afi) Ka - Talihi, kaderi, kısmeti şen (bkz İkbal)
BAHTİYAR: (afi) 1 Bahtlı, talihli 2 Mesud, mutlu Bahtiyar (Ebu Mansur) (942-978) Büveyhilerin hükümdarlarından biri- Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
BAKANAY: (Tür) � Gökyüzünde duran ay, açık seçik - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
BAKIR: (Fars) Er l İnceleyen, tetkik edip açıklayan 2 Arslan 3 Hz Hüseyin'in Zeyne'l-Abidin'den torununun adı
BAKİ: (Ar) Er 1 Allah'ın isimlerindendir Genellikle "abd" takısı alarak kullanılır, (bkz Abdülbaki) Kalıcı, sürekli, devamlı Varlığının sonu olmayan Ölümsüz 2 Artan, kalan, geriye kalan 3 Korunmuş Baki: - Ünlü Türk şairlerinden olup asıl adı Abdül*baki Mahmud'dur
BAKİNAZ: (Fars) Ka - Sürekli nazlanan, çok nazlı
BAKİYE: (Ar) Ka - Ağlayan kadın Hüzünlü kadın
BAKYAZI: (Tür) - Sevilen bir olaydan sonra verilen ziyafet - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
BALA: (Tür) Er 1 Çocuk yavru 2 Yüksek, yüce, yukarı, (bkz Ali) 3 Azat 4 Yedek atı
BALABAN: (Tür) Er 1 Çocuk bekçisi 2 Gürbüz canlı, cüsseli, insan veya hayvan Balaban: Gıyasu'd-Din Uluğ Hanın IV yy başlarında Aybek tarafından İltutmuş'dan sonraki en büyük hükümdar
BALAHATUN: (Tür) Ka - Üstün, asil kanlı Değerli soy mensubu Balahatun: Şeyh Edebali'nin kızı ve Osman beyin karısı
BALAMAN: (Tür) Er - (bkz Balaban)
BALAMİR: (Tür) Er - Eski bir Türk kağanı (IV yy) Alanları ve Ostrogotları yenerek batıya sürdü
BALATEKİN: (Tür) Er - (bkz Balaban)
BALCAN: (Tür) Er - (bkz Baldan)
BALDAN: (Tür) Ka - Bal gibi tatlı, şirin, hoş
BALDEMİR: (Tür) Er - Güçlü, kuvvetli, şirin
BALER: (Tür) Er - Tatlı dilli, cana yakın kimse
BALGIN: (Tür) Ka 1 Bal'a doymuş 2 Çok tatlı, bal gibi
BALHAN: (Tür) Ka - Hazar denizi sahilinde Anuderyanın eski yatağının denize vardığı yerde bir dağ silsilesi
BALIM: (Tür) 1 Kardeş 2 Çok sevgili, samimi arkadaş - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
BALIN: (Tür) Ka - (bkz Balım)
BALİ: (Ar) Er - Eski, koca, köhne
BALİBEY: (ati) Er - Osmanlı beylerinden Bosna beyi olarak Kanuni'nin Belgrad Seferine katıldı Mohaç savaşında (1526) düşmanı iki yandan çevirerek zaferin kazanılmasında büyük payı oldu
BALİSOY: (ati) Er - Eski, köklü soydan gelen
BALK: (Tür) Er - Şimşek
BALKAN: (Tür) Er 1 Sarp ve ormanlık sıradağları 2 Avrupa'nın güneydoğu bölgesine verilen isim Bulgaristan, Yunanistan, Yugoslavya, Arnavutluk ve Romanya'yı içerir
BALKAR: (Tür) Er 1 Kuzey Kafkasya'da yaşayan bir Türk boyu Kıpçaklann bir kolu 2 Bu boya mensup kişi
BALKI: (Tür) 1 Parıltı, ışık 2 Güzel parlak, süslü 3 Şimşek - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
BALKIR: (Tür) Er - Parıltı, ışık, şimşek Balkır Rıza: (Öl 1945) Türk Karagöz oyunu ustası
BALKIZ: (Tür) Ka - Şirin, tatlı, hoş Belkıs adının örfte söylenişi
BALKOÇ: (Tür) Er - (bkz Balkı)
BALSAN: (Tür) Er - (bkz Balım)
BANGU: (Tür) Er 1 Haykırış, bağırış 2 Gökgürültüsü, yankı
BANU: (Fars) Ka 1 Kadın hatun, hanım 2 Kraliçe, prenses 3 Gelin 4 Şarap ve gül suyu gibi şeylerin şişesi 5 Yusuf ve Zeliha öyküsünün kadın kahramanı - Banu Hanım (Cevheriye Banu) Türk halk şairi (1864-1914 Çankırı) Kadiri tarikatı bağlılarından

BANUGÜL: (Fars) Ka - (bkz Banu)
BANUHAN: (Fars) Ka - (bkz Banu)
BARAK: (Tür) Er - Oğuzların Bayat boyuna mensup bir oymak Gaziantep, Kilis ve Nizip çevresinde yaşarlar - Barak Han: Çağatay hükümdarı (1266-1271)
BARAN: (Fars) Ka 1 Yağmur Mevsim-i Baran, yağmur mevsimi
BARANSEL: (fti) Er - (bkz Baran)
BARAY: (Tür) Er - Ezeli, öncesi olmayan, öncesiz
BARBAROS: (İtal) Er Kırmızı sakal Baba-Oruç Türk denizci kaptan-ı derya Oruç Gazi'nin İtalyanlarca meşhur olan ismi Kanuni döneminde yaşayan ünlü denizci Barbaros Hayrettin olarak bilinmekte
BARÇIN: (Tür) Ka - Bir tür ipekli kumaş
BARIK: (Tür) Er 1 Sivri tepeler arasındaki uçurum, yüksek kayalıklardaki çatlaklıklar 2 Yeşillik, çayırlık yer
BARIKHAN: (Tür) Er - (bkz Barık)
BARIM: (Tür) Er - Varlık, servet, zenginlik
BARIN: (Tür) Er 1 Bütün, hep 2 Güç kuvvet 3 Göğüs 4 Moğol devrinde Orta Asya'da büyük beyliklerden biri
BARIŞ: (Tür) Er 1 Savaşsızlık durumu 2 Savaştan sonra silah bırakma, uzlaşma sulh 3 Dirlik, düzenlik
BARIŞCAN: (Tür) Er - (bkz Barış)
BARİK: (Ar) Er 1 Parıldayan 2 Nazik, dakik, ince Fikr-i Barik İnce düşünce
BARİKA: (Ar) Ka - Şimşek, yıldırım parıltısı
BARKAN: (Tür) 1 Çöllerde rüzgarın esme yönüne dikey doğrultuda oluşan ay biçimindeki küçük kumsal külle 2 Hareketli kumul - Erkek ve kadın adı olarak kullanılır
BARKIN: (Tür) Er - Yolculuk eden, yolcu gezgin
BARLAS: (Tür) Er - Kahraman, savaşçı
BARS: (Tür) Er l Kaplana benzeyen yırtıcı hayvan 2 Arı oğulu -İsim olarak kullanılmaz Barsbay: (el-Melikü'1-Eşref (Öl 1438) Mısır Memluklan sultanı Çerkez hanedanındandır
BARTU: (Tür) Er - En eski Türk kağanlarından biri