Mitoloji Terimler Sözlüğü L

Mitoloji Terimler Sözlüğü L

Labyrinthos – Eski zamanlarda yapılan yolları gayet dolaşık, girilince içinden çıkılması imkansız gibi olan yer altı binaları En eskisi Mısırdaydı Heredotosa göre on iki Kralın ancak yaptırabildiği bu muazzam eserin üç bin dairesi vardı Daidalosun Giritde yaptığı, Labyrinthos ile; Limni adasında, yüzeli sütun üzerinde dönen Labyrinthos da meşhurdu

Ladda – Amphionun kızı Topal ve çikrik olduğundan arkadaşları tarafından küçük görülen Ladda, Aetion ile evlenmişti Bu çirkin kadından doğacak çocuğun bir gün Korinthosa Kral olacağını Tanrılar haber verdiklerinden, Laddanın Kyspelos adındaki oğlunu öldürmek için on seçme katil gönderilmişti Adamlar çocuğun bulunduğu odaya girmişler, biri bıçağını çekerek çocuğun üzerine yürümüş ve tam kalbine saplayacağı sırada yavrucak gülümseyerek kollarını bıçağa doğru uzattığından, bu hal katile dokunmuş ve çocuğu öldürmesi için öteki arkadaşına vermiş O da çocuğun masumiyetine bakarak öldürmek istememiş, üçüncü arkadaşına vermiş, üçüncü haydut da çocuğa kıyamamış, böylece masum yavru; on kanlı katilin elinden kurtulmuş

Laddakidler – Thebai Kralı Labdakosun soyundan gelenlere verilen ad

Laddakos – Thebainin efsanevi Kralı Polydorosun oğlu, Oidipusun dedesi Laiosun babası

Ladon – Arkadiada akan, kıyısının güzelliği, suyunun duruluğu ile meşhur bir ırmağın Tanrısı Stymphalis ile evlendi de Daphne adlı güzel bir kızları oldu Syrinks adındaki güzel peri kızı, çapkın Panın elinden kurtulmak için kendisini Ladon ırmağına atmış, öldürmüştür

Laelaps – Fırtına anlamına gelen Laelaps, hem Akteonun köpeklerinden birinin adı, hem de Kephalosun köpeğinin adı Bu köpek Themisin gönderdiği canavarları kovalarken, canavarlarla beraber taş kesilmişti

Leartes – Odysseusun babası

Laios – Oidipusun babası

Lais – Hellenlerin ünlü birkaç fahişesinin adı Bunlardan en tanınmışı Korinthoslu Lais idi Güzelliği ve ihtirasıyla bütün Yunanistana ün salmıştı Meşhur Demostrhenesden bir gecelik ücret olarak bin drahmi isteyince büyük hatip “Pişmanlığı ve vicdan azabını bu kadar pahalı satın alamayacağını” söylemişti Laisin güzelliğini kıskanan bazı kadınlar, iğne darbeleriyle onu öldürmüşlerdi Korinthos civarında bulunan bir Aphrodite tapınağında bu ünlü fahişenin mezarı bulunuyordu Mezarın üstünde dişi bir arslanın, bir koçu kuvvetli pençeleri arasında tuttuğu görülmektedir

Laistrgonlar – Homerosun bahsettiği insan eti ile beslenen dev insanlar

Lakedaimon – Zeus ile Taygetenin oğlu Lakedemonia, bölgesine adını veren kahraman

Lakhesis – Üç park (Moiora)dan biri, iği tutar ve insan ömrünü eğirirdi

Lakinios – Yunan kıyılarını haraca kesen azılı bir haydut Heraklesin öküzlerini çalmak isterken öldürüldü

Lakios – Antiphemosun kardeşi Tanrılardan aldıkları emirle, bu iki kardeşten biri doğuya gitmiş, sicilyada Geba şehrini kurmuş Lakios ise Anadoluya gelerek, Lykia ile Pamphiylia arasında bulunan Phaselis şehrini kurdu (Bak Kylabras)

Lamia – Poseidonun kızı Çocukları çalan ve yiyen iğrenç bir varlık Halbuki onun Phrygia ya da Libya Kraliçelerinden biri olduğunu ve güzelliğiyle Zeuzun gözüne girdiğini, ondan bir çok çocukları oldğunu yazarlar Fakat çocuklarını, kıskanç Hera öldürdüğü için Lamia, çocuk düşmanı oldu Eline geçen bütün çocukları öldürüyordu Hera, onun gözünden uykuyu da alınca Lamia, büsbütün çıldırdı Fakat Zeus, ona acıdı Uyumak istediği zaman gözlerini çıkarıp bir kaba koyarak uyuyabilme imkanını bağışladı

Lampetia – Helios (Güneş) ile Neerenin kızı Bir adada çobanlık yapardı

Lampetie – Apollon ile Kymenenin kızı Kardeşi Phaeonun ölümüne o kadar kederlendi ki, Tanrılar da acıdılar, onu bir kavak ağacı haline koydular

Lampetie – Apollon ile Kymenenin kızı Kardeşi Phaeonun ölümüne o kadar kederlendi ki, Tanrılar da acıdılar, onu bir kavak ağacı haline koydular

Lampos – Eosun atlarından birinin adı Bilindiği gibi Eos şafak kızıllığı demektir O, dünyaya ilk ışığı getirmek üzere Lmapos (parıltı)ile Pheeon (Kıvılcım) adlarını taşıyan atlarıyla göğe yükseli, Güneşe semanın kapısını açar

Laodamas – Thebai Kralı Eeoklesin oğlu

Laokoon – Çanakkalede eski Troiada bugün Kemersuyu denilen (Thymbreus) üzerinde (Batak Oba) civarında bulunan Thymbrea şehrinin Apollon mabedi rahibi Antenorun oğlu Laokoon, Antiope adında bir kadınla evlenmiş ve ondan Antiphas ve Thymraos adlarında iki oğlu olmuştu Laokoon Troialılara, Yunanlıların deniz kıyısında bırakmış oldukları meşhur ağaç atı şehre sokmamalarını tavsiye etmişti Fakat onu kimse dinlemedi Troialılara akıl öğretmeye kalkıştığı için, Yunanlıların dostalrı olan Tanrılar, onu cezalandırmakta gecikmediler Bu olaydan az bir zaman sonra Laokoon, deniz kıyısında Tanrı Poseidona bir kurban takdim ediyordu İki güzel oğlu da yanındaydı Bu sırada Tenedos (Bozcaada)dan, dalgaları yararak gelen iki kocaman yılan babayı da, oğullarını dü feci şekilde öldürdü Bu acıklı olay bir çok şair, ediplere ve sanatkarlara ilham kaynağı olmuştur Özellikle Rodoslu meşhur üç heykeltıraş; Polydoros, Anthenodoros, Ağesandros; bu faciayı o kadar güzel, o kadar canlı olarak mermere geçirmişlerdir ki, görenlerin hayran olmamasına imkan yoktur Bugün Romada, Vatikan Müzesinde bulunan bu şaheserlerde insan, Laokoonun kendisini de evlatlarını da boğmak isteyen yılanlarla uğraşırken, adelelerinin duyduğu büyük ıstırabı, yüzüne akseden ****netini ve asaletini görür, şaşırır, cidden bu mermen heykelde, Laokoon, feryat etmektedir Çünkü kahramanın ağzı kapalıdır Fakat yüzünde felakete mertçe katlandığını, şikayet etmeden ölmek üzere olduğunu anlatan bir ifade vardır Onun ölümündeki büyüklük, seyredenleri büyüler Çünkü hassas kalpli olan her insan, aynı zamanda bir baba olan kahramanın başına gelen felaketten sarsılır, fakat onun asaletine ve felaket karşısıda gösterdiği ****nete meftun olur

Laodomeia – Bellerophonun kızı ve Zeusun sevgilisi Lykia Kralı Sarpedon bu sevişmenin mahsulüdür Artemis, güzelliği ile övünen bu kadını, oklarıyla vurdu, öldürdü Bir Laodameia daha vardır ki, Akastosun kızı ve Protesillasın karısıdır Kocasını Hektor öldürünce, Laodameia, ona benzeyen bir heykel yaptırdı Bir gün bir hizmetçi, genç dulu yatakta bir erkekle yatıyor görününce, babasına haber verdi Babası koşarak geldi, kızının yanında bir heykelden başka bir şey bulamadı Bu çirkin manzaranın hatırasını kızının kafasından silebilmek için heykeli yaktırdı Fakat Laodameia kocasının heykelini yakan ateşe yaklaşarak, kendini onun içine attı, diri diri yandı Rivayete göre; Tanrılar bu fedakar eşin ruhunu ahiret kapısına kadar götürmek için Protesilası üç saat müddetle dirilttiler

Laodike – Priamosun en güzel kızı Helikaon ile evlenmişti Daha çok genç iken Troiaya elçi olarak gelen bir Yunanlı ile sevişmiş ve ondan bir oğlu olmuştu Troia düştükten sonra Laodike, galipler önünde kaçarken toprak onu yutmuştu

Laomedon – Troia Kralı, İlos ile Euridikenin oğlu ve Priamosun babası O sıralar Olymposdan yeryüzüne sürülmüş olan Apollon ile Poseidon; Troia şehrinin surları yapılırken Laomedona yardım ettiler İş bitince ücretlerini alamayan Tanrılar, Laomedona düşman oldular Poseidon, bir deniz canavarı gönderdi, Apollon da şehre veba hastalığı saldı

Lapithler – Thessaliada yaşayan dev cüsseli insanlar Lapithler Kralı Prithoosun düğününde Kendaurlar da bulunmuştu Fazla şarap içince sarhoş oldular ve düğünde bulunan kadınları, zorlak kaçırmak sevdasına düştüler Bu yüzden iki taraf arasında meşhur kavga başladı Bu kavgayı kendisine kurban kesilmediğinden kızan Aresin çıkarttğını iddia edenler de vardır Ressam Rubensin bu kavgayı tasvir eden tablosu çok meşhurdur

Lara – Lauium ırmağının perisi Zeusun Juturne ismindeki peri kızına olan aşkını Heraya duyurduğu için başTanrı, onun dilin kesti ve Hermesin yanına katarak onu cehenneme gönderdi Fakat Hermes, yolda dilsiz perinin güzelliğine aşık oldu Onu cehenneme götürmedi, dünya yüzünde kendisine metres yaptı, ondan Lares adını taşıyan ili çocuğu oldu

Lar – Romalıların ocak başı Tanrısı Her evin oğcağını bekleyen bir Tanrı olarak tasavvur edilir

Larvlar – İnsanlara bela olan habis ruhlar, asık yüzlü ihtiyar gibi tasavvur edilen Larvların uzun sakalları vardı Ellerinde uğursuzluğun sembolü olan birer baykuş taşırlardı

Latinus – İtalyada Laurentium bölgesinin Kralı Aineias buraya gelince onu iyi karşıladı Kızı Laviniayı ona vermeyi vaat etti Fakat Latinusun karısı Amata kızını Rutullerin Kralı Turnusa vermek istiyordu Bu yüzden Turnus ile Troialılar arasında savaş oldu Turnus öldürüldü Aineiasda Lavinia ile evlendi ve bir şehir kurup karısının adını verdi

Latium – İtaliada Aineiasın savaştığı bölge

Latmos – Anadoluda Karia bölgesinde meşhur Miletus şehrinin doğusuna düşen ve bugün “Beş Parmak Dağı” diye anılan dağ Selene (Ay), Endymion adındaki güzel çobana bu dağda gönül vermişti

Latone – Letonun Latince adı

Laurentium – İtaliada Tiber nehri ağzındaki bölge

Leandros – Abydoslu genç Heronun aşığı

Hearkhos – İno ile Athamasın oğlu Heranın kinine kurban gitti Babası tarafından bir çılgınlık anında öldürüldü

Leda – Etolia Kralı Thestiosun kızı Tyndarosun karısı Zeusun sevgilisi

Leimone – Hippomenesin kızı Babası ya bir Kral ya da asil bir adamdı Kızlığını muhafaza etmediği için Leimoneyi bir aygırla beraber ıssız bir eve kapattı At, kudurdu ve iffetini muhafaza edemeden kadını parçaladı

Lamnos – Limni adası Hephaistosu Zeus, Olyposdan aşağı fırlattığı zaman bu adaya düşmüştü Adalılar Tanrıyı havada yakalamasalardı, yalnız topal kalmayacak, belki parçalanacaktı Adalıların bu iyiliğine karşılık Hephaistos, demirhanesini orada kurdu Bu ada halkı, kocasını Aresle aldatan Aphroditeyi sevmemişler ve onun adına mabet yapmamışlardı Bunun üzerine Aphrodite, bu ada kadınlarının hepsinin tenlerine öyle iğrenç bir koku verdi ki, kocaları yataklarına girmez oldular ve şehvet duygularını köreltmek için Thrakiaya geçip oranın ateşli kadınları ile eğlenmeye başladılar Bunun üzerine Lemnoslu kadınlar söz birliği ederek kocalarını kestiler Bu suretle adada yalnız kadınlar kaldı İşte bu sıralarda Argonautlar, buraya gelmişlerdi

Lemurlar – Romalılar, ölülerin evlere bela olan hayallerine Lemurlar derlerdi

Leontikhos – Çok sevdiği nişanlısı ile beraber, bir zalim tarafından öldürülen Samoslu bir genç

Lerna – (Lerne) – Argolis ile Lakonia arasında bataklık kalan bir göl Herakles azılı ejderi burada tepeledi Bazı mitologlar, bu mitten başka anlamlar çıkarmışlardır Onlara göre Lernus isminde bir haydut etrafına elli azılı adam toplayarak Argolis bölgesini haraca kesiyordu Herakles, onlarla çarpıştı ve hepsini tepeledi Eflatun ise bu mite,felsefe gözlüğü ile bakmaktadır Ona göre Lerne zararlı ve saçma düşünceleri olan bir sofisttir Bir fazilet kahramanı olan ve dünyayı fenalıklardan temizlemekten başka gayesi bulunmayan Herakles, fena düşünceli Lerneyi ortadan kaldırmıştır Kötü düşüncelerin, korkunç ejderlerin zehrine benzetilmesi ne kadar hoştur

Lethaeus – İnsanlara her şeyi unutturan Eos (Aşk)ın lakabı

Lehte – (Lete) – Cehennemde akan herihden biri Buna “Unutturma Irmağı” de derler Öteki dünyaya gidenler, bu ırmağın suyundan içmek zorundaydılar Çünkü ondan içenler, her şeyi unuturlardı Bu insanlar için bir lûtuftu Çünkü dünyadaki acılı günlerin, sefaletlerin, onların kafasında hiçbir izi, en ufak bir hatırası bile kalmıyordu Böylece onlar, geçmiş zamanlara ait hatıraların kemirici azabından kurtulmuş oluyorlardı

Leto – Apollon ile Artemisin anneleri (Lat Latona)

Leukas – Yunan denizinde, kıyıya çok yakın, etrafı sarp bir ada Burada sivri ve yalçın bir burun vardı Bugün Dükato diye çağrılan bu burnun mitolojide önemi vardı Burası bir tür Atlama Burnuydu Meşhur kadın şairlerden Sapho, gönlündeki aşk ateşini söndürmek için buradan kendini denize atmıştı Eski zamanlarda aşka tutulanlar, yani aşk hastası olanlar, buraya koşarlar, Apollona kurban keserler ve kendilerini kayalardan aşağı atarlardı Adonisin ölümüyle aşk hastası olan Aphroditenin bile buradan atladığını söylerler

Leuke – Okeanos ile Tethysin kızı Hadesin ölümsüz sevgilisi

Leukippidler – Leukipposun kızları olan Hilacira, Phoebeye verilen ad Bunlar Kastor ve Polluks ile evlendiler

Leukippos – Leukippidlerin babası Perieresin oğlu Bir leukippos da, şöhretini bütün Anadoluya yayılan Lykialı bir kahramandır Ksanthiosun oğlu olup kendi öz kızkardeşine aşık olmuş, bu yüzden babasının kanıyla ellerini kirletmiş, sonra Anadoludan Girite sürgün edilmiş sonra yurduna geri dönmüş Miletus civarında Kretinaeon şehrini kurmuştur

Leukippos – Perieresin oğlu, Apareus Tyndareosı, İkarosun kızkardeşi, Leukippidlerin yani Hilacira ile Phoibenin babası

Leukothea – Kadmosun kızı İno; bir deniz Tanrıçası olunca bu adı aldı

Liber – İnsanı, üzüntüden azad eden, hürriyete kavuşturan şarabın Tanrısı dionysosun Latince adı

Libitina – Romada, ölüler için yapılan merasimi koruyan Tanrıça

Libya – Epaphosun kızı Poseidon ile sevişti, ondan sonra Agenour ile Bellus adlı iki çocuğu oldu

Likhas – Heraklesin arkadaşlarından biri Kahraman zehirli gömleği getirip giydirince Herakles yanmaya başladı O zaman Likhası tuttu, denize fırlattı Üç küçük ada, denize fırlatılan kahramanın adını taşımaktadır

Linos – Apollonun oğlu Heraklesin müzik öğretmeni Efsanevi şair

Litalar – (Lites) – Yalvarma, yakarma, dua Tanrıçaları Bunlar Zeusun kızlarıdır Homerosa göre Litaların yüzleri buruşuk ve çok çirkindir Ayakları sakattır, yerlerde sürüklenerek dolaşırlar Suçlular gibi başları öne eğiktir, herkes tarafından horgörülürler Kendini beğenmiş gurur, insanları hayvanlaştıran şehvet ve herkesi küçük gören hakaret, gönül kıran hiddet hızla, sakat Litaların önünden koşar, giderler Onlar, insanları alçaltmak, Tanrıların gözünden düşürmek için ellerinden gelenleri yaparlar Zayıf ruhlu insanları gurura kaptırarak onlara çeşitli suçlar, günahlar işletirler Zavallı dualar, yalvarmalar yavaş yavaş gurur, şehvet, hiddet ve hakaretin arkasından sürüklene sürüklene giderek, küfürlerin, hakaretlerin ve şehvetin insanların kalplerinde açtığı yaraları titrek ve zayıf elleriyle sarmaya, tedavi etmeye çalışırlar Kendi kalpleri kırık olduğu halde Zeusun bu şefkatli kızları, kendilerini unuturlar Başkalarını düşünürler Topal ve çirkinliklerini görmeyen, onlardan nefret etmeyen, onları iyi karşılayan kederli insanları, günahkarları, onlar da boş bırakmazlar, ellerinden geleni yaparlar Onları teselli etmeye, iyi etmeye, memnun etmeye çalışırlar Kederler, endişeler, ıstıraplar pençesinde kıvranan bahtsız insanların durumunu babaları Zeusa bildirirler Onların bağışlanmaları, affedilmeleri için yalvarırlar, sızlanırlar Babaları suçluların cezalandırılmasında ısrar ederse, onu acındırmak için ağlarlar, gözyaşı dökerler Kendilerini iyi karşılamayan hakaret eden, katı yürekli insanları da, BaşTanrıya şikayet ederler

Lityerses – Phrigiada Kelaenenin (Bugünkü Dinar) kralı Midasın oğlu Tembel ve çok obur bir adamdı Bölgesine gelen yabancıları hemen sofrasına çağırır, bol bol yedirir, içirir sonra güneşin en kızgın zamanında kendi tarlalarını biçtirmeye zorlardı Akşam olunca kafalarını keser, cesedini otlar arasına saklardı ve hiçbir şey yapmamış gibi sarayına döner, öldürülen yabancının, akşam sarhoşken söylediği şarkıları söyler, alay ederdi Nihayet Herakles geldi, bu zalim kralın kafasını uçurdu, gövdesini Menderes Çayına attı

Lotis – Güzel bir peri kızı Anadoluda Lampsakos (Lapseki) şehrinin Tanrısı Priapos, Lotise aşık olmuştu Fakat peri kızı ona yüz vermiyordu Bir gece Dionysosun sarhoş arkadaşları arasında uyurken onu yakalayacağı sırada bir eşeğin anırmasıyla herkes uyanmış ve peri kızı da kirlenmekten kurtulmuştu Daha sonra güzel lotis, kendi adını taşıyan Lotos ağacına çevrildi

Lotophaglar – Troia dönüşü Odysseusun uğradığı efsanevi bir ülkenin insanları

Lukifer – (Lucifer) – Sabah yıldızı olan Phosphorosun Latince adı (Yun Lukifer)

Luna – Romalıların ay Tanrıçasına verdikleri ad Selene karşılığı

Lyaios – Kederi dağıtan anlamına gelen Lyaios, Şarap Tanrısının adlarından biridir

Lydia – Batı Anadoluda İzmir bölgesinde olan bu eski krallığın sınırı şöyledir: Batı Ege Denizi, kuzeyde Sardene (Dumanlı Dağlar); Mysia doğusunda Phrygia; ve güneyde Meandros (Büyük Menderes) nehri Kariadan onu ayırıyordu Başkent Sardes idi Önemli şehirleri arasında Thyatira (Akhisar), Philadelphia (Alaşehir) vardı Lydia adını, memleketin ilk kralı olan Atysin oğlu Lydusdan almıştır Lydia, Kybelenin ili, Omphalenin yurdu sayılır

Lykaon – Arkadia kralı, Kallisronun babası, kandökücü olduğundan kurda çevrildi

Lykastos – Ares ile Phylonomenin oğlu

Lyke – Kır perisi Daphnisi sevdi

Lykeion – Mukaddes Orman demek olan Lykeion, Atina yakınında, İllissus çayı kıyılarında ağaçlık bir mesire yeriydi Filozof Aristoteles, derslerini bu bahçede verdiği için bir tür okul olan Lise kelimesinin aslı Lykeiondan alınmıştır

Lykia – Eski Anadoluda, Fethiye – Elmalı – Fenike bölgesi

Lykios – Babilli Klinisin oğlu Apollonun arzusu hilafına Tanrılra eşek kurban ettiği için Klinis kargaya çevrilmiş Bu yüzden oğlu Lykios, Apollonun bir lakabı oldu

Lykomedes – Skyros kralı Troia savaşına gitmemesini sağlamak için Thetis, kadın kılığına soktuğu oğlu Akhilleusu bu kralın sarayına saklamıştı Fakat kahraman, kralın kızı Deidamiaya gönül vermekte gecikmedi

Lykos – Thebai kralı Nykteusun kardeşi, Dirkeyi yeğeni Antiopeye işkence yapmakta serbest bıraktı Sonradan, Antiopenin oğulları olan Zekthos ve AMphion tarafından öldürüldü

Lykurgos – Dionysosa kafa tutan Thrakia kralı

Lynkeus – Argonautlardan biri Mesenia kralı Aphareosun oğlu Gözleri röntgen ışığından daha kuvvetli olup her şeyi deler, geçerdi Yalnız evlerin içinde olup bitenleri değil, yerin dibinde, cehennemle, göklerin derin noktalarını görürdü Çünkü onun bakışlarına duvarlar, dağlar, ormanlar, bulutlar engel olamazlardı Kalydon domuzunun, avlanmasına o da katılmıştı Lynkeus, Hyppermnestranın kocasıdır

Lyssa – Gecenin kızı Hiddet ve kızgınlığı temsil eder Euripidese göre, Lyssa, fani insanların kalplerine ümitsizlik ve kızgınlık duygularını sokan bir ifrittir