Tarihte Bugün 7 Aralık

Abidin Dino, 1913'te İstanbul'da doğdu Çocukluğu İsviçre ve Fransa'da geçti Robert Kolej'de eğitim görürken, sanata duyduğu ilgi nedeniyle ortaöğrenimini yarıda bırakarak resim, karikatür ve edebiyatla uğraşmaya başladı

Dino'nun ilk karikatür ve desenleri 1930'lu yıllarda Yarın gazetesinde, ilk yazıları Artist dergisinde yayımlandı 1933'te sanatçı arkadaşlarıyla birlikte D Grubu'nu oluşturdu

D Grubu'nun ilk sergisinde yer alan desenlerini, o sırada Türkiye'de çalışmalar yapan Sovyet sinemacı Yutkeviç'in beğenerek çağrıda bulunması üzerine, Atatürk'ün isteğiyle sinema öğrenimi görmek üzere Rusya'ya gitti

1934'te gittği Sovyetler Birliğinde 1937'ye kadar kalan ve 1930'ların sonlarında Londra ve Paris'e giden Abidin Dino, Gertrude Stein, Tristan Tzara ve Pablo Picasso gibi zamanın önde gelen sanatçılarıyla dostluklar kurdu

1938'de Türkiye'ye döndü Arkadaşlarıyla, Liman Ressamları adıyla da bilinen toplumsal gerçekçi Yeniler Grubu'nu kurdu Dino bu dönemde çeşitli dergilerde yayımlanan yazı ve desenleriyle yeni bir gerçeklik kavramı üzerinde duruyordu

1941'de siyasal görüşleri yüzünden İstanbul'dan uzaklaştırılan Dino, 1946'ya kadar kaldığı Güney Anadolu'da yaptığı resimlerde köy yaşamını işleme olanağı buldu Bu döneminde bir yandan da heykelle ilgilendi

1952'de Paris'e yerleşen ve yaşamını orada sürdüren sanatçının 'İşkence', 'Atom Korkusu', 'Savaş ve Barış', 'Çıplaklar', 'Dört Kent', 'Dağ-Deniz' gibi birçok yapıtı çeşitli galeri, müze ve koleksiyonlarda yer aldı

Aralarında Pertev Naili Boratav'ın 'Türk Masalları', Nazım Hikmet'in 'Kuvayi Milliye' ve Yaşar Kemal'in 'Deniz Küstü' gibi yapıtlarının da bulunduğu kitapları resimledi

Kırk yılı aşkın zamandır yurdundan uzakta yaşamasına karşın resminde Türkiye'nin geleneksel kültürüne olan ilgisini her zaman canlı tutmayı başarabilen Abidin Dino, 7 aralık 1993'de Paris'te öldü

Ölümünden sonra, 'Kısa Hayat Öyküsü', 'Kel' ve 'Verese' adlı oyunları; 'Eller', 'Pera Palas', 'Sinan' adlı anlatıları ile 1938-1993 yılları arasında yazdığı yazıları 'Kültür, Sanat ve Politika Üstüne Yazılar' başlığıyla yayımlandı

Abidin Dino'nun cenazesi 16 aralıkta İstanbul'a getirilerek Aşiyan Mezarlığı'nda toprağa verildi

Onların gözüyle Dino

John Berger:

"Abidin bu hafta Paris'te Villejuif Hastanesi'nde öldü Sesini yitirdikten, konuşamayacak hale geldikten üç gün sonra Ona ait aklıma gelen imgelerin hepsi ister istemez yollar, kervansaraylar, yolculuklarla ilgili Gezginlerin tetikte olma hali vardı onda Stüdyosundaki küçük kitaplığının ya da geceleri kaldırdığı portatif şövalesinin önünde durmadan yolculuklara çıkardı Gezegenlere dönüşen kadın resimleri yapardı Sonra çiçek resimleri yapardı, onların boyunlarını, aşka giden Boğaziçi geçitlerini Acaba şimdi yeni bir yolculuğa mı çıktı?"

Nazım Hikmet:

Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?
işin kolayına kaçmadan ama
gül yanaklı bebesini emziren melek yüzlü anneciğin resmini değil
ne de ak örtüde elmaların
ne de akvaryumda su kabarcıklarının arasında dolaşan kırmızı balığınkini
Sen mutluluğun resmini yapabilir misin Abidin?
1961 yazı ortalarındaki Küba'nın resmini yapabilir misin?
Çok şükür çok şükür bugünü de gördüm
ölsem gam yemem gayrının resmini yapabilir misin üstad?

Başka neler oldu:

1842: New York Filarmoni Orkestrası ilk konserini verdi

1894: Süveyş Kanalı'nı hayata geçiren Fransız diplomat Ferdinand de Lesseps öldü

1921: Sadrazam Sait Halim Paşa, Roma'da bir Ermeni tedhişçi tarafından öldürüldü

1925: İstiklal Mahkemesi, Erzurum'da çalışmalarına başladı

1932: Muhsin Ertuğrul'un 'Bir Millet Uyanıyor' filmi gösterime girdi

1941: Japon uçakları Amerikan deniz üssü Pearl Harbor'u bombaladı, 2 bin 400 kişi öldü

1944: Reşat Ekrem Koçu'nun İstanbul Ansiklopedisi'nin ilk fasikülü çıktı

1956: 'Çalıkuşu'nun da yazarı olan Reşat Nuri Güntekin Londra'da 67 yaşında öldü

1958: İstanbul'da sokaklarda holahop çevirmek yasaklandı

1972: Apollo 17 uzay mekiği, Cape Canaveral Uzay Üssü'nden fırlatıldı

1974: 'Hayali Küçük Ali' olarak tanınan Karagöz oynatıcısı ve yazar Mehmed Muhiddin Sevilen 88 yaşında öldü

1979: İstanbul Üniversitesi İktisat Fakültesi öğretim üyesi ProfDr Cavit Orhan Tütengil uğradığı saldırıda 58 yaşında öldü

1988: Nemrut Dağı Ulusal Parkı açıldı

1988: Ermenistan'daki depremde yaklaşık 100 bin kişi öldü

1991: Devrimci İşçi Sendikaları Konfederasyonu'nun (DİSK) Genel Kurulu 11 yıl aradan sonra toplandı

1992: Fotoğraf sanatçısı ve sinema yönetmeni Şahin Kaygun 41 yaşında öldü

2002: Türkiye güzeli Azra Akın, Londra'da yapılan yarışmada Dünya Güzeli seçildi