Sakarya-Adapazari

Sakarya Kaleleri

Paşalar Kalesi (Pamukova)



Sakarya ili Pamukova ilçesi Paşalar Köyünde oldukça sarp bir tepe üzerindeki kalenin yapım tarihini belirleyecek bir kitabeye rastlanmamıştır Bununla beraber, sur duvarlarında yer yer Roma dönemine ait mimari parçaların ve mezar stellerinin kullanılmış oluşu, kalenin Bizans döneminde yapıldığını göstermektedir Kalenin kuzey ve güney sur duvarları arasında yapım farklılıklarının oluşu Erken Bizans döneminde yapılıp, geç Bizans Devrinde onarılarak kullanıldığını göstermektedir Kale Geyveden Mekeceye kadar uzanan Pamukovaya tamamen hâkim bir konumdadır

Kaletepe denilen mevkideki kalenin ana kaya üzerindeki sur duvarları tepeyi yuvarlak biçimde çevirmiştir Surların büyük bir bölümü tahrip olmasına karşılık kalıntılarından iri kesme taşlardan yapıldığı, taşların aralarına tuğla hatıllarının yerleştirilerek duvarların örüldüğü görülmektedir Duvarlarda 9-10 m aralıklarla üç adet üçgen çıkıntının bulunuşu kulelerle takviye edildiğini göstermektedir Bu çıkıntıların arkasındaki mekânların üzerinin tonoz veya kubbe ile örtüldüğü izlerden anlaşılmaktadır

Güney yönündeki surlar diğerlerinden biraz farklı bir görünümdedir Burada diğerlerine göre daha küçük ölçüde 7-8 sıra taşlar üzerine tuğladan yuvarlak kemerli bir girişe yer verilmiştir
Surların içerisinde bulunan yapılar büyük ölçüde tahrip olmuştur Bunun en büyük nedeni de kalede yapılan kaçak define kazılarıdır

Harmantepe Kalesi (Merkez)



Sakarya il merkezinde Harmantepe Köyünün kuzeyinde bulunan kale doğal bir tepe üzerinde Bizans döneminde yapılmıştır Kalenin bulunduğu yere Küçük Söğütlüden Akçakamış Köyüne giden yoldan, tarlalar arasından gidilmektedir

Günümüze iyi bir durumda gelen kalenin elips şeklinde bir planı vardır Yöresel kesme taşlardan yapılmış olan sur duvarları 2 m kalınlığındadır, yüksekliği ise 8-10 m arasında değişmektedir Ayrıca 500x500 m ölçüsünde altı kare kule ile sur duvarları desteklenmiştir Kuleler moloz taş ve kireç harçlıdır Kulelerin içerisindeki izlerden ahşap katların bulunduğu da anlaşılmaktadır Sur duvarları ve kuleler üzerinde mazgal delikleri bulunmaktadır

Kalenin girişi güney yönünde olmasına karşılık, değişik yerlerde beş tane yuvarlak girişe daha yer verilmiştir Bu kapıların iç yüzlerinde ahşap sürgü yerlerinin delikleri görülmektedir