Efes / İzmir

Efes / İzmir
Türkiye'nin en çok gezilen antik şehri Efes,ülkemizin dünyaya tanıtımında da önemli rol oynarİri granit kolonlar şehrin eski ihtişamının bir belgesi olup şehir görülmesi gereken birçok yerle çevrelenmiştir:Dünyanın yedi harikasından biri olan Artemis Tapınağı,Aziz John Kilisesi,Yedi Uyurlar Mağarası,Meryem Ana,İsabey Cami ve Selçuk Arkeoloji Müzesi



Eskiden denizin kıyısında bir liman şehri olan Efes,Menderes nehrinin alüvyonlarıyla yüzyıllar sonra denizden 5-6 km içeride kalmıştır

Efes'teki kazı çalıçmaları 129 yıl önce başlayıp günümüzde halen devam etmektedir, ve şüphesiz daha uzun yıllar da devam edecektir:Günışığına çıkarılan her parça arkeologlar için keşfedilmemiş ve çıkarılmayı bekleyen yeni eserlerin ipucu olmuştur

Kral Kondros'un oğlu Androkles MÖ 10yy da şehri bulmuşturKaryalılar'la olan savaşta Androkles ölünce Efesliler kahramanları ve ilk kralları için bir anıtmezar inşa etmişlerBu mezar muhtemelen Magnezya kapısı civarındadır

Tarih
Şehir Küçük Menderes'in Ege Denizi!ne döküldüğü yer olan Knessos limanı kıyısında kurulmuşturEfes,İyon Birliği'ne katıldıktan sonra buraya Karyalılar ve Lelegonlar yerleşmiştirDaha sonra kent alüvyonlar nedeniyle "Ayasuluk Tepesi" ne taşınmıştır

6yy da Lidya Kralı Kreisos'un şehri işgaliyle Efes zirvesine ulaşmış,sanat ve kültürde antik dünyaya model olmuşturYeniden yönetilmeyi istemeyen Efesliler halen günışığına çıkarılmayı bekleyen Artemis'e taşınmışlardır"İyon Ayaklanması"nda Persilyalılar'la savaşmayı istemeyen Efesliler şehirlerinin de tamamen yokolmasına engel olmuşlardır Daha sonra İyonya'nın bağımsızlığını isteyen Büyük İskender savaşı bitirirHoligarşik ve demokratik partiler arasındaki kavgada Artemis yıkılmıştır(356 MÖ)Büyük İskender şehri tekrar inşa etmeyi teklif etmiş ama "bir tanrının başka bir tanrıya tapınak yapmasını" doğru bulmayan şehirliler bunu reddetmiştir

MÖ 190'da şehir Romalılar tarafından kontrol altına alınıp Bergama Krallığı'na verilirKendini toparlayıp yeniden bir ticaret merkezi olan ve altın çağına dönen şehirde "Celcius Kitaplığı" gibi yeni binalar dikilmiştirHristiyanlığın gelmesinden sonra(Aziz John ve Meryem Ana'nın gelişi,Aziz Paul'un vaazları) Yahudi,Hristiyan ve putperestler tapınağı paylaşmak zorunda kalmiştırBizans egemenliğinden sonra ise Efes yakınındaki İzmir ve Kuşadası da önemli liman şehirleri haline gelmiştir