Bursa Ve Güzellikleri

Bursa Anıtları

Bursa Atatürk Anıtı (Osmangazi)



Bursa Cumhuriyet Meydanında bulunan Atatürk Anıtını Heykeltıraş Nijad Sirel (1898-1959) 1927 yılında yapmıştır Atatürk, bu anıtın Atatürk anıtları içerisinde en çok kendisine benzeyeni olduğunu belirtmiştir

Mermer bir kaide üzerinde Atatürk askeri giysisi içerisinde, at üzerinde tasvir edilmiştir Atatürk sağ eli ile batıyı işaret etmektedir Bununla da batı uygarlığına yaklaşmamız gerektiğini ifade etmektedir Beyaz mermerli tabanın ön yüzünde;

“Bu aziz heykelin önünde duran Türk hürmetle eğil O milletini kurtaran, Cumhuriyeti kuran, aleme yeni bir tarih yaratan Gazi Mustafa Kemaldir” yazılıdır Kaidenin sağ tarafında “29ITeşrin1339 (1923) Cumhuriyetin kuruluşu”; sol tarafta da “11Eylül 1338 (1922) Bursanın kurtuluşu” yazılıdır

Şehitler Anıtı (Osmangazi)

Bursa, Tophanede Osmangazi Türbesinin bitişiğindeki Şehitler Anıtı Kurtuluş Savaşı sırasında, Bursa Yunanlılardan kurtarılırken 11Eylül 1922de şehit olan 14 asker için dikilmiştir

Şehitler Anıtı dört köşeli bir kaide üzerine bir mermi şeklinde yerleştirilmiştir BU taş kaide üzerine “Burada yatan askerin şehit düştükleri muharebe, öyle muazzam bir zaferle nihayet bulmuştur ki, neticesinde Bursa ikinci defa fethedilmiş ve kadim Osmanlı Hükümeti nihayet bularak Hükümeti Cumhuriyetimiz teessüs etmiştir Bu şehitler, bu eserlerin abidei mashariyetidir Mukaddes ruhlarına Fatiha 1338 (11Eylül1921)” yazılıdır Ayrıca bu anıtın arkasında da bu şehitlerin mezarları bulunmaktadır

Beştaş Anıtı (Obelisk) (İznik)



İznikin 5 km kuzeyinde, bahçeler arasındaki bu mezar anıtı, Nikaiadan (İznik) Nikomediaya (İzmit) giden eski Roma yolu üzerinde Elbeylidedir Bu mezar anıtının üzerindeki Grekçe kitabe Nikaeia kapılarını yaptıran Cassius Chrestusun kardeşi veya yeğeni CCassius Philiscus'a aittir

Anıt, 3 m yüksekliğinde, 2 m genişliği olan gri damarlı kesme taşlardan yapılmış kare prizma şeklindeki bir kaide üzerine oturmuştur Bunun üzerinde 46 cm yüksekliğinde, köşelerine palmetli akroterler yerleştirilmiştir Bu kaidede üç yüzeyli, yukarıya doğru yükselen ve birbiri üzerine demir kamalarla oturtulmuş beş beyaz mermer blok yerleştirilmiştir Bundan ötürü de bu anıta Beştaş ismi yakıştırılmıştır

Günümüze gelebilen konumu ile yüksekliği 12 mdir Beşinci taşın üzerinde, altıncı bir taşın olduğu ve sonra onun düşerek yok olduğu bilinmektedir Anıtın geniş olan birinci taşı üzerindeki Grekçe kitabede ; “CCassius Philiscus, CCassius Asklepiodotus 'un oğlu, 83 yıl yaşadı" yazılıdır

Kitabede ismi geçen CCassius Asklepiodotus, Nikaia'nın ileri gelen zengin ailelerinden bir kişi idi MS 66 yılında Roma imparatoru Neron (54-68) tarafından sürgüne gönderilmiş tüm varlığına el konmuş, İmparator Galba (68-69) tarafından Nikaia'ya geri dönmesine izin verilmiştir

Anıtın kaidesinin iki yanında görülen ayak izleri ve bağlantı yuvaları, bu kısımda bronz heykellerin bulunduğunu işaret etmektedir Anıtın en üstünde bulunan ve kaybolan altıncı taşın üzerinde bronzdan zafer tanrıçası Nike'nin veya Zeusun kartalı ile heykelinin bulunduğu sanılmaktadır Anıtın toprağa gömülü olan alt bölümünde mezar odası bulunmaktadır Ancak burası kaçak kazılarla tahrip edilmiştir

Beştaş Anıtı, mezar odası ve üzerindeki sütun ile bir bütün olarak kendine özgü bir mezar anıtıdır

Yeraltı Mezar Anıtı (Hypoge) (İznik)



İznikte Erken Hıristiyanlık dönemine ait bu mezar anıtı, ilçe merkezinin 5,5 km kuzeybatısında, Elbeyliye giden yolun doğusunda, halk arasında Hespekli denilen yerde, Çaltepe Çamlığının yakınındadır Bu anıt 1967 yılında Karayolları ekiplerinin yol yapımında kullanmak üzere taş alımı sırasında ortaya çıkmıştır

İznikteki en eski Hıristiyan dönemi eseri olan bu anıt, MSIVyüzyılın ortasına tarihlendirilmektedir Hipogede, MSIIyüzyıla ait ve üzerinde Heraklesin mitolojik 12 görevinin tasvir edildiği bir lahit parçası bulunmuştur

Hipogenin mimari yapısı oldukça sade olmasına karşılık, üzerini örten tonoz örtüsünün tavanı ve duvarlarındaki bezemeler ilk yapıldığı şekli ile, hiç bozulmadan günümüze ulaşmıştır Burada geometrik ve bitkisel motiflerin yanında kantharostan (antik dönemde kullanılan iki kulplu kap) su içen karşılıklı bir çift Tavus kuşu resmedilmiştir Batı duvarında kapının iki yanında kuyrukları kabarmış iki tavus kuşu cepheden işlenmiştir Her ikisinin başı kapıya doğru çevrilmiştir Beyaz zemin üzerinde yer alan tavus kuşlarının gövdeleri koyu mavidir Erken Hıristiyan sanatında ölümsüzlüğü temsil eden tavus kuşu, burada bir vazodan su içmektedir İnanışa göre bu bir refrigerium sahnesidir Burada ölümsüz olan ruh yenilenme amacıyla susuzluğunu gidermektedir

Mezar odası doğu batı uzantılı, dikdörtgen planlı olup, 3,79x2,75 m ölçüsündedir Anıtın yüksekliği 2,30 mdir Duvarlar moloz taş ve tuğladan, tonoz ise kare yassı tuğlalar, kireç kum harcı ile örülmüştür Batı duvarının kalınlığı 0,85 mdir Mahalli rekristalize kalkerlerle sınırlanan kapı boşluğu, aynı taştan yekpare bir kapıya sahiptir

Girişin dışında, duvarlara paralel, tuğladan örülmüş üç mezar bulunmaktadır Ancak bu mezarlar kaçak defineciler tarafından kazılmış ve geriye yalnızca kemikler ile bir yağ kandili kalmıştır Buradaki daire içerisine alınmış haçın önemli bir bölümü de yok edilmiştir Haçın iki yanında sarı zemin üzerinde kahverengi, altı beyaz-siyah çizgili, kırmızı gagalı birer sülün de resmedilmiştir Bunların dışında kalan güney duvarı, en üst noktasına kadar ağaç motifli, palmiye dallı, akantus yapraklı ve sarı renkteki elma tasvirleri ile bezenmiştir Bunların üzerinde de bir başka keklik dikkati çekmektedir Panoların üst köşelerinden aşağıya doğru simetrik spiral motifleri yerleştirilmiştir Tavus kuşlarının arkasında yaprak kümeleri üzerinde güvercinler, kırlangıçlar da bulunmaktadır

İznik Müzesinin denetimi ve koruması altında olan bu mezar anıtı, birkaç yıl öncesi demir kapısı kırılarak soyulmuştur
Berber Kaya (İznik)

İznikte Lefke Kapısından şehir mezarlığına giden yolun kuzeyinde bağ ve bahçeler arasında Abdülvahap Sancaktarının mezarı bulunmaktadır Bu yolun sonundaki Elmalı Dağının yamaçlarında halkın Berber Kaya dediği koyu gri kalkerden bir mezar odası vardır
Bu mezar odasının çevresinde de bir takım mezar kalıntıları ile karşılaşılmıştır Bithynia, Roma ve Bizans dönemlerinde bu yörenin nekropol alanı olduğu da bilinmektedir

Mezar anıtının kademeli setleri halk arasında eski berber dükkanlarındaki oturma kademelerine benzetilmiş, bu yüzden de Berber Kayası ismi buraya yakıştırılmıştır

Buradaki Berber Kaya, tek bir kaya kütlesinden yontularak yapılmış, büyük olasılıkla da Helenistik Çağdan (MÖ300-MS20) kalmış bir anıt mezardır Bu anıt mezarın oğlundan kaçmak için sığındığı ve Nikaiada yakalanarak öldürülen Bithynia kralı IIPrusias (MÖ185-149) için yapıldığı bilinmektedir Ancak bu anıt mezar defineciler tarafından tahrip edilmiş ve ön kısmı tamamen yıkılmıştır Günümüze gelebilen mezar odasının 438x500 m ölçüsünde, yüksekliği de 390 mdir

XVIII-XIXyüzyılda bölgeyi gezen gezginler bu anıtsal mezarı görmüş ve resimlerini çizmişlerdir Bunlardan RPococke mezar odasının uzunluğunun 14 ayak 6 inç, genişliği 12 ayak 10 inç olduğunu yazmıştır Yekpare blok taştan ev biçiminde yapılan mezar odasının köşelerinde bir takım plasterler bulunmaktadır Ayrıca bunların kaide ve başlıkları da iyi bir durumda günümüze gelebilmiştir Mezar anıtının iki dar cephesinde üçgen alınlıklar ve içlerinde de yuvarlak kabartma kalkan motifleri bulunmaktadır Anıtın alınlık ve saçak altında bir sıra kurt dişi motifi de görülmektedir Mezarın üst örtüsü Pampylia tipi lahitlere benzemektedir

Bu anıt İznikte Helenistik dönemden kalan en eski eserdir