Tuzun Zararı

Aşırı tuz tüketimine dikkat!

Yemeğin tadına bakmadan tuz atmak kalp hastalıklarına vize çıkartıyor

Az tuzlu yemekler size tatsız geliyorsa, hazır soslar tam size göre ise, akşamları tv karşısında sıkça cips ve çekirdek tüketiyorsanız, herhangi bir rahatsızlığınız olmasa bile, bu durum çok kısa bir zaman içinde kalp hastalıklarının kapınızı çalabileceği anlamına gelir



Aşırı tuz tüketimi başta kalp rahatsızlıkları olmak üzere pek çok ciddi hastalığa zemin hazırlıyor Memorial Hizmet Hastanesi Kardiyoloji Bölümünden Doç Dr Rifat Eralp Ulusoy, kalp sağlığı için tuz tüketiminin sınırlandırması gerektiğini belirtti ve konu ile ilgili önerilerde bulundu

Tuz kan basıncını yükselterek birçok hastalığı tetikliyor

Tuz, vücut fonksiyonları için mutlak gerekli olmasına rağmen fazlasının zararlı olduğu bilinmektedir Yüksek kan basıncının ise ilerleyen zaman içerisinde kalbi büyüterek, kalp krizi, kalp yetmezliği ve felç riskini artırdığı, böbrek fonksiyonlarını bozduğu ve görme kayıplarına neden olduğu bildirilmiştir

Dünya Sağlık Örgütü verilerine göre; felçlerin %62sinden ve koroner kalp hastalıklarının %49undan yüksek kan basıncı sorumludur Yüksek kan basıncı, insanlardaki en fazla ölüm nedenlerinden birisi olup, yüzyılın salgını olarak kabul edilmektedir

Aşırı tuz tüketen sağlıklı kişiler bile hasta olabilir

Fazla tuz, kan basıncı normal olanlarda da kalp damar sağlığına zararlı olabilir Felç riskinde ve kalp büyümesinde artışa, böbrek hastalığında kötüleşmeye, ölüm riskinde artışa neden olmaktadır Ayrıca böbrek taşı ve osteoporoz riskini artırdığına, obeziteye yol açtığına, mide kanserine neden olduğuna ve astım atağının şiddetini artırdığına dair de giderek artan kanıtlar mevcuttur

Dünyanın en çok tuz tüketen ülkesi Türkiye !

Pek çok ülkede günlük tuz tüketimi günde 9-12 gram iken, ülkemizde tuz tüketimi günde ortalama 18 gramdır Erişkin nüfusun yaklaşık her üçte birinde hipertansiyon mevcut olduğunu düşünürsek bu tüketim miktarı çok yüksektir Kan basıncı düzeyi ortalamamız da Japonya, Çin, İngiltere ve ABD den daha yüksek olarak saptanmıştır Bu da acilen toplum genelinde tuz kısıtlamamız gereğini ortaya koymaktadır

Ülkemizden örnek vermek gerekirse; francala bir ekmeğimizde bulunan ortalama tuz miktarı yaklaşık 14-16 gramı bulmaktadır Bu bize günde bir ekmek tüketimi ile ihtiyacımızın neredeyse iki katı tuz tükettiğimizi açıkça ifade etmektedir

Tuzu az tüketmek hipertansiyon, mide kanseri ve böbrek hastalığı riskini düşürüyor

Diyette tuzun azaltılması sadece kan basıncını düşürmez, aynı zamanda yeni oluşabilecek koroner kalp hastalığı, miyokard enfarktüsü ve felç riskini sırası ile % 16 ve % 25 oranlarında azaltmaktadır Ayrıca tuzun az tüketilmesi ile hipertansiyon, mide kanseri, böbrek hastalığı riski azalır, kemikler korunur Çünkü vücudumuzun işleyişi bakımından önem arz eden tuz yani sodyum azaltılırken; buna karşılık vücudun metabolik dengeyi sağlamak adına kaybettiği yani vücuttan uzaklaştırdığı potasyum ve kalsiyum dengeli bir şekilde vücudumuzda kalır Bu da bize kemiklerimizin korunmasında, böbreklerimizin korunmasında ve kalp ritmimizin düzgün bir şekilde korunmasında çok büyük faydalar sağlar

Aşırı tuzlu olan hazır gıdalardan kaçının

Diyette tuzu kısıtlarken, tüm kaynaklardan gelen tuzun azaltılması gerekir Özellikle gıdaların işlenmesi sırasında kullanılan tuzun azaltılması esastır Çünkü endüstrileşmiş ülkelerde tüketilen tuzun %75-80i işlem görmüş, ambalajlı, hazır olarak satılan gıdalardan alınıyor

Pişirirken veya yerken ilave edilen tuz sadece %10luk bir orana denk geliyor Kalan tuz gıdalarda doğal olarak bulunur Asya ve Afrika ülkesinde ise tuzun asıl kaynağı, pişirme sırasında ilave edilen veya soslar ve baharatlarda bulunan tuzdur

Günde bir çimdik tuz yeterli

Dünya Sağlık Örgütü, kronik hastalıkları önlemek için erişkinlerin günde 5 gramdan az tuz (2 gram sodyum /gün) kullanmalarını önermektedir Ülkemizde gıda ile başlıca tuz alım kaynakları beyaz peynir, turşu, zeytin, erişte, ayçiçeği çekirdeği, salça ve yemeğin tadına bakmadan tuz atmaktır Kabaca bir çimdik tuz (Yaklaşık olarak 25-3 gra denk gelmektedir) bizim günlük ihtiyacımızı karşılamaktadır

Tuzlukları sofradan kaldırın

Tuzu birdenbire kesmenin çok zor olduğu malumdur Yavaş yavaş azaltılırsa birkaç hafta içinde tat alma duyumuz bu duruma alışır Bu nedenle de önemli olan ve hekim tarafından tavsiye edilen de sofra tuzu kullanımının azaltılmasıdır Çünkü yukarıda sayılan durumlar nedeni ile ek olarak tuz kullanmak sağlık açısından tehdit oluşturmaktadır

Bırakalım yemek ve yemek içeriği kendi tuzu ile pişsin, biz ise bu duruma ek tuz kullanmayarak sağlığımızı koruyalım Çünkü tuzun tamamen kesilmesi de sağlık açısından zararlıdır

Bu durumda vücudumuzda kandaki tuz oranımız (Sodyum) azalacak ve bu durumda da şuur değişikliklerinden ölümcül ritim bozuklukları ve tehlikeli klinik durumlar gelişebileceği akılda tutulmalıdır Bu nedenle yemeğinizi pişirirken fazla tuz eklemeyin Sofradaki tuzlukları ortadan kaldıralım Eğer illaki tuz tadı alınmak isteniyorsa, o zaman potasyumdan zenginleştirilmiş ve sodyumu azaltılmış tuz, bu işi görebilir

Tuzun zararlı etkilerinden korunmak için altın öneriler:

Restoranda yemeğinizin tuzsuz hazırlanmasını isteyin Kahvenizi sade isteyebildiğiniz gibi yemeğinizi de tuzsuz isteyin

Masadan tuzluğu kaldırın Farklı tatlandırıcılar (nane, maydanoz, dereotu, çeşitli baharatlar, kırmızı toz biber, limon, sirke) kullanın

Hazır gıdaların (Sucuk, pastırma, salam vb) tuz içeriğinin normal ete göre yüksek olduğunu unutmayın

Ketçap, mayonez, hardal, soya sosu gibi hazır sos ve bazı baharatların tuzlu olduğu bilin Hazır sos almak yerine kendi sosunu kendiniz yapın

Market alışverişlerinizde alacağınız ürünün içeriğine bakmayı alışkanlık haline getirin Çünkü tuz tadı almadığınız pek çok gıda aslında tuz deposu olabilir Markette, rafta bulunan yiyeceğin üzerinde bulunan sodyum miktarına göre; tuzsuz (Sodyum içeriği < 5 gr), orta oranda tuz (Sodyum içeriği 145-150 gr) ve yüksek oranda tuzlu (Sodyum içeriği < 150 gr) ibarelerine dikkat edelim

Etiketteki değerin tuz veya sodyum olup olmadığına dikkat edin Verilen sodyum değeri ise; bunu 25 ile çarparak tuz değerini bulabilirsiniz

Aynı üründe farklı markaların tuz içerikleri birbirinden çok farklı olabiliyor Hepsini kontrol edip, aynı gıdanın az tuzlu olanını tercih edin

Sebze ve meyvelerin tuz içeriği düşük olduğundan özellikle tercih edelim Bilimsel olarak da ispatlandığı gibi; işlenmemiş sebze ve meyvenin tuz içeriği işlenmiş olanlara göre daha düşüktür

Atıştırma için cips ve kuruyemiş yerine meyve yiyin