Zonguldak Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir)

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-04-2012

Zonguldak Cami ve Mescitleri

Zonguldak Merkez ilçesi XIX

yüzyılın sonlarında kurulmuş bir yerleşim alanıdır

Bu bakımdan yörede tarihi bir cami yapılmamıştır

Bunun nedeni de Osmanlı ve Osmanlı öncesinde burada önemli bir yerleşim olmamasıdır

Bölgedeki önemli yerleşim Karadeniz Ereğlisinde olmuş ve Antik Çağlardan günümüze kadar bölgede çeşitli yapılar yapılmıştır

XIX

yüzyılın sonlarında Ereğlinin toplam nüfusunun 6274 olduğu ve bunun 5000inin Müslümanlardan meydana geldiği kaynaklardan öğrenilmektedir

Bu yüzyılda şehir içerisinde ibadeti karşılamak amacı ile on cami yapıldığı gezginlerin notlarından öğrenilmektedir

Ancak bu gezginler Osmanlı yönetiminde bulunmuş kişilerin yaptırdığı dini yapılardan söz etmemektedir

Yapılanlar ihtiyacı karşılamak için yapılan basit, küçük camiler idi

Karadeniz Ereğlisindeki cami sayısı 1961de sekize inmiştir

Bunlardan beşi kent merkezi çevresinde, üçü de merkez dışındaki köylerde bulunuyordu

Bu yapılar yöresel kare mekânlı ve çatılı idi

Moloz taştan yapılan camilerin mihrap duvarı içerisine mihrap nişleri yerleştirilmiş ve bazıları üzerine de Kurandan alınma sureler yazılmıştı

İlçe merkezindeki bazı camilerin yangın sonucunda 1870lerde yanarak yok olduğu yine gezginlerden öğrenilmektedir

Ereğlide bulunan Ayasofya Kilisesi (Orta Cami) dışında ilçede Bozhane Camisi, Halil Paşa Camisi, Kırmanlı Camisi, Molla Halil Camisi, Ali Molla Camisi, İskele Camisi, Ağa Camisi, Hacı Eşref Mescidi ve Akarca Mescidi bulunuyorsa da bu yapılar sanat tarihi ve mimari yönden herhangi bir özellik taşımamaktadırlar

Zonguldak Türbe ve Mezarlıkları

Karadeniz Ereğlisinde XIX

yüzyılın ikinci yarısında yapılmış olan Aktaş Şeyhi Türbesi ile Seyit Nasrullah Efendi türbeleri sanat tarihi ve mimari yönden herhangi bir özellik taşımamaktadırlar

Karakoçluda Beylik Mezarı (Devrek)

Zonguldak ili Devrek ilçesi Karakoçlu Köyü Güney Mahallesinde, Köristan Mevkiindeki mezarın ismi bilinmeyen bir beye ait olduğu sanılmaktadır

Bunu belgeleyecek kitabe veya kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır

Mezar anıtı moloz ve büyük boy blok taşlardan, kareye yakın planlı olup, üzeri bir çatı ile örtülmüştür

Kral Mezarlığı (Devrek)

Zonguldak ili Devrek ilçesi Akçasuda tarlalar arasında bulunan bu mezar anıtının bir yöneticiye ait olduğu sanılmaktadır

Ancak onunla ilgili kaynaklarda bir bilgiye rastlanmamıştır

Mezar anıtı kesme taştan iki ayrı oda halindedir

Günümüze iyi bir durumda gelen bu anıtın içerisinde herhangi bir kalıntı veya buluntuya rastlanmamıştır

Zonguldak Çeştepe Fener Kulesi

Zonguldak ili Ereğli ilçesinin kuzeyinde, Çeştepede deniz seviyesinden yaklaşık 200 m

yüksekliğinde bulunan bu kule Yener Kulesi olarak da tanınmaktadır

Kulenin taşlarından büyük bir bölümü çevredeki evlerde yapı malzemesi olarak kullanılmıştır

Fener Kulesi Antik Devirde yapılmıştır

Çevresinde bir antik yerleşim bulunduğu sanılmaktadır

Büyük olasılıkla Helenistik Dönemde (MÖ

300 MS

20) yapılmış bir fener kulesidir

Aynı zamanda buradaki limanın ve şehrin koruyucusu niteliğindedir

Karadeniz Ereğlisinde bulunan bazı sikkeler üzerinde de bu fener kulesinin resmi bulunmaktadır

Bu sikkelere dayanılarak kulenin dört veya beş katlı olduğu, bunun üzerinde de fener ateşinin yandığı bir bölüme yer verilmiştir

Bazı araştırmacılara göre de bu kule bir deprem sonucu tamamen yıkılmış, Geç Bizans döneminde de yeniden yapılmıştır

Kulenin duvarlarındaki kesme taş ve tuğlalar arasında birleştirici olan harçlar ve aralarındaki kiremit parçaları Son Devir Bizans mimarisini (1261–1453) yansıtmaktadır

Günümüze gelebilen kule, kesme taş, moloz taş ve tuğladan yapılmış olup, 3

25x3

25 m

ölçüsünde kare bir temel üzerinde 10 m

yüksekliğindedir

Kulenin fener ateşinin yandığı bölüm yıkılmıştır

Kule içerisine küçük dar bir kapıdan girilmekte, 28 basamaklı bir merdiven ile de fener ateşinin yandığı odaya çıkılmaktadır

11-04-2012	#4
Prof. Dr. Sinsi	Zonguldak Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir) Zonguldak Cami ve Mescitleri Zonguldak Merkez ilçesi XIX yüzyılın sonlarında kurulmuş bir yerleşim alanıdır Bu bakımdan yörede tarihi bir cami yapılmamıştır Bunun nedeni de Osmanlı ve Osmanlı öncesinde burada önemli bir yerleşim olmamasıdır Bölgedeki önemli yerleşim Karadeniz Ereğlisinde olmuş ve Antik Çağlardan günümüze kadar bölgede çeşitli yapılar yapılmıştır XIX yüzyılın sonlarında Ereğlinin toplam nüfusunun 6274 olduğu ve bunun 5000inin Müslümanlardan meydana geldiği kaynaklardan öğrenilmektedir Bu yüzyılda şehir içerisinde ibadeti karşılamak amacı ile on cami yapıldığı gezginlerin notlarından öğrenilmektedir Ancak bu gezginler Osmanlı yönetiminde bulunmuş kişilerin yaptırdığı dini yapılardan söz etmemektedir Yapılanlar ihtiyacı karşılamak için yapılan basit, küçük camiler idi Karadeniz Ereğlisindeki cami sayısı 1961de sekize inmiştir Bunlardan beşi kent merkezi çevresinde, üçü de merkez dışındaki köylerde bulunuyordu Bu yapılar yöresel kare mekânlı ve çatılı idi Moloz taştan yapılan camilerin mihrap duvarı içerisine mihrap nişleri yerleştirilmiş ve bazıları üzerine de Kurandan alınma sureler yazılmıştı İlçe merkezindeki bazı camilerin yangın sonucunda 1870lerde yanarak yok olduğu yine gezginlerden öğrenilmektedir Ereğlide bulunan Ayasofya Kilisesi (Orta Cami) dışında ilçede Bozhane Camisi, Halil Paşa Camisi, Kırmanlı Camisi, Molla Halil Camisi, Ali Molla Camisi, İskele Camisi, Ağa Camisi, Hacı Eşref Mescidi ve Akarca Mescidi bulunuyorsa da bu yapılar sanat tarihi ve mimari yönden herhangi bir özellik taşımamaktadırlar Zonguldak Türbe ve Mezarlıkları Karadeniz Ereğlisinde XIX yüzyılın ikinci yarısında yapılmış olan Aktaş Şeyhi Türbesi ile Seyit Nasrullah Efendi türbeleri sanat tarihi ve mimari yönden herhangi bir özellik taşımamaktadırlar Karakoçluda Beylik Mezarı (Devrek) Zonguldak ili Devrek ilçesi Karakoçlu Köyü Güney Mahallesinde, Köristan Mevkiindeki mezarın ismi bilinmeyen bir beye ait olduğu sanılmaktadır Bunu belgeleyecek kitabe veya kaynaklarda herhangi bir bilgiye rastlanmamıştır Mezar anıtı moloz ve büyük boy blok taşlardan, kareye yakın planlı olup, üzeri bir çatı ile örtülmüştür Kral Mezarlığı (Devrek) Zonguldak ili Devrek ilçesi Akçasuda tarlalar arasında bulunan bu mezar anıtının bir yöneticiye ait olduğu sanılmaktadır Ancak onunla ilgili kaynaklarda bir bilgiye rastlanmamıştır Mezar anıtı kesme taştan iki ayrı oda halindedir Günümüze iyi bir durumda gelen bu anıtın içerisinde herhangi bir kalıntı veya buluntuya rastlanmamıştır Zonguldak Çeştepe Fener Kulesi Zonguldak ili Ereğli ilçesinin kuzeyinde, Çeştepede deniz seviyesinden yaklaşık 200 m yüksekliğinde bulunan bu kule Yener Kulesi olarak da tanınmaktadır Kulenin taşlarından büyük bir bölümü çevredeki evlerde yapı malzemesi olarak kullanılmıştır Fener Kulesi Antik Devirde yapılmıştır Çevresinde bir antik yerleşim bulunduğu sanılmaktadır Büyük olasılıkla Helenistik Dönemde (MÖ 300 MS 20) yapılmış bir fener kulesidir Aynı zamanda buradaki limanın ve şehrin koruyucusu niteliğindedir Karadeniz Ereğlisinde bulunan bazı sikkeler üzerinde de bu fener kulesinin resmi bulunmaktadır Bu sikkelere dayanılarak kulenin dört veya beş katlı olduğu, bunun üzerinde de fener ateşinin yandığı bir bölüme yer verilmiştir Bazı araştırmacılara göre de bu kule bir deprem sonucu tamamen yıkılmış, Geç Bizans döneminde de yeniden yapılmıştır Kulenin duvarlarındaki kesme taş ve tuğlalar arasında birleştirici olan harçlar ve aralarındaki kiremit parçaları Son Devir Bizans mimarisini (1261–1453) yansıtmaktadır Günümüze gelebilen kule, kesme taş, moloz taş ve tuğladan yapılmış olup, 325x325 m ölçüsünde kare bir temel üzerinde 10 m yüksekliğindedir Kulenin fener ateşinin yandığı bölüm yıkılmıştır Kule içerisine küçük dar bir kapıdan girilmekte, 28 basamaklı bir merdiven ile de fener ateşinin yandığı odaya çıkılmaktadır