Zonguldak Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir)

**Prof. Dr. Sinsi** · 11-04-2012

Zonguldak Kiliseleri

Ayasofya Kilisesi (Orta Cami) (Ereğli)

Zonguldak ili, Ereğli ilçesinde, Herakleia Pontike (Karadeniz Ereğlisi) surları içerisinde, Akarca Mahallesi, Orta Cami Caddesinde bulunan bu kilisenin ne zaman yapıldığı kesinlik kazanamamakla beraber, Bizans döneminde V

-VI

yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır

Ereğlinin fethi sırasında Orhan Gazi anısına Osmanlılar tarafından camiye dönüştürülmüştür

Yapı 1903 ve 1954 yıllarında onarılmış, duvarları sıvanmış ve sarı renge boyanmıştır

1990lı yıllarda bir kez daha onarılmış ve özelliğinden de uzaklaşmıştır

Bu kilise Ereğlide araştırma yapan F

K

Dörner ve W

Hoebfner ile Tayfun Akaya tarafından araştırılmış ve tanıtılmıştır

Kilisenin kesme ve moloz taştan yapılmış olduğu izlerinden anlaşılmaktadır

Bugün üzeri sıvanmış ve boyanmıştır

Bu bakımdan duvar örgüsü hakkında kesin bir şey söylemek mümkün olamamıştır

Kilise üç nefli bir bazilika planı göstermektedir

Yapının narteks bölümüne ait bir iz günümüze gelememiştir

Bugün narteksin olduğu yerde kilisenin camiye çevrildiği dönemde yapılmış bir son cemaat yeri bulunmaktadır

Günümüzde apsisin olduğu bölüm yıkılmış ve bunun sonucu olarak da kilisenin boyu kısaltılmıştır

Böylece yapının bazilika planı büyük ölçüde bozulmuştur

İbadet mekânının dörder sütun dizisi ile iki bölüme ayrıldığı sanılmaktadır

Günümüze yalnızca üçer sütunlu iki dizi gelebilmiştir

Yapının üst örtüsü Türk döneminde bütünüyle değiştirilmiş ve eğik kiremitli bir çatı ile üzeri örtülmüştür

Orijinal durumunda orta nefin üzerini örten çatının daha yüksek ve geniş, yan bölümlerinin de daha alçak olduğu sanılmaktadır

Rum Kilisesi (Ereğli)

Zonguldak ili Ereğli ilçesi, Orhanlar Mahallesinde, Orhanlar Sokağında bulunan bu Rum Kilisesinin yapım tarihini belirten bir kitabe günümüze gelememiştir

Harap durumdaki bu kilisenin yapı malzemesinden XVIII

yüzyıla ait olduğu sanılmaktadır

Ereğlide bu örnek dışında başka bir kilise günümüze gelememiştir

Kilise moloz taş ve tuğladan üç nefli, üç apsisli ve narteksli bir bazilika plan düzeninde yapılmıştır

Kilisenin yan neflerinde de birer apsis bulunmaktadır

Kilisenin orta nefi yan neflerden daha yüksek ve çift meyilli bir çatı ile örtülmüştür

Yan neflerin üstü de tek meyilli çatı ile örtülmüştür

Kilisenin batı yönündeki mermer söveli portalinin iki yanında yine mermer söveli iki pencere bulunmaktadır

Kilise içerisinde haç motifli bir levha dışında bezeme elemanına rastlanmamıştır

11-04-2012	#6
Prof. Dr. Sinsi	Zonguldak Tanıtım (Nasıl Gidilir Ne Yenir Ne İçilir) Zonguldak Kiliseleri Ayasofya Kilisesi (Orta Cami) (Ereğli) Zonguldak ili, Ereğli ilçesinde, Herakleia Pontike (Karadeniz Ereğlisi) surları içerisinde, Akarca Mahallesi, Orta Cami Caddesinde bulunan bu kilisenin ne zaman yapıldığı kesinlik kazanamamakla beraber, Bizans döneminde V-VI yüzyılda yapıldığı sanılmaktadır Ereğlinin fethi sırasında Orhan Gazi anısına Osmanlılar tarafından camiye dönüştürülmüştür Yapı 1903 ve 1954 yıllarında onarılmış, duvarları sıvanmış ve sarı renge boyanmıştır 1990lı yıllarda bir kez daha onarılmış ve özelliğinden de uzaklaşmıştır Bu kilise Ereğlide araştırma yapan FKDörner ve WHoebfner ile Tayfun Akaya tarafından araştırılmış ve tanıtılmıştır Kilisenin kesme ve moloz taştan yapılmış olduğu izlerinden anlaşılmaktadır Bugün üzeri sıvanmış ve boyanmıştır Bu bakımdan duvar örgüsü hakkında kesin bir şey söylemek mümkün olamamıştır Kilise üç nefli bir bazilika planı göstermektedir Yapının narteks bölümüne ait bir iz günümüze gelememiştir Bugün narteksin olduğu yerde kilisenin camiye çevrildiği dönemde yapılmış bir son cemaat yeri bulunmaktadır Günümüzde apsisin olduğu bölüm yıkılmış ve bunun sonucu olarak da kilisenin boyu kısaltılmıştır Böylece yapının bazilika planı büyük ölçüde bozulmuştur İbadet mekânının dörder sütun dizisi ile iki bölüme ayrıldığı sanılmaktadır Günümüze yalnızca üçer sütunlu iki dizi gelebilmiştir Yapının üst örtüsü Türk döneminde bütünüyle değiştirilmiş ve eğik kiremitli bir çatı ile üzeri örtülmüştür Orijinal durumunda orta nefin üzerini örten çatının daha yüksek ve geniş, yan bölümlerinin de daha alçak olduğu sanılmaktadır Rum Kilisesi (Ereğli) Zonguldak ili Ereğli ilçesi, Orhanlar Mahallesinde, Orhanlar Sokağında bulunan bu Rum Kilisesinin yapım tarihini belirten bir kitabe günümüze gelememiştir Harap durumdaki bu kilisenin yapı malzemesinden XVIII yüzyıla ait olduğu sanılmaktadır Ereğlide bu örnek dışında başka bir kilise günümüze gelememiştir Kilise moloz taş ve tuğladan üç nefli, üç apsisli ve narteksli bir bazilika plan düzeninde yapılmıştır Kilisenin yan neflerinde de birer apsis bulunmaktadır Kilisenin orta nefi yan neflerden daha yüksek ve çift meyilli bir çatı ile örtülmüştür Yan neflerin üstü de tek meyilli çatı ile örtülmüştür Kilisenin batı yönündeki mermer söveli portalinin iki yanında yine mermer söveli iki pencere bulunmaktadır Kilise içerisinde haç motifli bir levha dışında bezeme elemanına rastlanmamıştır