Ürgüp,Kapadokya Peribacalari

ÜRGÜP



Nevşehirin 20 km doğusunda olan Ürgüp, Kapadokya bölgesinin en önemli merkezlerindendir Göremede olduğu gibi tarihsel süreç içerisinde çok sayıda isme sahip olmuştur
Bizans döneminde Osiana ( Assiana), Hagios Prokopios; Selçuklular Döneminde Başhisar; Osmanlılar zamanında Burgut Kalesi; Cumhuriyetin ilk yıllarından itibaren de Ürgüp adıyla anılmıştır Ürgüp ve civarındaki ilk yerleşim antik adı Tomissos olan Damsa Çayının doğusundaki Avla Dağı etekleridir
Daha geç dönemlere ait en önemli kalıntılar ise Ürgüp kasaba ve köylerinde bulunan Roma Dönemine ait kaya mezarlardır Bizans Döneminde de önemli bir dini merkez olan Ürgüp, köy, kasaba ve vadilerindeki kaya kiliselerin ve manastırların piskoposluk merkeziydi XI yüzyılda Ürgüp, Selçuklular ın kentleri Konyaya ve Niğdeye açılan önemli bir kale konumundaydı Bu döneme ait iki yapı kentin merkezindeki Altıkapılı ve Temenni Tepesi Türbeleridir
Bir anne ve kızına ait olan ve XIII yüzyılda yaptırılan Altı Kapılı Türbe , altı cepheli, her cephesinde kemerli pencereli ve üstü açıktır Ürgüpün Temenni Tepesinde bulunan iki türbeden birinin, 1268 yılında Vecihi Paşa tarafından yaptırılan ve halk arasında Kılıçarslan Türbesi olarak da anılan Selçuklu Sultanı IV Rüknettin Kılıçarslana, diğerinin ise III Alaaddin Keykubata ait olabileceği düşünülmektedir Ancak araştırmacılara göre bu olasılıklar oldukça zayıftır 1515 yılında Osmanlı topraklarına katılan Ürgüp, 18 yüzyılda Osmanlı Sadrazamı Damat İbrahim Paşanın Kadılık makamını doğduğu kent olan Nevşehire ( Muşkara) bağlaması nedeniyle ilk kez ikinci planda kalır Şemsettin Sami 1888- 1900 yıllarında yazdığı Kamus-ül Alam adlı tarih ve coğrafya ile ilgili eserinde Ürgüpte 70 cami, 5 kilise ve 11 kütüphane olduğunu belirtmektedir
Aziz Theodore ( Tağar ) Kilisesi:

Ürgüp- Kayseri yolunda 85km sonra sağa dönülüp 8 km daha gidilince Ürgüp ilçesinin Yeşilöz köyüne ulaşılır Buradaki Kilise T planlı, merkezi kubbelidir ( Kubbe çöktüğünden camla kapatılmıştır) Üst katta bulunan galeriye bir merdiven ile çıkılmaktadır Bu nedenle Kapadokya kiliseleri içinde tek örnektir
Genelde resimleri iyi korunmuş olan kiliseyi üç sanatçı kendi stillerine göre farklı zamanlarda süslemiş- Aziz Theodore adına yapılmış olan Tağar Kilisesi, XI-XIII yüzyıllara tarihlenmektedir Sahneleri: Deesis, Müjde, Doğum, Peygamberlerin görünümü, Havarilerin görünümü, İsa çarmıhta, Melekler Gabriel ve Michael, madalyonlar içinde aziz tasvirleri
Pancarlık Kilisesi:

Ortahisar kasabasının güneyinde, Ürgüp - Mustafapaşa yolunun sağındaki Pancarlık vadisindedir Düz tavanlı tek nefli ve tek apsislidir Kilisedeki duvar resimleri daha çok yeşil zeminlidir ve oldukça iyi korunmuştur İlk bakışta kiliseyi iki farklı sanatçının farklı zamanlarda boyadığı düşünülse de sahneler ve tüm yazılar ayrı ayrı incelendiğinde aynı sanatçı tarafından süslendiği anlaşılmaktadır
Zengin İncil siklusunu içeren kilisede sahneler firizler halinde birbirini takip etmekte, frizin her iki yanını madalyonlar içinde aziz tasvirleri sınırlamaktadır Pancarlık Kilisesi XI yüzyılın ilk yarısına tarihlenmektedir