Ağri Gezgin Gözüyle

Ağrı Kaleleri

Doğubeyazıt Kalesi (Doğubeyazıt)



Doğubeyazıtın 5 km doğusunda, Eski Beyazıtın da kuzeydoğusundaki Belleburç denilen yerde bulunmaktadır Kayalıklar üzerindeki bu kalenin yapım tarihi bilinmemektedir Büyük olasılıkla kale Urartular döneminden kalmıştır Günümüze oldukça harap bir durumda gelen kalenin içerisinde Urartu mezarları ile Antik Çağlardan kalma mimari kalıntılar bulunmaktadır

Üç bölümden meydana gelen kalenin orta bölümünde mağaralar ve bir mabet kalıntısı bulunmaktadır Kalenin çevresini kuşatan surlar yıkılmıştır

Diyadin Kalesi (Diyadin)

Diyadin ilçe merkezinin güneyinde, Murat Irmağı kıyısında kayalıklar üzerinde yer alan bu kalenin ne zaman ve kimler tarafından yaptırıldığı belli değildir Evliya Çelebi burasının Uzun Hasan Oğlu Ziyaüddin tarafından yaptırıldığını ileri sürerse de, kalenin Urartular döneminden kaldığı sanılmaktadır

Günümüze harap bir durumda gelmiştir

Toprakkale (Eleşkirt)

Eleşkirtin 15 km kuzeydoğusunda Toprakkale Köyünde bulunan bu kalenin ne zaman ve kim tarafından yapıldığı bilinmemektedir Ancak, Urartuların burada önemli bir yerleşim yeri olduğu ve çok sayıda kale yaptırdıkları dikkate alınacak olursa, bu kalenin de Urartu dönemine ait olduğu sanılmaktadır Bu kale Arsaklar tarafından onarılmıştır Kalenin mabedi ve yerleşim yerleri tamamen yıkılmıştır Günümüze yalnızca burç ve duvar kalıntıları gelmiştir

Patnos Kalesi (Aznavur Tepe) (Patnos)

Patnos ilçe merkezinin 2 km kuzeybatısındaki Patnos Kalesi Urartulardan kalmıştır Urartu kralı Menua ve IArgişti zamanında yapılmıştır Kale içerisindeki mabedi de yine Urartu kralı İspiuni yaptırmıştır Kale çevresinde Urartu dönemine ait antik bir kentin olduğu sanılmaktadır Kaleden günümüze mabet ve bazı yapı kalıntıları ulaşmıştır

Avnik Kalesi (Diyadin)

Diyadin ilçe merkezine 29 kmlik bir uzaklıkta, Aladağın en yüksek yerinde olan Avnik Kalesi, Koçbaşı Kalesi olarak da tanınmaktadır Kalenin ne zaman ve kimin tarafından yapıldığı bilinmemekle birlikte, Urartu dönemine ait olduğu sanılmaktadır Günümüze yalnızca temelleri gelebilmiştir Kalenin taşları çevre köylüleri tarafından yerlerinden sökülerek ev yapımında kullanılmıştır

Kuje Kalesi (Diyadin)

Diyadin ilçe merkezine ve Avnik Kalesine yakın bir yerde yer almaktadır Kalenin ne zaman ve kimin tarafından yapıldığı kesinlik kazanamamıştır Büyük olasılıkla Urartular dönemine ait küçük ölçüde bir karakol kalesidir Günümüze yalnızca duvar ve temel kalıntıları gelebilmiştir

Şoşik Kalesi (Hamur)

Hamur ilçesine 34 km uzaklıktaki Karlıca (Şoşik) Köyünde yer alan bu kalenin de ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı bilinmemektedir Akkoyunlular zamanından kaldığı ileri sürülmüşse de bu iddia kesinlik kazanamamıştır Günümüze kalenin blok taşlardan yapılmış merdivenleri, ibadet yeri, iki odası ve bir de hamamı gelebilmiştir

Havran Kalesi (Hamur)

Hamur ilçe merkezinden geçen Hamur Deresinin yaklaşık 100 m yukarısında, sarp bir kayalık üzerinde bulunan bu kalenin ne zaman ve kim tarafından yapıldığı kesinlik kazanmamıştır Bununla beraber günümüze ulaşabilen kalıntılardan Selçuklular zamanında yapıldığı sanılmaktadır

1877-1878 Osmanlı-Rus Savaşında kale tahrip edilmiştir

Kan Kalesi (Kale-i Hum) (Tutak)

Tutak İlçesinin 20 km güneydoğusunda Dönertaş (Kalekul) Köyü yakınlarındaki bu kalenin de ne zaman ve kimler tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir Günümüze yalnızca temel kalıntıları ulaşabilmiştir

Kız (Karlıca) Kalesi

Hamur İlçesinin Karlıca Köyünde, Şoşik Kalesinin 2 km doğusunda yer alan Kız Kalesinin ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı bilinmemektedir Büyük olasılıkla bu kalenin de Şoşik Kalesi gibi Akkoyunlular döneminden kaldığı sanılmaktadır Söylentiye göre, bu kaleyi Şoşik Kalesi Beyi kızı için yaptırmıştır

Zencir Kale (Tutak)

Tutak İlçesi yakınlarındaki Katavin Dağında bulunan bu kalenin de ne zaman ve kimler tarafından yapıldığı bilinmemektedir Günümüze harap ve yıkık durumda gelebilmiştir Üzerinde herhangi bir araştırma ve inceleme yapılmamıştır

Tokluca Kalesi (Diyadin)

Diyadin ilçe merkezine 19 km uzaklıktaki Tokluca Köyündeki kalenin ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir Günümüze yalnızca kayalar arasından yer altına inen merdivenleri ulaşabilmiştir

Pazı Kalesi (Merkez)

Ağrı Küpkıran ve kalender Köyleri arasında yer alan bu kale, Ağrı Ovasına hakim bir tepe üzerinde kurulmuştur Ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığı kesinlik kazanamamıştır Eyüp Paşa Kalesi ismi ile anılan bu kale, küçük ölçüde basit bir gözetleme kalesidir Günümüze çok harap durumda olan kalıntıları gelebilmiştir

Küpkıran Kalesi (Merkez)

Ağrıya 20 km uzaklıkta Yukarı Küpkıran ve Güneysu Köyü arasında yer alan bu kalenin de ne zaman ve kim tarafından yaptırıldığı bilinmemektedir Günümüze yalnızca temel kalıntıları ile bazı duvar parçaları gelebilmiştir Bu kale ile ilgili de herhangi bir araştırma yapılmamıştır