|
Prof. Dr. Sinsi
|
Mersin Genel Tanitimi
Bozyazı
Toros dağlarının eteklerinde her türlü meyve ve sebzenin yetiştiği verimli bir ovanın üzerinde kurulmuş olan Bozyazı, bahçe ve sera tarımının yanısıra, gelişmekte olan turizm ve sayfiye yapılaşması ile hızlı bir gelişme içindedir, Mersin'in en büyük ve en modern balıkçı barınağı burada bulunmaktadır Antalya-Kıbrıs yat trafiğinin uğrak yerlerinden biri durumunda olan Bozyazı'da, yat turizminde de önemli gelişmeler kaydedilmektedir
Tarihi evleri, İstanbul Boğazı'ndaki Göksu deresini anımsatan Bozyazı çayı, düzenli ve bakımlı kıyı bandı ile huzurlu bir yerleşimdir
Tarihçe
Antik Çağda NAGİDOS adıyla anılan Bozyazı nın tarihi çok eski dönemlere kadar uzanmaktadır Sisamlı Nagidos tarafından M Ö 5 yüzyılda kurulduğu sanılan Nagidos, bugünkü Paşabeleni olarak bilinen tepenin üzerindedir
Hakkında çok az bilgiye sahip olduğumuz kentten günümüze Paşabeleni tepesinin zirvesine yakın yerlerdeki surlar kalmıştır İlçede Hititler, Asurlar, Lidyalılar, Persler, Romalılar, Memlükler, Abbasiler, Selçuklular ve Osmanlılar hüküm sürmüştür Bozyazı, Fatih Sultan Mehmetin Karamanoğulları Beyliğini Osmanlı topraklarına katmasıyla Osmanlı yönetimi altına girmiştir
Bozyazı adını; Gürlevik yöresinin güneyindeki ovanın, “Çorak düzlük” anlamında kullanılan “Boz alan” , “Bozova”, “Bozyazı” isimleriyle çağrılmasından almıştır Sulu tarım yapılmadan önce, halk bölgenin çoraklığını vurgulamak için bu sözcükleri kullanmıştır
Günümüzde bir yolla karayla bağlanmış olan Nagidos adacığı, bu antik kentin bir parçası idi Bozyazı, 1988 yılında de ilçe olmuştur
Coğrafi Yapısı
Bozyazı İlçesi, Torosların eteklerinde Akdeniz kıyısında bulunmaktadır Doğusunda Aydıncık, batısında Anamur, kuzeyinde Gülnar ve Ermenek ilçeleri, güneyinde ise Akdeniz sahil şeridi yer almaktadır
Yüz ölçümü 566 km² olup, deniz seviyesinde rakım sıfır, en yüksek noktasında ise 1760 mdir Yaklaşık 25 km sahil şeridine sahiptir
Önemli akarsuları; ilçe merkezinden geçerek denize dökülen Sini Çayı ile Tekeli ve Tekmen kasabaları arasında yer alan Aksaz Çayıdır
Nüfus
İlçe Nüfusu; 43 bin 835tir Nüfusun %70i (26 bin 314 kişi) merkezde, %30u (17 bin 521 kişi) ise köy ve kasabalarda yaşamaktadır
İdari Yapı
1987 yılında ilçe olan Bozyazıda 3 belediye, 12 köy bulunmaktadır
SOSYAL YAPI
Eğitim ve Kültür
Bozyazıda okuma yazma oranı % 97 dir İlçede 17 ilköğretim okulu, 1 genel lise, 1 anadolu lisesi, 1 süper lise ve anadolu imam-hatip lisesi bulunmaktadır
İlköğretim okullarında 200, liselerde 103 olmak üzere toplam 303 öğretmen görev yapmaktadır Bu okullarda toplam 4959 öğrenci bulunmaktadır
Sağlık
İlçede sağlık hizmetleri; merkezde 3, Tekmen ve Tekeli kasabalarında 1er olmak üzere 5 sağlık ocağında, 9u doktor, 88 sağlık personel ile hizmet yürütülmektedir
Turizm Potansiyeli
İlçede son yıllarda turizm potansiyeli açısından önemli değişiklikler olmuştur Eski kagir ve toprak binaların yerlerini, modern konutlar ve tatil siteleri almıştır Bu nedenle, başta Konya olmak üzere Ankara ve İstanbuldan gelen yerli turistlerin, tatil mekanı durumundadır
İlçede yerli nüfusun büyük çoğunluğu yaz aylarını Toros Dağlarında yer alan Kozağacı, Tersekan, Ardıç, Devrent ve Çokolukun da aralarında bulunduğu 11 yaylada geçirmektedir
Turizme yönelik yatırımlar yeni gelişmektedir Dış turizme hizmet veren toplam 420 yatak kapasitesine sahip 3 turizm belgeli otel ve toplam 230 yatak kapasitesine sahip 4 tesis bulunmaktadır
İlçenin tarihi ve turistik önemi olan ören yerleri; Kilise Burnu, Arsione (Maraş Tepesi), Softa Kalesi, Nagidos, Çaltı Mağarası, Dört Ayak Harabesidir
Nagidos
Kelenderis gibi, bölgenin en eski kentlerinden biri olan Nagidos'un kalıntıları Bozyazı ilçesinde, kıyıya yakın bir tepe üzerindedir Hakkında çok az bilgiye sahip olduğumuz kentten günümüze ulaşan kalıntılar, bu tepenin zirvesine yakın yerdeki surlardan ibarettir Ayrıca Bozyazı Çayı üzerindeki köprünün ilk biçiminin Roma Çağı'nda yapılmış olduğu anlaşılmaktadır Ayrıca bir su yolu kalıntısı ile bir hamamın temelleri yine Geç Roma, Bizans Çağı kalıntıları arasında sayılabilir
Antik kaynaklar, Nagidos'un da Kelenderis gibi, Samoslular tarafından kolonize edildiğini belirtirler Nagidos'un MÖ 5 ve 4 yüzyıllarda Pers egemenliği altında olduğu, bu dönemde basılan satraplık sikkelerinden anlaşılmaktadır Hellenistik Çağ'da, Mısır'daki Ptolemaioslar'ın etkisi altına girmiş ise de, ardından gelen korsan baskıları kentin zayıflamasına yol açmıştı Orta Çağ'da ise, önemsiz ve yerleşmenin sadece kıyaya çok yakın olan Bozyazı adası (Nagidussa) üzerinde yoğunlaştığı anlaşılmaktadır
Kilise Burnu
Bozyazı'ya 14 km uzaklıkta Akkaya köyü sınırlan içerisinde, halk arasında Kilise Burnu olarak bilinen, geç Roma ve erken Bizans dönemine ait bir ören yeridir Burada sur, sarnıç, bir kilise ve diğer yapılara ait kalıntılar bulunmaktadır Surun dışında kuzeybatı yönünde ikisi yanyana, biri arkada olmak üzere üç adet l ve 2 yüzyıllara ait Memurium mezarlarına benzer yapıda mezarlar vardır
Maraş Tepesi (Arsione)
Bozyazının 2 km doğusunda Maraş Tepesi üzerinde kurulu olan bu kent Mısır Kralı Ptolernaios'un eşi Kraliçe Arsinee adını taşıyan antik bir liman kentidir MÖ 3 yüzyılda kurulduğu sanılan kentin görülebilen en önemli kalıntıları iki katlı mozaik döşeli mezarlar ile öteki yapı kalıntılarıdır
Softa Kalesi
İlçenin 10 km doğusunda Mersin yolu üzerinde "Fidik" denilen tepe üzerinde kurulmuştur Eski çağlardan beri korsanlar ve Romalılar tarafından kullanılan kale, burçlu görünümünü Orta Çağ'da almıştı Bizans çağlarında onarım görmüş ve sonra Türkler tarafından kullanılmıştır Surların içinde birkaç su sarnıcı ile Orta Çağ'a ait hamam kalıntıları bulunmaktadır
Çaltı Mağarası
Bozyazı'ya 45 km uzaklıkta Lenger köyünün 5 km kuzeydoğusunda Çelti yaylasındadır Derinliği 40 m, merdiven inişli, iki katlı 2000 metrekare alana yayılmıştır Mağaradaki dikit ve sarkıtlar, tahminen 70 000 yıllık büyük sütunlar halinde oluşmuştur Sarkıt ve dikitlerin çoğunluğu beyaz ve kırmızı renktedir
EKONOMİK YAPI
İlçe ekonomisi genelde tarıma dayalıdır Ekilebilir arazi alanı; 21 bin 329 dekarı sulu tarımda, 75 bin 471 dekarı kuru tarımda olmak üzere toplam 96 bin 800 dekardır Kullanılmayan tarım dışı arazi 100 bin 253 dekar olup, 284 bin 715 dekar da orman arazisi bulunmaktadır İlçe merkezinde deniz seviyesindeki arazilerde seracılık yapılmakta, turfanda sebze ile muz tarımı önemli yer tutmaktadır Yer fıstığı ve narenciye de yetiştirilen diğer önemli ürünlerdir
Bozyazının diğer önemli bir ekonomik kaynağı da hayvancılıktır İlçede, 2218 büyükbaş, 36 bin 750 küçükbaş hayvan vardır Ayrıca arıcılık da önemli bir gelir kaynağıdır Bunun yanı sıra köylerde, seracılık, çilek ve aromatik bitki üretimi de yapılmaktadır
İlçede; 1 Tarım Kredi Kooperatifi, 1 Toprak Su Kooperatifi, 1 Su Ürünleri Kooperatifi, 8 Tarımsal Kalkınma Kooperatifi olmak üzere toplam 11 kooperatif bulunmaktadır
|