Röle Nedir? Nasıl Çalışır?

KONTAKTÖR


Kontaktör Nedir
Elektrik devrelerini açıp- kapamaya yarayan ve kumanda sistemiyle uzaktan kumanda edilebilen büyük güçlü elektromanyetik anahtarlara kontaktör denir Kontaktörler alternatif gerilimde çalışması ve yüksek akım ve gerilim değerlerini kontrol etmesi ile rölelerden ayrılır
Kontaktör seçiminin en önemli noktalarından birisi,yükü iyi anlayabilmek ve ani yük karakteristik büyüklüklerini iyi tespit edebilmektirBunun için şu hususlara dikkat etmek gerekir
İşletme gerilimi(Ue)
İşletme akımı(Ie)
Bobin gerilimi
Kesilebilecek akım(Ic)
Kullanma sınıfı
Çalışma türü ve kontak ömrüdür

apısı ve Çalışması
Elektromıknatıs, palet ve kontaklar olmak üzere üç kısımdan oluşur
Elektromıknatıs: Bir demir nüve ve üzerine sarılmış bobinden meydana gelir Bobine gerilim uygulandığında geçen akım manyetik alan oluşturarak mıknatısiyet meydana getirir Alternatif akımla çalışan kontaktörün nüvesi silisli sacların paketlenmesiyle yapılır Nüvenin ön yüzüne açılan oluklara bakır halkalar oturur Bakır halkalar alternatif akımın yön ve değer değişimlerinden etkilenerek titreşim yani gürültü yapmasını önlemek içindir Doğru akımla çalışan kontaktörün nüvesi yumuşak demirden tek parça olarak yapılır Bobin akımı kesildiğinde demir nüvede kalan artık mıknatısiyetten dolayı paletin nüveye yapışık kalmasını önlemek için nüvenin palete bakan kısmına plastik pullar konur Çalışma akımı ve kontak akımına bağlı olarak elektromıknatıslar kullanılır

Kontaktörün iç yapısı
Palet: Kontaktör nüvesinin hareketli kısmına palet denir Demir nüvenin mıknatıslanması ve yayların itmesi sonucu hareket eder Palet üzerine kontaklar monte edilmiştir Demir nüve mıknatıslandığında paleti çeker ve bazı kontaklar açılırken bazı kontaklar kapanır Demir nüveye sarılı bobinin enerjisi kesildiğinde, yayların itmesi sonucunda palet eski konumuna döner
Kontaklar: Gümüş, bakır-nikel, kadmiyum, demir, karbon, tungsten ve molibdenden yapılmış alaşımlardan yapılır Kontaklar biri sabit diğeri hareketli olmak üzere iki kontaktan meydana gelir Normalde açık ve normalde kapalı olmak üzere iki tip kontak vardır Palet üzerine monte edilen hareketli kontakların bir kısmı kontaktör çalışmazken açık konumda, bir kısmı ise kapalı konumdadır Kontaktör üzerinde istenenden fazla kontak vardır Bu kontaklardan bazıları konum değiştirirken yıpranırken bazıları kullanılmadığından yıpranmaz Bu dengesizliği önlemek için, devre akımı fazla ise boş kalan kontaklar diğer kontaklarla paralel bağlanır, devre gerilimi yüksekse boş kontaklar diğer kontaklara seri bağlanır

Çeşitleri
Kontaktör çeşitleri: Akım cinsine ve imalat durumuna göre ikiye ayrılırlar
Akım cinsine göre:
Doğru akım kontaktörleri
Alternatif akım kontaktörleri
İmalat durumuna göre:
Elektromanyetik kontaktörler
Basınçlı havalı kontaktörler
Elektro-pnomatik kontaktörler

Röle çeşitleri

Uygulama Devreleri
220 V’luk Lambanın Yakıp Söndürülmesi

Lamba kontrolü
Yukarıda şeması verilen örnek devreye iki buton bir lamba ve bir de kontaktör kullanılmıştırRöle uygulamalarında örneklendiği gibi kontaktörlerde mühürlenebilir Rölelerde olduğu gibi bobin enerjisi önce bir başlama butonundan sonrada bir kontak üzerinden geçirilerek sağlanırBaşlama butonuna basıldığında lambanın yandığını gözlemleriz Durdurma butonu ise bobin enerjisini keserek mühürleme kontağının açılmasını sağlar ve lambanın sönmesine neden olur