Akarsu Rejimi

AKARSU REJİMİ

Akarsuyun akımında yıl boyunca meydana gelen değişikliğe akarsu rejimi denir

Akarsu Rejiminde Etkili Faktörler:

• Yağış rejimi (en fazla etkili olan faktördür)
• Sıcaklık şartları
• Havzanın genişliği: Aynı iklim bölgesinde geniş olması sadece akımı etkiler Farklı iklim bölgelerinde geniş ise rejim daha düzenli olur
• Akarsu yatak eğimi: Eğimin fazla olması rejimin düzensizliğine yol açar

Rejimlerine Göre Akarsular
Düzenli Rejimli Akarsular: Yıl boyunca akım değişikliğinin az olduğu akarsulardır Ekvatoral iklim ve Ilıman Okyanus iklimlerindeki akarsular Bu akarsular yıl boyunca enerji üretmeye, sulama, içme suyu elde etmeye ve ulaşıma elverişlidir
Düzensiz Rejimli Akarsular: Yıl boyunca akım değişikliğinin fazla olduğu akarsulardır Yağış rejimi düzensiz olan iklimlerde görülür
Karma Rejimli Akarsular: Sularını farklı iklim bölgelerinden toplayan akarsulardır Türkiye akarsuları genelde karma rejimlidir Çünkü kısa mesafede iklim değişmeleri görülür
Sel Rejimli Akarsular: Yağışlı dönemlerde coşkun akarsular haline gelip, kurak dönemde kuruyarak ortadan kalkan akarsulardır Örnek: İç Anadolu Bölgesi akarsularında olduğu gibi [*]Kaynak Sularıyla Beslenen Akarsular: Gür kaynaklarla beslenen ve seviyelerinde çok az değişikliğin olduğu akarsular da vardır Örnek: Manavgat Çayı gür karstik kaynaklarla beslendiği için Akdeniz'deki diğer akarsulara göre daha düzenli akıma sahiptir Ayrıca Düden Suyu ve Köprü Çayı da kaynaklarla beslenen akarsulara örnektir

Akarsu rejimi ve verdileri

Irmaklar ve dereler verdi ile (bir saniyede belirli bir noktada verdiği su miktarı) ve rejim ile (akarsuyun yıl boyunca beslenme ve değişme bütünü) tanımlanır

Akarsu rejimi, iklime, daha doğrusu yağışların dağılımına bağlıdır Ekvator bölümlerinde bütün yıl yağmur yağdığından, ırmakların rejimi düzenli, suyu oldur Buna karşılık çöl bölgelerinde, yağmurlar seyrek olduğundan rejimde son derece düzensizdir Ilıman bölgelerde, yazın suları yükselen buzul kaynaklı (buzullarla beslenen) akarsularla, ilkbaharda suları yükselen kar kaynaklı (karla beslenen) akarsular birbirinden ayrılır Kaynağını yağmurlardan alan (yağmur kaynaklı) akarsu rejimi ise sadece yağışların sıklığına bağlıdır Büyük bir ırmağın çoğu zaman pek karmaşık olan rejimi, aynı zamanda kollarının rejimine de bağlıdır