Bölgelerdeki İklimlerin Günlük Yaşama Etkileri

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-29-2012

AKDENİZ BÖLGESİ İKLİMİNİN GÜNLÜK YAŞAMA ETKİSİ

Yıllık yağış yüksek ise de (yerine göre 80-120 cm), şiddetli ve uzun yaz kurakları vardır

Sıcaklık şartlarına ve yaz kuraklıklarına göre birbirinden farklı üç ana tip ayırt etmek mümkündür: Asıl Akdeniz iklimi, Akdeniz yakını dağ iklimi ve Marmara iklimi

Asıl Akdeniz İklimi: Yüksek yaz sıcakları hüküm sürer

Bu sıcakların fazla oluşunun nedenlerinden biri, kıyı bölgesini çok yerde kuzeyden dağlarla çevrili olması ve bu sebeple kuzey rüzgarlarını yeterince alamamasıdır

Kış mevsimi Ege’den daha ılık geçer

Çok buharlaşma olur

Hava çok zaman açıktır

Kar yağışı ve don olayı nadirdir

Uzun bir yaz kuraklığı vardır

Kış, geç başlar ve ılımlı geçer

Yağış mevsimi kıştır

Bol yağmurlar güz ortalarında başlar, ilkbahara kadar sürer

Bu iklimin alanı, Akdeniz boyunda olup çok yerde dar bir kıyı şerididir

Bazı yerlerinde yer şekillerine bağlı olarak genişler ve gerilere sokulur

Dar olduğu yerlerin sebebi hemen kıyı yakınında yüksek dağların başlamıştır

Bu iklimin bir bölümünden başka bir şey olmayan ve ona çok benzeyen Ege bölgesinde ise, hemen hemen bütün “kıyı Ege” adı ile anılan bölgenin içerilere sokulmuş geniş ve pek uzun ovalar bölümünü içine alır

Akdeniz Yakını Dağ İklimi: Güney Anadolu kıyıları boyunca uzanan ve yüksekliği kıyıdan itibaren yaklaşık olarak, 800 m

ye yükselebilen ve bölündüğü yeryüzü şekillerine göre yer yer daralıp genişleyen kıyı boyunun yazları sıcak, kışları ılımlı asıl Akdeniz iklim bölgesinin kemen gerisinde dik yamaçlı yüksek dağlar uzanır (yerine göre 2000 - 3000 m

ve daha yüksek)

Bu dağlar İç Anadolu'nun 1000 - 1200 m

yüksekliğindeki düzlüklerine doğru da çoğunca, dik yamaçlarla iner

İşte, bu iki çukur yer (Akdeniz kıyı boyu alçak bölgesi, iç Anadolu düzlükleri alanı) arasındaki yüksek dağlık yerler, buralardan farklı iklim özellikleri gösterirler

Bu dağlar, birçok yerlerinde Akdeniz'e dönük olduğundan, aynı etkiler altında bulunur ve kışın bol yağış alırlar

Ancak bu yağışlar, daha ziyade, kar halinde olur

Kalın kar örtüleri, yılın çok zamanında yerde kaldığı gibi, yazın da eritilememiş olanları benek benek toprağı örter

Bu dağlar, Doğu Karadeniz Bölgesi dışında, memleketi*mizin en bol yağışlı yarleridir

Yazın ise, fazla olmamakla beraber, kıyı boyunun uzun ve şiddetli buharlaşmalarının da olduğu sıcakları yerine, yine de az bile olsa, yağış olduğu görülür

Bu dağlık yerlerde, yüksekliğin verdiği bir özellikle, bunaltıcı yaz sıcakları ve bu mevsimin kuraklığı hafiflemiştir

Bunun için bu dağlar, kıyı boyunda oturanların yazın çok aradığı serin ve nemlice, ormanlık yaylalar (Namrun yaylası

) alanıdır

Burada, yükseklik oranına göre, kışlar da sert olmuştur

Yine burada kıyı boyunun

makileri ve buralara uymuş kültür bitkileri yerine, çam ormanları ve yüksek çayırlar yer tutmuştur

Bu yüksek bölge, kurak İç Anadolu'dan tamamen farklıdır

İşte, Akdeniz boyunca uzanan, yer yer Ege Bölgesinde de görülen ve Akdeniz'in etkilerini alan, fakat yüksekliği nedeniyle türlü yönlerden kıyı boyu ve alçak yerlerine iklimlerinden önemli farklar gösteren bu dağlık alan iklimine Akdeniz yakını dağ iklimi denilmiştir

10-29-2012	#3
Prof. Dr. Sinsi	Bölgelerdeki İklimlerin Günlük Yaşama Etkileri AKDENİZ BÖLGESİ İKLİMİNİN GÜNLÜK YAŞAMA ETKİSİ Yıllık yağış yüksek ise de (yerine göre 80-120 cm), şiddetli ve uzun yaz kurakları vardır Sıcaklık şartlarına ve yaz kuraklıklarına göre birbirinden farklı üç ana tip ayırt etmek mümkündür: Asıl Akdeniz iklimi, Akdeniz yakını dağ iklimi ve Marmara iklimi Asıl Akdeniz İklimi: Yüksek yaz sıcakları hüküm sürer Bu sıcakların fazla oluşunun nedenlerinden biri, kıyı bölgesini çok yerde kuzeyden dağlarla çevrili olması ve bu sebeple kuzey rüzgarlarını yeterince alamamasıdır Kış mevsimi Ege’den daha ılık geçer Çok buharlaşma olur Hava çok zaman açıktır Kar yağışı ve don olayı nadirdir Uzun bir yaz kuraklığı vardır Kış, geç başlar ve ılımlı geçer Yağış mevsimi kıştır Bol yağmurlar güz ortalarında başlar, ilkbahara kadar sürer Bu iklimin alanı, Akdeniz boyunda olup çok yerde dar bir kıyı şerididir Bazı yerlerinde yer şekillerine bağlı olarak genişler ve gerilere sokulur Dar olduğu yerlerin sebebi hemen kıyı yakınında yüksek dağların başlamıştır Bu iklimin bir bölümünden başka bir şey olmayan ve ona çok benzeyen Ege bölgesinde ise, hemen hemen bütün “kıyı Ege” adı ile anılan bölgenin içerilere sokulmuş geniş ve pek uzun ovalar bölümünü içine alır Akdeniz Yakını Dağ İklimi: Güney Anadolu kıyıları boyunca uzanan ve yüksekliği kıyıdan itibaren yaklaşık olarak, 800 mye yükselebilen ve bölündüğü yeryüzü şekillerine göre yer yer daralıp genişleyen kıyı boyunun yazları sıcak, kışları ılımlı asıl Akdeniz iklim bölgesinin kemen gerisinde dik yamaçlı yüksek dağlar uzanır (yerine göre 2000 - 3000 m ve daha yüksek) Bu dağlar İç Anadolu'nun 1000 - 1200 m yüksekliğindeki düzlüklerine doğru da çoğunca, dik yamaçlarla iner İşte, bu iki çukur yer (Akdeniz kıyı boyu alçak bölgesi, iç Anadolu düzlükleri alanı) arasındaki yüksek dağlık yerler, buralardan farklı iklim özellikleri gösterirler Bu dağlar, birçok yerlerinde Akdeniz'e dönük olduğundan, aynı etkiler altında bulunur ve kışın bol yağış alırlar Ancak bu yağışlar, daha ziyade, kar halinde olur Kalın kar örtüleri, yılın çok zamanında yerde kaldığı gibi, yazın da eritilememiş olanları benek benek toprağı örter Bu dağlar, Doğu Karadeniz Bölgesi dışında, memleketi*mizin en bol yağışlı yarleridir Yazın ise, fazla olmamakla beraber, kıyı boyunun uzun ve şiddetli buharlaşmalarının da olduğu sıcakları yerine, yine de az bile olsa, yağış olduğu görülür Bu dağlık yerlerde, yüksekliğin verdiği bir özellikle, bunaltıcı yaz sıcakları ve bu mevsimin kuraklığı hafiflemiştir Bunun için bu dağlar, kıyı boyunda oturanların yazın çok aradığı serin ve nemlice, ormanlık yaylalar (Namrun yaylası) alanıdır Burada, yükseklik oranına göre, kışlar da sert olmuştur Yine burada kıyı boyununmakileri ve buralara uymuş kültür bitkileri yerine, çam ormanları ve yüksek çayırlar yer tutmuştur Bu yüksek bölge, kurak İç Anadolu'dan tamamen farklıdır İşte, Akdeniz boyunca uzanan, yer yer Ege Bölgesinde de görülen ve Akdeniz'in etkilerini alan, fakat yüksekliği nedeniyle türlü yönlerden kıyı boyu ve alçak yerlerine iklimlerinden önemli farklar gösteren bu dağlık alan iklimine Akdeniz yakını dağ iklimi denilmiştir