10-29-2012
|
#8
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Türkiye'deki Akarsular-Akarsularımız
Asi Nehri
Orontes olarak da adlandırılan Asi Nehri Lübnan Bekaa Vadisi'nin doğu kısmından doğar ve Türkiye Hatay ilinden Akdeniz'e dökülür Asi Nehri'nin toplam uzunluğu 450 km olup, nehrin büyük bölümü Suriye toprakları içinde bulunmaktadır Antakya ile Akdeniz'e doğal su yolu bağlanmış olan Asi Nehri'nin ortalama su debisi 30 m³/sn dir
Ceyhan Nehri
HaritaElbistan'ın 3 km Güneydoğusunda, Pınarbaşı'ndan doğan ve Elbistan'ın ortasından geçen Ceyhan Irmağı şehrin can damarıdır Akdeniz Bölgesi'nin büyük akarsularındandır ve uzunluğu 509 km’dir Çukurova'da geniş bir delta oluşturarak Akdeniz'de İskenderun Körfezi'ne dökülür Başlıca kolları; Söğütlü, Hurman, Göksun, Mağara Gözü, Fırnız, Tekir, Körsulu ve Aksu çaylarıdır Ceyhan nehri Kahramanmaraş İl sınırları içerisinde genellikle derin vadilerden geçmektedir Bu vadilerin bir çoğu maalesef baraj suları altında kalmıştır Menzelet Baraj gölünün bitiş noktasından itibaren başlayan Kısık Vadisi (Kanyonu) hala doğal yapısındadır Ceyhan vadisi barajlar için son derece elverişli olması nedeniyle üzerinde bir çok baraj kurulmuştur Nehir üzerine Menzelet, Aslantaş, Sır ve Berke hidroelektrik santralleri yer almaktadır Ayrıca Ceyhan tarım sulaması yönünden büyük bir kaynaktır
Orta Asya'da bulunan Seyhun ve Ceyhun olan nehir isimleri Orta Asya'dan göçen Türkler tarafından Çukurova'ya geldiklerinde, Ceyhan ve Seyhan olarak konulmuştur Roma döneminde ise şimdiki Ceyhan ilçesinin bulunduğu yerdeki Roma'ya ait kentin ve nehrin ortak adı ise Pyramus'tur
Dalaman Çayı
burdur sınırlarında doğarbirkaç büyük koldan beslenir ve dalaman 'dan akdeniz 'e dökülürdalaman adı ,önce çaya daha sonra ilçeye verilmiştir ki ilçenin ilk adı karaçalı 'dırçayın adının bir hikayesi vardır :zamanında askerlerin çayı geçmesi gerekmişköprü de olmadığı için suya dalmak zorundalarama askerlerin birisi sudan çok korkarmış ve kendisine suya dalması için emreden komutanına dalaman diyerek karşı gelirmişsonunda emir demiri kesmiş ve asker suya dalmış,ama akıntıya kapılmışsuda batıp çıkarken dalaman dediydim,dalaman dalamaaan diyerek gözden kaybolmuş gitmiş
Dalaman Çayı küçük fakat suyu bol Akdeniz havzası akarsularından Gülhisar’ın güneyinde Yeşilgül Dağının kuzey yamaçlarından çıkar Acıpayam yakınlarına kadar kuzey yönünde akar Bu sırada suyu bol değildir Eşler dağından gelen küçük çaylarla birleşerek suyu bollaşır Acıpayam Ovasında büyük bir dirsek yaparak güneybatıya doğru akmaya başlar Acıpayam ovasından sonra dar ve derin vadilerin içinden akar Arazi çok arızalı olduğundan pekçok çağlayan meydana getirir Bölge çok yağmur aldığı
Dalaman Çayı hakkında
Dalaman Çayı küçük fakat suyu bol Akdeniz havzası akarsularından Gülhisar’ın güneyinde Yeşilgül Dağının kuzey yamaçlarından çıkar Acıpayam yakınlarına kadar kuzey yönünde akar Bu sırada suyu bol değildir Eşler dağından gelen küçük çaylarla birleşerek suyu bollaşır Acıpayam Ovasında büyük bir dirsek yaparak güneybatıya doğru akmaya başlar Acıpayam ovasından sonra dar ve derin vadilerin içinden akar Arazi çok arızalı olduğundan pekçok çağlayan meydana getirir Bölge çok yağmur aldığından çayın akışı hızlı ve suyu boldur Dalaman Ovasına girdiği zaman akışı yavaşlar Bu sebepten Dalaman’la deniz arasında ulaşım bakımından faydalanılır Kıyıda getirdiği alüvyonlardan meydana gelen ova çok verimlidir Burada her çeşit tarım yapılır Çayın uzunluğu 229 kilometredir
Göksu
Göksu Antalya, Konya, Karaman ve Mersin illerinden akan ve Akdenize dökülen bir nehirdir Göksu nehri 260 km uzunluğundadır Aşağı yukarı aynı uzunlukta iki kolu vardır, kuzey kolu Gökçay güney kolu ise Gökdere'dir, ikisinin kaynağıda Toros Dağları'ndaki Geyik Dağları'ndan çıkar Geyik Dağları Antalya-Gündoğmuş ve Konya-Hadım arasındadır ve Alanya'nın 50 km kuzeyinde bulunur Bu iki kol Karaman-Ermenek'i geçtikten sonra Mut'un güneyinde birleşerek Göksu adını alır ve daha sonra Taşucu ile Silifke arasında Akdeniz'e dökülür
Akgöl'ü ve Paradeniz'i içine alan Göksu deltasında, 300'den fazla kuş türü yaşar Nesli tükenmekte olan deniz kaplumbağası Caretta caretta ve mavi yengeç (Callinenectes sapidus) yumurtalarını bu bölgeye bırakır Bu iki türünde dünya üzerindeki yumurtlama alanları çok az kalmıştır Göksu Nehri bu ve diğer özel doğa yapısı nedeniyle çevre bakanlığınca koruma altına alınmıştır
Ayrıca Göksu Nehri'nde Mut'un güneyinden başlayarak 90 km'lik bir bölümünde su sporları yapılırGenellikle yavaş akışlı bir nehir olması nedeniyle raftinge (akarsu veya nehir botu sporu) yeni başlayanların deneyim kazanmaları için son derece uygundur
İmparator Frederick Barbarossa Üçüncü Haçlı Seferi sırasında 1190 yılında Göksu'da (o zamanki adıyla Saleph) boğulmuştur
|
|
|
|