Maddenin Tanecikleri

MADDENİN HALLERİ VE TANECİKLİ YAPI



* Maddenin tanecikleri arasındaki boşlukların fazla olması tanecikler arası etkileşimin az olduğu anlamına gelir

* Maddenin tanecikleri arasındaki boşlukların az olması tanecikler arası etkileşimin fazla olduğu anlamına gelir


MADDENİN HALLERİ

Maddeler,

1 Katı

2 Sıvı

3 Gaz olmak üzere üç fiziksel halde bulunur

1 Katı Hal:

Ø Tanecikleri arasında çok az boşluk bulunur

Ø Taneciklerinin sıkıca kenetlenmiş olması katılara belirli hacim ve şekil kazandırır

Ø Sıkıştırılamaz

Ø Tanecikler bir yerden başka bir yere diğerlerinden bağımsız hareket edemez

Ø Sıcaklık artırıldığında taneciklerin sahip olduğu enerjide artacağından titreşim hareketi artar

Ø Maddenin en düzenli halidir

2 Sıvı Hal:

Ø Tanecikleri arasındaki boşluklar katı hale göre daha fazladır

Ø Sıkıştırılamaz

Ø Sıvı tanecikleri birbirinin üzerinden kayarak yer değiştirebilir Bu durum sıvılara akışkanlık özelliği kazandırır

Ø Sıvılar sıkıştırılamaz olduğu için belirli bir hacme sahiptir Ancak akışkan oldukları için belirli bir şekilleri yoktur Konuldukları kabın şeklini alırlar

Ø Sıvı tanecikleri titreşim ve öteleme hareketi yapar

3 Gaz Hal:

Ø Tanecikleri arasındaki boşluklar katı ve sıvı hallere göre oldukça fazladır

Ø Tanecikleri birbirinden bağımsız hareket eder

Ø Sıkıştırılabilir

Ø Belirli hacmi ve şekli yoktur Konulduğu kabın hem hacmini hem şeklini alır

Ø Gaz tanecikleri çok kolay yer değiştirebildikleri için gazlar akışkandır

Ø Tanecikler hem titreşim hem de öteleme yapar

Ø Maddenin en yüksek enerjili ve en düzensiz halidir

Maddenin şekil almış haline CİSİM denir Belirli şekle sahip olma sadece katı haldeki maddelere özgü olduğundan bütün cisimlerin fiziksel hali katıdır

Genleşme; ısıtılan maddenin tanecikleri arasındaki uzaklığın artması sonucu maddenin hacminin büyümesidir Aynı maddenin katı, sıvı ve gaz haldeki üç ayrı örneğine eşit ısı verildiğinde genleşme miktarı en fazla olan gazdır

HAL DEĞİŞİMİ

Maddenin sıcaklık veya basınç değişimi sonucunda bir fiziksel halden başka bir fiziksel hale geçmesine hal değişimi denir

Hal değişimi sonucunda maddenin tanecik yapısı değişmez Bu nedenle hal değişimi fiziksel bir olaydır

EKSTRA

Katı halden sıvı hale geçmeye erime, sıvı halden katı hale geçmeye donma denir

Saf maddelerin belirli erime ve donma noktaları vardır Aynı madde için donma ve erime aynı sıcaklıkta gerçekleşir Örneğin normal basınçta buz 0° de erir, su 0° de donar

Maddenin sıvı halden gaz hale geçmesine buharlaşma, gaz halden sıvı hale geçmesine yoğunlaşma denir

Saf sıvının ısıtıldığında tamamının gaz hale geçtiği sıcaklığa kaynama noktası denir Aynı madde için kaynama ve yoğunlaşma aynı sıcaklıkta genleşir

Örneğin; Normal basınçta su 100° de kaynar, su buharı 100° de yoğunlaşır