Kimyanın Temel Kanunları Ve Kimyasal Hesaplama

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-28-2012

ARTAN MADDE İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR

Tepkimeye giren maddelerin ikisinin de miktarı verilmişse büyük bir ihtimalle bu maddelerden birinden artan var demektir

Artanı bulabilmek için verilen madde miktarları önce mole çevrilir

Mol sayıları tepkimedeki ilgili maddelerin katsayılarıyla karşılaştırılır ve katı küçük olan tükenir

Diğerinden artan var demektir

Örnek-1 : 20 litre C3H8 ile 20 litre O2 tepkimeye sokuluyor

Hangi gazdan kaç litre artar ?

Çözüm :

C3H8 + 5O2* 3CO2 + 4H2O

20 katı 4 katı

20 20

katı küçük olan tükeneceğine göre O2 biter ve üzerine bir yıldız konur

Bütün hesaplamalar O2 üzerinden yapılır

Çünkü kimyasal tepkimeler en az madde miktarı üzerinden yürür

1litre C3H8 ile 5 litre O2 girerse

x litre 20 litre

x= 4 litre C3H8 girer

20-4= 16 litre C3H8 artar

Örnek-2 : 53 gram Na2CO3 ile 0,5 M 600 ml HCl çözeltisinin tepkimesinden oluşacak CO2 N

Ş

A da kaç lt dir ? (Na=23 C=12 H=1)

Çözüm:

nNa2CO3 = 53/106=0,5 mol M=n/V Ş 0,5 = n/0,6 Ş n=0,3 mol

Na2CO3 + 2HCl 2NaCl + CO2 + H2O

0,5 katı 0,15 katı

0,5 mol 0,3 mol

HCl nin katı küçük olduğundan HCl tükenir

O halde orantı HCl ile CO2 arasında olacaktır

2 mol HCl den 1 mol CO2 oluşuyorsa

0,3 mol den x mol

x= 0,15 mol CO2 Ş 0,15x22,4 = 3,36 litre

Örnek-3

6 lt N2 ile 6 litre H2 gazlarından aynı koşullarda NH3 gazı oluşturuluyor

Tepkime bittiğinde ortamda kaç litre gaz bulunur ?

Çözüm:

N2 + 3H2 2NH3

6 katı 2 katı

6 6

H2 tükenecektir

N2 den artan olacaktır

Tepkime bittiğinde artan gazla oluşan gaz birlikte bulunur

Buna göre

1 litre N2 ile 3 litre H2 girerse

x litre 6 litre H2

x= 2 litre N2 girer

6-2= 4 litre N2artar

3 litre H2 den 2 litre NH3 oluşursa

6 litre H2 den x litre

x= 4 litre NH3

Sonuçta 2 litre artan N2 + 4 litre oluşan NH3 = 6 litre gaz karışımı ele geçer

10-28-2012	#8
Prof. Dr. Sinsi	Kimyanın Temel Kanunları Ve Kimyasal Hesaplama ARTAN MADDE İLE İLGİLİ HESAPLAMALAR Tepkimeye giren maddelerin ikisinin de miktarı verilmişse büyük bir ihtimalle bu maddelerden birinden artan var demektir Artanı bulabilmek için verilen madde miktarları önce mole çevrilir Mol sayıları tepkimedeki ilgili maddelerin katsayılarıyla karşılaştırılır ve katı küçük olan tükenir Diğerinden artan var demektir Örnek-1 : 20 litre C3H8 ile 20 litre O2 tepkimeye sokuluyor Hangi gazdan kaç litre artar ? Çözüm : C3H8 + 5O2* 3CO2 + 4H2O 20 katı 4 katı 20 20 katı küçük olan tükeneceğine göre O2 biter ve üzerine bir yıldız konur Bütün hesaplamalar O2 üzerinden yapılır Çünkü kimyasal tepkimeler en az madde miktarı üzerinden yürür 1litre C3H8 ile 5 litre O2 girerse x litre 20 litre x= 4 litre C3H8 girer 20-4= 16 litre C3H8 artar Örnek-2 : 53 gram Na2CO3 ile 0,5 M 600 ml HCl çözeltisinin tepkimesinden oluşacak CO2 NŞA da kaç lt dir ? (Na=23 C=12 H=1) Çözüm: nNa2CO3 = 53/106=0,5 mol M=n/V Ş 0,5 = n/0,6 Ş n=0,3 mol Na2CO3 + 2HCl 2NaCl + CO2 + H2O 0,5 katı 0,15 katı 0,5 mol 0,3 mol HCl nin katı küçük olduğundan HCl tükenir O halde orantı HCl ile CO2 arasında olacaktır 2 mol HCl den 1 mol CO2 oluşuyorsa 0,3 mol den x mol x= 0,15 mol CO2 Ş 0,15x22,4 = 3,36 litre Örnek-3 6 lt N2 ile 6 litre H2 gazlarından aynı koşullarda NH3 gazı oluşturuluyor Tepkime bittiğinde ortamda kaç litre gaz bulunur ? Çözüm: N2 + 3H2 2NH3 6 katı 2 katı 6 6 H2 tükenecektir N2 den artan olacaktır Tepkime bittiğinde artan gazla oluşan gaz birlikte bulunur Buna göre 1 litre N2 ile 3 litre H2 girerse x litre 6 litre H2 x= 2 litre N2 girer 6-2= 4 litre N2artar 3 litre H2 den 2 litre NH3 oluşursa 6 litre H2 den x litre x= 4 litre NH3 Sonuçta 2 litre artan N2 + 4 litre oluşan NH3 = 6 litre gaz karışımı ele geçer