Antik Yunan Tiyatrosu..

TİYATRO YAPILARI:

1 Klasik Dönem Tiyatro Yapısı
Koro, hem tragedya, hem de komedya için en önemli dramatik öğeydi, bunun için de çok geniş bir oyun yerinin yapılması şarttı Tiyatro sanatının yönünü din tayin ediyordu ve bunun için de çok sayıda seyirciye yönelmesi gereken oyun yerleri gerekiyordu Halkın rahatça seyredebileceği bir dağın eteği ve oyunun oynanacağı bir düzlük, seyir olanağını artırmak için de oyun yerinin bir daire biçiminde olması gerekiyordu Buna orkestra deniliyordu Oyun yerinin ortasına da Tanrı Dionysos’a adakların yapılacağı bir sunak yapıldı Bu ilkel gösterilerin yeri, zaman geçtikçe gelişmeye başladı Önce bayıra, seyircilerin daha oturabilmesi için tahta sıralar yapıldı Oyun yerinin arkasına ise; oyuncuların kostüm değiştirebilmeleri için önce bir tente, sonar bir çadır, daha sonra da ahşap kulübeler kuruldu İÖ 499 yılında büyük bir kaza oldu ve tahta sırlar çöktü Bunun üzerine seyir yeri taş sıralardan yapılmaya başlandı Oyunun daha iyi görülebilmesi için de taş sıralar daire biçimindeki orkestranın yarıçapını saracak yolda yanlara doğru da genişletildi Böylece klasik dönem tiyatro yapısının son biçimi ortaya çıktı Daire biçiminde bir oyun yeri, ortada bir sunak ve yine yarım daire biçiminde oyun yerini saran seyirci yeri İÖ 465 tarihlerinde yapılan tahta skenenin yerini böylece İÖ 425’te alt kısmı taştan bir yapı aldı Taştan yapılan skene daha ayrıntılı bir yapıydı İÖ VYY sonunda skene iki katlı oldu Üst kata episkenion adı verildi Burası sahne araçlarının ve vinçlerin kullanımı için yapılmıştır
2 kat; birinci katın biraz gerisine yapılmış olduğu için 2 katın önü “konuşma yeri” anlamına gelen logeion adını aldı Tanrılar buradan konuşurlardı
2 Hellenistik Dönem Tiyatro Yapıları Daha sonraki yüzyılda, oyuncular için daha yüksek bir sahne yapıldı Bu sahne orkestradaki koroyla olan konuşmaları aksatmayacak yükseklikteydi Hellenistik yapıların en güzel örnekleri Türkiye’nin Ege havalisindeki Dilene ve Bergama tiyatroları, Yunanistan’daki Epidauros Eretria,Oropos,Delos ve yeniden yapılan Atina’daki Dionysos tiyatrolarıdır Hemen hepsinin tam yuvarlak biçiminde oyun yerleri vardır
3 Roma Dönemi Tiyatro Yapıları Roma Dönemi tiyatrolarının en önemlileri Batı Anadolu’dadır Bunlar Termesos, (Burdur havalisi) Magnesis (Manisa yakını) Miletos (Söke)ve Efessos tiyatrolarıdır
Bu tiyatrolarda; Seyir yeri eskisi gibi kalmıştır Oyun yeri tam yuvarlak olma niteliğini yavaş yavaş kaybetmektedir Skene, tam yuvarlağı bir ucundan kesmektedir Seyir yerindeki en alt sıra doğrudan doğruya orkestra ile birleşmektedir
Skene, bugünkü sahnenin ilk biçimini almıştır Orkestrayı kesen bölümün bir bölümü bir buçuk metrenin üstünde bir yükseklikle ikinci bir oyun yeri olması, arka planda 3 kapı ve sütunlar ortaya çıkmıştır Grek tiyatro yapılarını Roma tiyatro binalarından ayırt eden temel özelliklerden biri,Grek yapılarının iki bölüm olmasıdır
SOPHOKLES ( İÖ 497-406)Kolonos köyünde doğdu On altı yaşlarında Pers zaferini kutlayan bir törenin çocuk korosunda şarkı söyleyerek ve arb çalarak sahneye ilk kez adımını attı 28 yaşında, orta yaşlara gelmiş Aiskhilos’un karşısına yarışmacı olarak çıktı ve kazandı
Atina devletinin siyasal yaşamında önemli roller oynadı, iki kez devletin en yüksek makamı olan generalliğe atandı Grek tragedya yazarlarının içinde, gerçeği değil, ideali yani olanı değil, olması gerekeni gösteren bir ozan olarak özellik kazanan Sophokles tragedyaya üç oyuncuyu soktu
Koroyu on iki kişiden on beş kişiye çıkardı Tragedyaya getirdiği en ilgi çekici yenilik üçleme ve dörtlemelerde oyunların konuları arasındaki bağı kaldırmış olmasıydı
Boyalı dekor panoları geliştirdi ve tragedyaya Frigyalıların musikisini getirdi Sophokles ile tragedya olgun sanat biçimini aldı

Sophokles geleneksel hikayeleri olduğu gibi uygular, bunları değerler ya da ne kadar gerçekçi oldukları üzerinde durmadan oyunlarına konu yapardı
Oyun kişilerini birer karakter yapısı içinde veren ilk yazardı ( Oyun karakterlerinde izlenen davranışlar, o karakterin kendi karmaşık kişiliklerinden ileri geldiği kadar çevrenin etkisiyle de biçimlenirdi)
Sophokles’in korosu:Oyunun dramatik bölümlerini destekleyecek biçimdeydi Oyunun organik bir parçası olmuştu Koro kahramanın trajik yolunu daha da yoğunlaştırır ve anlamlandırır biçimde kurulmuştur
Ancak artık koro 2 deredeydi Gerçekçi değildi ama insani en iyi anladığı için inandırıcı anıtlar yarattı