Rüzgar Oluşumu Fizik Bilimiyle İlgili Hangi Kanun Veya Teoriyle Açıklanır

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-20-2012

“Rüzgar” en basit şekilde hareket halindeki hava diye tanımlarız

Yani rüzgar dediğimiz şey bir yerden bir başka yere gitmekte olan havadır

Bu hareketin yönü herhangi bir yöne doğru olabilir fakat yatay yöndeki hareket genellikle daha fazladır

Rüzgar hakkında kısa ve basit düzeydeki bilgilendirmeden sonra rüzgar oluşumuna sebep etkenler nelerdir, bunların “fizik” bilimiyle ilgisi nedir

Rüzgar oluşumun altında yatan fiziksel etmenler nedir onlara bakalım

Rüzgar oluşumunda çokça yer edinen fiziksel kavramlardan birisi “basınç” kavramıdır

Basınç, birim yüzeye etki eden kuvvet olarak tanımlanmakta ve birimi kuvvet birimi/alan birimi (Newton/metre – N/m) olarak verilmektedir

Rüzgar’ın temel sebebi atmosfer basıncı farklılıklarıdır

Atmosfer basıncının yüksek olduğu bölgeden düşük olduğu bölgeye doğru bir hava hareketi olur

İşte bahsi geçen bu hareket rüzgardır

Aşağıdaki şekilde rüzgar oluşumu basitçe gösterilmiştir;

Bu basınç farkının oluşmasına neden olan şey ise genellikle Güneş’tir

Gün içinde güneş ışınları atmosferde çok düzgün bir dağılımla soğurulmaz

Kimi bölgeler daha çok enerji alırken kimi bölgeler daha az alabilir

Ve böylece atmosferde farklı sıcaklık bölgeleri oluşur

Yukarıdaki resimde gördüğünüz şekilde soğuk bölgede aşağı doğru mavi oklar bulunmakta

Bu oklar soğuyan havanın alçalma eğiliminde olduğunu göstermektedir

Yani soğuk hava daha yoğun olup yere doğru çökmektedir

Bu durumda bu bölgede yüksek bir basın oluşur

Sıcak bölgedeki yukarı doğru kırmızı oklar ise yükselmekte olan havayı temsil etmektedir

Isınan hava yükselir ve bölgedeki basınç düşer

Böylece yüksek hava basıncının olduğu soğuk bölgeden sıcak bölgeye doğru hava akımı başlar

Bu olayda rüzgar olarak adlandırılır

Rüzgar yönünü üzerinde dünyanın dönme hareketinin etkisi de vardır

Fakat olayları daha karışık hale getirmemek için bu konuya burada girmiyorum

Bu etki hakkında daha çok bilgi için “Coriolis kuvveti”ni araştırabilirsiniz

Rüzgar yönüne diğer bir etki ise “sürtünme” kuvvetidir

Sürtünme kuvveti hakkında detaylı bilgiyede ebilge

com üzerinden ulaşabilirsiniz

10-20-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Rüzgar Oluşumu Fizik Bilimiyle İlgili Hangi Kanun Veya Teoriyle Açıklanır “Rüzgar” en basit şekilde hareket halindeki hava diye tanımlarız Yani rüzgar dediğimiz şey bir yerden bir başka yere gitmekte olan havadır Bu hareketin yönü herhangi bir yöne doğru olabilir fakat yatay yöndeki hareket genellikle daha fazladır Rüzgar hakkında kısa ve basit düzeydeki bilgilendirmeden sonra rüzgar oluşumuna sebep etkenler nelerdir, bunların “fizik” bilimiyle ilgisi nedir Rüzgar oluşumun altında yatan fiziksel etmenler nedir onlara bakalım Rüzgar oluşumunda çokça yer edinen fiziksel kavramlardan birisi “basınç” kavramıdır Basınç, birim yüzeye etki eden kuvvet olarak tanımlanmakta ve birimi kuvvet birimi/alan birimi (Newton/metre – N/m) olarak verilmektedir Rüzgar’ın temel sebebi atmosfer basıncı farklılıklarıdır Atmosfer basıncının yüksek olduğu bölgeden düşük olduğu bölgeye doğru bir hava hareketi olur İşte bahsi geçen bu hareket rüzgardır Aşağıdaki şekilde rüzgar oluşumu basitçe gösterilmiştir; Bu basınç farkının oluşmasına neden olan şey ise genellikle Güneş’tir Gün içinde güneş ışınları atmosferde çok düzgün bir dağılımla soğurulmaz Kimi bölgeler daha çok enerji alırken kimi bölgeler daha az alabilir Ve böylece atmosferde farklı sıcaklık bölgeleri oluşur Yukarıdaki resimde gördüğünüz şekilde soğuk bölgede aşağı doğru mavi oklar bulunmakta Bu oklar soğuyan havanın alçalma eğiliminde olduğunu göstermektedir Yani soğuk hava daha yoğun olup yere doğru çökmektedir Bu durumda bu bölgede yüksek bir basın oluşur Sıcak bölgedeki yukarı doğru kırmızı oklar ise yükselmekte olan havayı temsil etmektedir Isınan hava yükselir ve bölgedeki basınç düşer Böylece yüksek hava basıncının olduğu soğuk bölgeden sıcak bölgeye doğru hava akımı başlar Bu olayda rüzgar olarak adlandırılır Rüzgar yönünü üzerinde dünyanın dönme hareketinin etkisi de vardır Fakat olayları daha karışık hale getirmemek için bu konuya burada girmiyorum Bu etki hakkında daha çok bilgi için “Coriolis kuvveti”ni araştırabilirsiniz Rüzgar yönüne diğer bir etki ise “sürtünme” kuvvetidir Sürtünme kuvveti hakkında detaylı bilgiyede ebilgecom üzerinden ulaşabilirsiniz