Pedagoji Ders Notları-Devinimsel Alan İle İlgili Hedef Ve Davranış Yazma

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-20-2012

2

00 KILAVUZ DENETİMİNDE YAPMA BASAMAĞINDA HEDEF VE DAVRANIŞ YAZMA
Bu basamakta bir iş ya da işlemin tümünü oluşturan işlem basamaklarını, öğrencinin işin gerektirdiği sıraya göre, öğretmenle beraber yapması söz konusudur

Kılavuzlayanla birlikte yaptıktan sonra, öğrenci modelini, örneğini, yapılanları göz önüne alarak kendi kendine yapmaya yönelir

Bu sırada kişi, kılavuzlayan öğretmen tarafından sürekli denetim altında tutulur

Yapılan yanlışlar anında düzeltilir; çünkü yapılan yanlış davranış istenmeyen yan ürünlere götürebilir ve böyle bir davranışı da silmek kolay değildir

Kişi, bazı işlerin tümünü ilk hamlede öğrenemez

Bu nedenle böyle işlerin tümü, aşamalı olarak sırayla öğrenciye, kılavuz denetiminde adım adım kazandırılmalıdır

Karmaşık bir beceriyi oluşturan her bir parça kolaydan zora, basitten karmaşığa ve becerinin tümünü oluşturacak biçimde sıralanmalıdır

2

10 Kılavuzlayanla Birlikte Yapma
Karmaşık bir beceriyi öğrenci, kılavuzlayanla öğretmenle ya da ustayla birlikte veya onların yardımıyla iş ve işlem basamaklarına uyarak yukarıda belirtilen ilkelere göre yapar

Örneğin öğretmenin yardımıyla bazı beden hareketlerini yapma, mandolin çalma, ya da maketten yararlanarak aynısını yapma da bu basamağın kapsamı içindedir

Hedef
Endüstri meslek lisesi: Bir dinamoyu öğretmenin yardımıyla sökebilme

Davranışlar (işlem basamakları):
1

Toz kelepçesini çıkarıp alma

2

Yay çengellerini kullanarak yayı çekme

3

Kömürlerı (fırçaları) çıkaracak kadar yayı kaldırma

4

Dinamo kapak vidalarını sökme

5

Kasnak tarafından çekerek endüviyi komple alarak zorlamadan çıkarma

6

Fırça tutucu kapağını hafifçe plastik çekiçle tıklatarak öne alma

7

Fırçadan kömürleri kurtarma

8

Kömürleri çıkarma

Hedef örnekleri
İIköğretim: Fen bilgisi dersinde basit deneyleri laboratuvarda öğretmenin yardımıyla yapabilme

İIköğretim: İş ve teknik eğitimi dersinde bir butonla çalışan zil tesisatını öğretmenin yardmıyla yapabilme

İlköğretim: Resim dersinde, bir tablonun yakın bir örneğini yapabilme

İlköğretim: Öğretmenin yardımıyla istenilen enstrümanı çalabilme

Endüstri meslek lisesi: Elektronik dersinde, bir radyoyu öğretmenin yardımıyla monte edebilme

Sağlık koleji: Maket üzerinde, öğretmenin yardımıyla iğne yapabilme

2

20 Kendi Kendine Yapma
Bu basamaktaki hedeflerde öğretmenin yardımından çok denetimi, ya da gözetimi söz konusudur

Öğrenci; kılavuzlayanla yaptığı davranışı, bu basamakta onun gözetiminde kendi başına yapmaya çalışır

Ayrıca kılavuzlayandan gelen ipucu, düzeltme ve dönüt yoluyla davranış, istenilen nitelikte yapılmaya doğru geliştirilir

Yanılmalar ise, kılavuzlayan tarafından anında gerektiği biçimde düzeltilir

Hedef
Endüstri Meslek Lisesi: Bir dinamoyu atelyede öğretmenin gözetiminde kendi başına sökebilme

Davranışlar
2

1’deki hedefin tüm davranışları bu hedef için de geçerlidir

Bu sekiz davranış, öğretmen hiç yardım etmeden; fakat onun gözetiminde eksiksiz olarak öğrenci tarafından yapılacaktır

3

00 BECERİ HALİNE GETİRME BASAMAĞINDA HEDEF VE DAVRANIŞ YAZMA
Kişi, bu basamakta becerili insan durumuna gelir

Hedef davranışları kendi başına, hiç kimseden yardım almadan, o işin gerektirdiği nitelikte yapar

Daha sonra hem gereken nitelikte, hem de belirtilen zamanda işi yapıp ortaya koyar

Bu basamakta hedefler davranışa dönüştürülürken nitelik, süre ve yeterlik hedefte belirtildiği için yazılmayabilir

Eğer iş, işlem basamaklarına ayrılmışsa, bu kez işlem yapılarında bu özelikler vurgulanır

Eğer iş ve işlem yaprağı belirtilmemişse, davranışlarda bu özeliklere yer verilmelidir

Mesleki eğitim ve öğretim yapan tüm okullarda, devinişsel alanla ilgili derslerde, öğrenciler en az bu basamaktaki hedeflerle donanmış olarak yetiştirilmelidir

Eğer öğrenciler bu basamakta yetiştirilmemişlerse, eğitimin niteliği çok düşüktür denebilir

3

10 İstenilen Nitelikte Yapma
Öğrenciler bu basamakta işi istenilen nitelikte yapmalıdırlar

Süre, malzeme ve enerjide ekonomiklik ayrıca öğretmenin yardımı, gözetimi söz konusu değildir

Kaba deneme ve yanılmalara da artık yer yoktur

Hedef
Kız Meslek Lisesi: Ekstroforlu baskı dikişini istenilen nitelikte yapabilme
Davranışlar:
1

Baskı yapılacak yeri kesme

2

Baskı yapılacak yeri düzeltme

3

Yıkanmış ekstraforu

05 cm

içerden yerleştirme

4

Teğelleme

5

Makinede çekme

6

Teğelleri sökme

7

Ütüleme

8

Baskı dikişi yapma

9

Tekrar ütüleme

10-20-2012	#2
Prof. Dr. Sinsi	Pedagoji Ders Notları-Devinimsel Alan İle İlgili Hedef Ve Davranış Yazma 200 KILAVUZ DENETİMİNDE YAPMA BASAMAĞINDA HEDEF VE DAVRANIŞ YAZMA Bu basamakta bir iş ya da işlemin tümünü oluşturan işlem basamaklarını, öğrencinin işin gerektirdiği sıraya göre, öğretmenle beraber yapması söz konusudur Kılavuzlayanla birlikte yaptıktan sonra, öğrenci modelini, örneğini, yapılanları göz önüne alarak kendi kendine yapmaya yönelir Bu sırada kişi, kılavuzlayan öğretmen tarafından sürekli denetim altında tutulur Yapılan yanlışlar anında düzeltilir; çünkü yapılan yanlış davranış istenmeyen yan ürünlere götürebilir ve böyle bir davranışı da silmek kolay değildir Kişi, bazı işlerin tümünü ilk hamlede öğrenemez Bu nedenle böyle işlerin tümü, aşamalı olarak sırayla öğrenciye, kılavuz denetiminde adım adım kazandırılmalıdır Karmaşık bir beceriyi oluşturan her bir parça kolaydan zora, basitten karmaşığa ve becerinin tümünü oluşturacak biçimde sıralanmalıdır 210 Kılavuzlayanla Birlikte Yapma Karmaşık bir beceriyi öğrenci, kılavuzlayanla öğretmenle ya da ustayla birlikte veya onların yardımıyla iş ve işlem basamaklarına uyarak yukarıda belirtilen ilkelere göre yapar Örneğin öğretmenin yardımıyla bazı beden hareketlerini yapma, mandolin çalma, ya da maketten yararlanarak aynısını yapma da bu basamağın kapsamı içindedir Hedef Endüstri meslek lisesi: Bir dinamoyu öğretmenin yardımıyla sökebilme Davranışlar (işlem basamakları): 1 Toz kelepçesini çıkarıp alma 2 Yay çengellerini kullanarak yayı çekme 3 Kömürlerı (fırçaları) çıkaracak kadar yayı kaldırma 4 Dinamo kapak vidalarını sökme 5 Kasnak tarafından çekerek endüviyi komple alarak zorlamadan çıkarma 6 Fırça tutucu kapağını hafifçe plastik çekiçle tıklatarak öne alma 7 Fırçadan kömürleri kurtarma 8 Kömürleri çıkarma Hedef örnekleri İIköğretim: Fen bilgisi dersinde basit deneyleri laboratuvarda öğretmenin yardımıyla yapabilme İIköğretim: İş ve teknik eğitimi dersinde bir butonla çalışan zil tesisatını öğretmenin yardmıyla yapabilme İlköğretim: Resim dersinde, bir tablonun yakın bir örneğini yapabilme İlköğretim: Öğretmenin yardımıyla istenilen enstrümanı çalabilme Endüstri meslek lisesi: Elektronik dersinde, bir radyoyu öğretmenin yardımıyla monte edebilme Sağlık koleji: Maket üzerinde, öğretmenin yardımıyla iğne yapabilme 220 Kendi Kendine Yapma Bu basamaktaki hedeflerde öğretmenin yardımından çok denetimi, ya da gözetimi söz konusudur Öğrenci; kılavuzlayanla yaptığı davranışı, bu basamakta onun gözetiminde kendi başına yapmaya çalışır Ayrıca kılavuzlayandan gelen ipucu, düzeltme ve dönüt yoluyla davranış, istenilen nitelikte yapılmaya doğru geliştirilir Yanılmalar ise, kılavuzlayan tarafından anında gerektiği biçimde düzeltilir Hedef Endüstri Meslek Lisesi: Bir dinamoyu atelyede öğretmenin gözetiminde kendi başına sökebilme Davranışlar 21’deki hedefin tüm davranışları bu hedef için de geçerlidir Bu sekiz davranış, öğretmen hiç yardım etmeden; fakat onun gözetiminde eksiksiz olarak öğrenci tarafından yapılacaktır 300 BECERİ HALİNE GETİRME BASAMAĞINDA HEDEF VE DAVRANIŞ YAZMA Kişi, bu basamakta becerili insan durumuna gelir Hedef davranışları kendi başına, hiç kimseden yardım almadan, o işin gerektirdiği nitelikte yapar Daha sonra hem gereken nitelikte, hem de belirtilen zamanda işi yapıp ortaya koyar Bu basamakta hedefler davranışa dönüştürülürken nitelik, süre ve yeterlik hedefte belirtildiği için yazılmayabilir Eğer iş, işlem basamaklarına ayrılmışsa, bu kez işlem yapılarında bu özelikler vurgulanır Eğer iş ve işlem yaprağı belirtilmemişse, davranışlarda bu özeliklere yer verilmelidir Mesleki eğitim ve öğretim yapan tüm okullarda, devinişsel alanla ilgili derslerde, öğrenciler en az bu basamaktaki hedeflerle donanmış olarak yetiştirilmelidir Eğer öğrenciler bu basamakta yetiştirilmemişlerse, eğitimin niteliği çok düşüktür denebilir 310 İstenilen Nitelikte Yapma Öğrenciler bu basamakta işi istenilen nitelikte yapmalıdırlar Süre, malzeme ve enerjide ekonomiklik ayrıca öğretmenin yardımı, gözetimi söz konusu değildir Kaba deneme ve yanılmalara da artık yer yoktur Hedef Kız Meslek Lisesi: Ekstroforlu baskı dikişini istenilen nitelikte yapabilme Davranışlar: 1 Baskı yapılacak yeri kesme 2 Baskı yapılacak yeri düzeltme 3 Yıkanmış ekstraforu 05 cm içerden yerleştirme 4 Teğelleme 5 Makinede çekme 6 Teğelleri sökme 7 Ütüleme 8 Baskı dikişi yapma 9 Tekrar ütüleme