|
Prof. Dr. Sinsi
|
Burun - Burnun Yapısı (İnsan Anatomisi)
Burnun görevleri
Burun Sırtı
Burun tabanı aşağıda, tepesi yukarıda piramit şeklinde kemik ve kıkırdaktan yapılı bir organdır İki nazal kemik (os nasale), maksillanın iki frontal çıkıntısı (Processus Frontalis Maksilla) kemik iskeleti teşkil eder Üst Lateral Kartilaj, Alar Kartilaj ve Aksesuar Kartilajlar da kıkırdak yapıyı oluşturur Bu yapıların üzerinde periost, perikondrium, bağ dokusu ve cilt yer alır
ŞEKİL 1: Burun Sırtı
Burun İçi
Burun içi, burun bölmesi (Septum Nasi) ile, iki bölüme ayrılır Burun bölmesi önde, Burun Vestibulumu (Vestibulum Nasi) adını alır Burun vestibülünü normal cilt epiteli kaplar ve bu bölgedeki kıl kökü hastalıkları, erizipel (yüzde şişme, ağrılı nodüller, burun mukozasında ödem ve tıkanma ile karakterli bakteriyel bir hastalıktır), furonkül, egzama ve cilt tümörleri, vs gibi bazı hastalıklar görülür Septum burun içini eşit olarak, iki pasaja ayırmazsa burun içi fizyolojisi bozulur ve bazı burun içi hastalıkları ortaya çıkar
ŞEKİL 2: Burun bölmesi
Burun Bölmesinin
Arka alt kısmını : Vomer (Kemik)
Arka üst kısmını : Ethmoid kemiğin l----- perpendicularisi
Ön Kısmını : Quadrangüler kartilaj (Septum kıkırdağı)
Alar kartilajların kolumellayı yapan iç ön
Kurusları yapar
Alt kısmı : Sert damak üzerinde, Maksillanın Spina
Nasalis’i üzerine oturur
Yukarı arkada :Kafa kaidesine uzanır
Perikondrium ve periost, burun mukozası ile örtülüdür Burun Mukozası sinüsleri de döşer Choana'lardan çıkarak nasofarinkse uzanır
Burun boşluğu :
Burun içi ortada: Burun bölmesi (Septum Nasi)
Dışta: Maksiller sinüs iç duvarı; alt, orta,üst konkalar
Alt-arkada: Yumuşak damak
Alt-ön: Maksiller kemik (Os Paltinum)
Üst-önde: Burun kemikleri (Os Nasale), Üst Lateral (Upper Lateral Kartilaj)
Üst-arkada: L----- cribrosa (ethmoid)
Üst-yanda: Burunu Orbitadan ayıran L----- Papiriccea vardır
(ethmoidit halinde, enfeksiyon l----- cribrosa yolu ile kafa içine ve L----- Papiracea yolu ile de orbita içine yayılabilir)
Burunun boşluklarının lateral kısımlarında konkalar vardır
Konkalar burun boşluğu lateralinde aşağıdan yukarıya
-Alt
-Orta ve
-Üst konka olmak üzere üç çifttir
Alt konka (Os Turbinatum), müstakil bir kemiktir ve maxiller sinüs iç duvarı ile beraber burnun dış yan duvarını yapar
Orta ve üst konka, Ethmoid kemiğin birer çıkıntısıdır Konkalar bol damarlı bir bağ dokusu ve üzerini örten burun mukozasından ibarettir Konkalar bol damarlı erektil organlardır Bu özellikleri ile siklik büyüme ve küçülme periostları gösterir ve burun tıkanmalarına sebep olarak burun fonksiyonlarını bozabilirler
Orta Konka
· Orta konka, burun içi ve paranasal sinüs cerrahisinde önemli bir anatomik landmarkdır
· Orta konka, ön ucu orta mea antrostomisinin ön sınırını oluşturur
· Orta konkanın, lateral nasal duvardaki ön-üst yapışma yeri, maksillanın crista etmoidalisine komşudur
· Orta konka üst yapışma yeri, arkaya doğru ilerlerken laterale kıvrılır ve l----- papiriceaya yapışır
· Orta konkanın posterior 1/3'ünü oluşturan ve L----- Papiriceaya yapışan yer Bazal Lamelladır
· Bazal Lamella ön ve arka Etmoid hücreleri birbirinden ayırır
· Orta konka medialinde Processus Unsinatus ve Bulla Ethmoidalis mevcuttur
· Processus Unsinatusun altında Etmoid İnfundibulum yer alır
· Burun girişinden:
Frontal Reces 6 cm
Kafa tabanı ve Anterior Etmoid Arter 7 cm
Sfenoid Sinüs ön duvarı 7 cm
Bazal Lamella 6 cm uzaklıktadır
ŞEKİL 3: Burun Boşluğu Dış Duvarı
Konkaların arasında üç mea vardır Bunlar aşağıdan yukarıya
-Alt
-Orta
-Üst mea'dır
Burun Mealarına açılan Ostiumlar:
Alt Meaya: Nasolacrimal kanal alt konkanın altında anterioruna açılır
Orta meaya: Maxiller sinüs, Frontal sinus (NasofrontalKanal), Ethmoid ön hücreler ve
Üst meaya: Sphenoid sinüs ile Arka Ethmoid hücreler açılır
Paranazal Sinüsler:
1 Maksiller Sinüs (Highmore Boşluğu)
2 Etmoid Sinüs (Kalburumsu Kemik)
3 Frontal Sinüs (Alın Sinüsü)
4 Frontal Sinüs (Kafa tabanı Sinüsü)
1-Maksiller Sinüs:
· Maksiller sinüsler doğumda sıvı ile dolu
· Sinüs tabanı 8 yaşında burun tabanı seviyesine iner
· Adolesan dönemde erişkin boyuta ulaşır
· 25mm genişlik, 34mm derinlik ve 33mm yüksekliğindedir
· Doğal ostium orta meada hiatus semilunarisin posteriorundadır
· %15-40 oranında 1-2 aksesuar ostiumu vardır
2 Etmoid Sinüs
· 8-12 yaşlarında erişkin boyutlara ulaşır
· 3-15 arasında hücre vardır
· Anteriorda 5mm, posteriorda 15mm genişlik, yüksekliği 25mm, ön-arka duvar uzunluğu 40-50mm'dir
· Lateral duvarını l----- papricea oluşturur
· Sfenoid Sinüs ile beraber oluşturduğu bölge komşulukları dolayısı ile önemlidir
3 Frontal Sinüs
· Doğumda mevcut değildir
· 12 yaşında pnömotizasyonu belirginleşir
· 20 yaşında erişkin boyuta ulaşırlar
· 28mm yükseklik, 24 mm genişlik ve 20 mm derinliğindedir
· Frontal Reces ön Etmoid hücreler arasında yer alır Orta Mea da Etmoid İnfundibuluma açılır
4 Sfenoid Sinüs
· 3 yaşında büyümeye başlar ve erişkin boyutlara adolesan dönemde ulaşır
· 20mm yükseklik, 23mm derinlik, 17mm genişliğindedir
· Sfenoid Sinüs lateral duvar komşuluğunda, yukarıdan aşağı doğru Optik Sinir, İnternal Karotis Arter ve Maksiller Sinüs vardır
· Sfenoid Sinüs üst duvarı, 1mm incelikteki kemik ile duradan ayrılmıştır
· Sfenoetmoid Resese açılır(ostium yaklaşık 2-3 mm capında olup, sinüs tabanından 10 – 15 mm yukarıda, nasal septumun 4-5 mm lateraline yerleşir)
· Yan duvar komşulukları; ön üstte Foramen Opticum, Fissura Orbitalis Superior ön altta Maksiller ve Vidian sinirler, arka üstte Kavernöz Sinüslerle komşudur
· Ön duvar nasal septum ve arka burun boşluğu, yanlarda ise etmoid hücrelerle komşudur
Paranazal Sinüslerin Görevleri
Rezonasyon
Çift cidarlı olmaları nedeniyle beyin dokusunu dış ortamın soğuk ve sıcak etkisinden korur
Gene çift cidarlı olmaları nedeni ile travmalarda ön l----- kırıldığında arka l----- ve dolayısı ile beyin hasarına engel olur
Yüz kemiklerinin ağırlığını hafifletir
Choana sınırları :
İçte : Vomer
Altda : Sert-yumuşak damak birleşimi
Dışda : Maksiller sinüs dış yan duvarı
Üstde : Sphenoid sinus alt duvarı
|