|
Prof. Dr. Sinsi
|
Boğaziçi Üniversitesi Kuruluşu Bölümleri Hizmetleri Çalışmaları
Boğaziçi üniversitesi kuruluşu bölümleri hizmetleri çalışmaları
Robert Kolej bir eğitmen, mucit, teknisyen, mimar ve kurucu olan Dr Cyrus Hamlin ile tanınmış hayırsever ve zengin bir tüccar olan New York’lu Mr Christopher Rheinlander Robert tarafından İstanbul, Türkiye’de kurulmuştur
Çok yönlü ve yetenekli bir dahi olan Dr Cyrus Hamlin, 1839 yılında Türkiye’ye gelmiş ve 1860 yılına kadar erkek öğrencilere seminerler vermiştir 1856 yılında Kırım Savaşı sırasında Mr Robert ile tanışmıştır Mr Robert’in vapuru İstanbul Limanı’na yanaşırken, görüntüsü insanı cezbeden bir kayık dolusu ekmeği fark etmiştir Merakı artmış, ve bu ekmeklerin Cyrus Hamlin tarafından Üsküdar civarındaki Selimiye Kışla’sında bulunan yaralı askerlere gönderildiğini öğrenmiş, bu garip tesadüf onların tanışmalarına neden olmuştur Huguenot neslinden gelen bu iki adamın daha sonraki görüşmeleri, Birleşik Devletler sınırları dışındaki en eski Amerikan Koleji’nin kurulmasına vesile olmuştur
Mr Robert finansal yükü üstlenirken, Dr Hamlin ise Birleşik Devletler’den kaynak sağlayarak Kolej’in kurulumu sorumluluğunu eline almıştır Bir müfredat programı oluşturulmuş ve Dr Hamlin öğretim lisanının İngilizce olması konusunda ısrar etmiştir Yeni kurulan Yönetim Kurulu’nun aldığı kararlar doğrultusunda, Kolej’in kapıları ırk, milliyet, din gözetilmeksizin önyargısızca ve ayrım yapılmadan tüm öğrencilere açık olacaktı Bunun yanında, Mr Robert’in isteği doğrultusunda Kolej hiçbir koşulda herhangi bir politik eğilim göstermeyecek ve de hiçbir politik düşünceye dahil olmayacaktı
Çeşitli alternatifler düşünüldükten sonra, Mr Hamlin, Kolej’in yeri konusunda düşündüğü en uygun yeri belirledi Bu yer Ahmet Vefik Paşa’ya ait taşocağı olan bir arsaydı Aynı taşocağı, İstanbul fethedilmeden hemen önce, 1453 yılında, Boğaz’ın Avrupa Yakasında olan heybetli Rumelihisarı’nın yapımında Fatih Sultan Mehmet tarafından da kullanılmıştı Bu ocaktan çıkan mavi kireçtaşı Birinci Dünya Savaşı’na kadar inşa edilen bütün Kolej binalarında kullanılmıştır
Önceleri Ahmet Vefik Paşa arazisini satmak istememiş, fakat daha sonra Sultan II Mahmut’un elçisi olarak III Napoleon’un Paris’teki sarayına çağrılınca, anlaşmaya mecbur kalmış ve de 1861 yılında arsasını satmıştır Ödeme, dönemin Eğitim Bakanlığı’nın verdiği yapım izniyle birlikte en kısa zamanda yapılmalıydı; Padişah’ın fermanı olmadan inşaata başlanamayacağı konusunda da Mr Hamlin bilgilendirilmişti Padişah’tan böyle bir iznin alınmasının uzun süreceğinin farkında olan Mr Hamlin, Yönetim Kurulun’dan bugünkü boş-seminer binasını kiralamıştı Böylece Robert Kolej, yardımsever Christopher Rheinlander Robert’ten ismini almış, mezunlarına BA derecesi verme yetkisi ise bir kararname ile onaylanmıştır Eylül 1863′te, ilk başkan Dr Cyrus Hamlin’le kapılarını öğrencilere açmıştır
Sonuçta, 4 Haziran 1869′da Padişah izin hükmünü vermiş, ilk binanın köşetaşı yerleştirilmiş ve ismi Hamlin Hall olarak atanmıştır Dr Hamlin bizzat inşaatın her detayıyla ilgilenmiştir Rumelihisarı’nın yapımında kullanılan harcı incelemiş, binayı da ortasında açık bir avlu bulunan eski Türk kervansaray veya hanları gibi dizayn etmiştir Hamlin Hall 1871 yılında tamamlanmıştır Tek katlı, geniş bir bina da 1873 yılında Hamlin Hall’ın arka kısmına ilave edilmiş fakat otuz yıl sonra bu bina Washburn Hall yapılırken yıkılmıştır
Dr Hamlin, Kolej için bağış ve yardımları artırmaya çalışsa da asla başarılı olamamıştır 1869′da, 1865-1868 yılları arasında Robert Kolej’de öğretmenlik yapan Dr Hamlin’in damadı, Dr George Washburn, Kurul tarafından yönetimi ele almak için İstanbul’a geri gönderildi Bu Mr Hamlin’i tedirgin etti çünkü damadıyla olan ilişkileri gittikçe gerginleşiyordu Dr Hamlin, Dr Washburn’ün genişleme ve politikaya dahil olma fikrini onaylamadı Bununla birlikte, bir kız koleji kurma düşüncesi de Mr Robert tarafından onaylanmadı Dr Hamlin ve Dr Washburn arasındaki çatışma zamanla öyle büyük bir boyuta geldi ki, 26 Eylül 1873′te, Dr Hamlin bir daha Türkiye’ye geri gelmemek üzere Birleşik Devletler’e kesin dönüş yaptı Dr Washburn henüz Kurul tarafından Mayıs 1872′de müdür yapılmıştı Dr Hamlin Mart 1877′de istifasını verdikten sonra, Dr Washburn 1877′den 1903′teki emekliliğine kadar, Kolej’in ikinci Başkanı olmuştur Birleşik Devletler’deki çalışmalarına devam eden Dr Hamlin ise 8 Ağustos 1900′de, seksen dokuz yaşında vefat etmiştir
Mr Robert 1878 yılında vefat ettiğinde, Robert Kolej kendi kendini finanse etme durumunda kaldı Mr Robert Lookout Mountain’daki arazisinin tümünü, kendine ait bütün diğer arsaların beşte birini Robert Kolej’e miras olarak bıraktı ve bu arsaların satışından elde edilen parayla okula yeniden finansal kaynak sağlanmış oldu
Kolej arazisi üzerinde ikinci bina 1881 yılında Profesör Alexander Van Milligen tarafından inşa edilen konuttur Bizans tarihi konusunda uzman olan ve 1878 yılından, öldüğü 1915 yılına kadar öğretmenlik yapan Profesör Alexander Van Milligen, bu evi ölümünden sonra Robert Kolej’in hizmetine gireceği bilinciyle inşa ettirmiştir Buna rağmen, Bay ve Bayan George G Huntigton’ın bu evde uzun zaman boyunca yaşamasından dolayı ev Huntington House olarak isimlendirilmiştir 1986 yılında ev yenilenmiş ve de Heritage (Tarihi) Müzesi’ne çevrilmiştir Evin son sakini olan Eveline A Scott tarafından miras bırakılan mobilyalar, kitaplar ve de dokümanlar, bu müzenin çekirdeğini oluşturmaktadır
1895 yılından, 1919 yılına kadar Yönetim Kurulu Başkanlığı yapan John Steward Kennedy, Kolej’e cömert yardımlarda bulunmuştur Onun bağışlarıyla, 1891′de Kolej’in başkanı için bir ev inşa edilmiştir Muhteşem Boğaz manzarası olan bu geniş ev, Kennedy Lodge, 1891 yılından itibaren Washburn’lerle başlayarak 1971 yılında Dr John Scott’ın ayrılmasına kadar Kolej Başkanlarının ikametgahı olmuştur Bugün, zemin katı öğretim kadrosu için bir yemek salonu, üst katları misafirhane ve de bodrum katı restorant olarak kullanılmaktadır Her türlü sosyal etkinlik de burada yapılmaktadır
Mr Kennedy aynı zamanda altı profesörün evi ve de Kolej arazisinin çevresinin duvarla çevrilmesi için bağışta bulunmuş, Robert Kolej’e miras olarak bıraktığı 1,500,000$ ise Mühendislik Fakültesi’nin doğu kanadı ile (1912), 1913 yılında inşası tamamlanan yurt-derslik binası olan Anderson Hall’ın, yapımlarında kullanılmıştır
|