Güneş Yanıklarına Dikkat

Güneş yanıklarına dikkat

Mevsim normalleri filan derken yaz sıcakları ortalığı kasıp kavurmaya başladı Kriz gelebilir söylentilerine de artık bağışıklık kazanan halkımız gücünün yettiği su birikintilerinin kenarında çoktan yerini aldı bile Henüz o mutlu azınlıktan biri olamasak da her yaz başında olduğu gibi bu hafta da güneşin sofrasında olanlar için koruyucu önerilerde bulunmayı bir görev biliyoruz

Öncelikle şu güneşin bize yaptıklarını bir anlatalım

Güneş iki tür zararlı ışın yayıyor: Ultraviyole A ve Ultraviyole B Pencere camı tarafından tutulabilen Ultraviyole B yakıcı ışınlardan biri Güneş yanıkları ve cilt kanserine neden olabiliyor Piyasadaki koruyucu kremlerin pek de etkili olamadığı ve halk arasında pek de tanınmayan Ultraviyole A ise pencere camından bile rahatlıkla geçebiliyor ve ciltle temas halinde derinlere sızabiliyor Cilt kanseri üzerine daha bir etkili Her iki ultraviyole dalgası da bünyenin koruyucu bağışıklık sistemini köreltiyor O yüzden bir çok hastalığa karşı vücut hassa hale geliyor

Güneş ışınları cilde temas ettiği zaman belli bir hücre yıkımı oluşturuyor İç dokulara doğru ilerledikçe hasar artıyor Bünye yanıt olarak cilde rengini veren melanin adlı koruyucu pigmenti daha fazla üretmeye başlıyor ve cildimiz kararıyor Sürekli temas koyu rengi kalıcı hale getiriyor

Amerikan Cilt Doktorları Birliği son yayınladığı genelge ile yaşı ve cilt rengi ne olursa olsun günde 20 dakikadan fazla güneşte kalacak herkesin yıl boyunca kendini koruması gerektiğini belirtti Çünkü gölgeli havalarda bile ultraviyole ışınlarının %80i bulutlardan yansıtılıyor

Peki nasıl korunacağız…

Öncelikle güneşe çıkarken şapka, uygun elbiseler giyilmeye dikkat edilmeli Sıcak havalarda mümkünse 10:00 ile 16:00 arasında dışarı çıkılmamalı

Eğer içinizde hala güneşe çıkmak için dayanılmaz bir istek varsa o zaman gelin şu hep kremlerin üstünde yazan ‘koruyucu faktör’ kavramını bir açıklayalım Koruyucu faktör; basitçe krem sürülmüş bir ciltte güneş yanığı oluşturmak için geçen zamanın korunmamış bir cilttekine oranıyla hesaplanıyor Örneğin normalde güneş altında 10 dakikada kızaran bir kişi koruyucu faktörü 2 olan bir krem sürerse 20 dakikada ıstakoz haline gelebiliyor

Piyasada 2 den 60a kadar koruyucu faktörlü kremler var Cilt doktorları yıl boyunca en az 15 faktörlü kremlerle korunmayı öneriyorlar

Güneş koruyucu kremlerin dışarı çıkmadan en az 15-30 dakika önce uygulanması ve 2 saat aralarla yinelenmesi gerekiyor Suya dayanıklı olanlar bile 80 dakika içinde etkisini yitiriyor
Diyelim ki bütün bu önlemlere rağmen güneş yanıklarından kendinizi koruyamadınız O zaman kısaca tedaviden de bahsedelim

Genellikle yanıklar ilk 24 saat içinde ilerleyip, olgunlaşıyor Birinci veya ikinci derece yanık halinde görülüyorlar Birinci derece yanıkta kızarıklık hakim Kendi kendine bir kaç günde iyileşiyor Siz kortizonlu krem, nemlendirici ve soğuk uygulama ile bu süreyi kısaltıp, ağrılarınızı azaltabilirsiniz
İkinci derece yanıkta ise kızarıklık yanında ciltte su toplanması da söz konusu Geniş alanlar etkilendiği zaman dikkatli olmak lazım Ateş, baş ağrısı, titreme olaya eklenirse mutlaka bir doktora gitmek gerekiyor

Buraya kadar sizi pek korkutmak istemedik ama son olarak cilt kanserlerinden de bahsetmek isteriz Ne de olsa güneş ışınlarının cilt kanseri riskini artırdığını herkes biliyor artık

Bilimsel olarak ise ultraviyole ışınlarının uzun süreli ve yüksek oranlarda maruz kalınan durumlarda hücrelerin DNAsını değiştirerek kansere yol açabileceğine inanılıyor

Cilt kanserlerinin yaklaşık %95i herhangi bir soruna yol açmadan erken safhada tanınabilirse cerrahi olarak çıkartılıyor ve iş bitiyor Yani bildiğiniz diğer kanserlere pek benzemiyorlar
Ama kalan az sayıdaki hastalarda ve özellikle melanom tabir edilen durumda konu ciddiyet kazanıyor

Hastaların büyük çoğunluğu yaşamlarının bir bölümünde yoğun güneş ışığına maruz kalmaktan bahsediyor Zaten hastalığın coğrafi dağılımı da güneş ile ilgili En sık görüldüğü ülke Avustralya Orta yaşlarda yaygın olsa da gençlere de dikkatli olmaları öğütleniyor Çünkü insan 18 yaşına kadar tüm yaşamı boyunca yükleneceği ışının %80ine maruz kalmış oluyor Güneşten yukarıda bahsettiğimiz yöntemlerle korunmak bile hastaların %30unda işe yaramıyor maalesef
Tedavisinde çeşitli ilaçlar ve hatta aşılar deneniyor Ancak halen tam başarılı olunabilen bir yöntem yok

Bilim adamları son genetik gelişmelere dayanarak normal bir cilt hücresinin kanser hücresine dönüşmesindeki olayları açıklamaya çalışıyor Mekanizma anlaşılabilirse uygun ilaç geliştirmek de mümkün olabilecek

Neyse bu iç karartıcı bilgileri bırakalım şimdi

En güvenli güneşlenme yolu nedir sorusuna hiç bir cilt doktoru makul bir açıklama getirmek istemiyor Güzellik salonlarındaki ultraviyolenin bile sanıldığı kadar umut vaat etmediği iddia ediliyor
Bütün bu anlattıklarımızdan sonra hala kararma peşindeyseniz ve Türk’e ultraviyole geçmez diyorsanız; kısa sürelerle, cilt korunmasına azami dikkati göstererek ve mümkünse akşam saatlerinde güneş banyonuzu yapmaya çalışın bari

Sıcak ve güneşli hastanelerinde hastalarına şifa dağıtmaya çalışırken ruhu bronzlaşan insanların da olduğunu unutmayın…

Sağlıklı Haftalar…