Kadın Hastalıkları Ve Doğum (Geniş Bilgi)

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-19-2012

kansızlık Anemi ve Gebelik

Halk arasında kansızlık olarak da bilinen anemi özellikle ülkemizde önemli bir sağlık sorunudur

Oksijen kanda hemoglobin adı verilen bir proteine bağlanarak taşınır Alyuvarlarda bulunan hemoglobin aynı zamanda kana kırmızı rengi veren maddedir

Hemoglobinin normalden düşük olması ise anemi olarak isimlendirilir

Kadınlarda en sık karşılaşılan anemi türü demir eksikliği anemisidir

Demir, hemoglobinin ana yapısında bulunan bir elementtir

Amerika Birleşik Devletlerinde kadınların %10-30'unun anemik olduğu düşünülmektedir

Kadınlar erkeklere göre anemiye biraz daha eğilimlidirler

Bunun temel nedeni adet kanamaları ile düzenli ve sürekli olarak kan kaybetmeleridir

Ayrıca kadınların yeme alışkanlıklarının erkeklerden farklı olması da anemiye olan eğilimi arttırmaktadır

Hamilelik anemi riskini arttıran bir süreçtir

Kan temel olarak 2 bölümden oluşur

Birinci bölüm şekilli elemanlar denilen akyuvar, alyuvar gibi hücreler, ikinci kısım ise bu şekilli elemanları taşıyan sıvı yani plazmadır

Kırmızı kürelerin (alyuvar, eritrosit) plazmaya göre olan yüzdesine hematokrit adı verilir

Normalde hematokrit %38-45 arasındadır

Yani kanın %38-45'i şekilli elemanlar geri kalanı ise plazma tarafından oluşturulmaktadır

Hamilelik sırasında kan hacmi yaklaşık %50 artar

Bu artışın büyük bir bölümü plazma kısmındadır

Alyuvarlar plazma kadar hızlı çoğalamazlar

Bu durumda kan içinde alyuvar konsantrasyonu azalır ve hamilelik öncesi dönemde olduğundan daha aşağılara iner

Bu durum özellikle hamileliğin ilk yarısında belirgindir

Hamilelik ilerledikçe alyuvar yapımı artar

Yapım artışı ise demire olan ihtiyacı arttırır

İlk başlarda gerek duyulan demir vücuttaki depolardan karşılanır ancak çoğu zaman bu depolar ihtiyacı karşılamada yetersiz kalır

Eğer kişi diet ya da ilaçlar ile yeteri kadar demir almıyor ise anemi ortaya çıkar

Bu tür anemiye hemodilüsyonel anemi adı verilir

Hamile kadınların yaklaşık %20'sinin anemik olduğu bilinmektedir

Genel olarak hemoglobinin 10 gr/dL altında olması anemi olarak tanımlanır

Hemodilisyon varlığında hematokrit düzeyi %38-45'den %34 civarına düşer

Çoğul gebeliklerde bu değer %30'a kadar inebilir

Gebeliğe bağlı bu fizyolojik hemodilusyon oksijen taşıma kapasitesinde bir azalmaya neden olmaz ve aneminin hamilelikte doğurduğu riskleri arttırmaz

Asıl problem olan hamileliğe anemik olarak başlamak ya da hamileliğin ilk 3 ayında anemik olmaktır

Hamilelikte görülen aneminin olası nedenleri

Demir eksikliği anemisinin en sık karşılaşılan nedeni yetersiz demir alımıdır

Demir hayvansal gıdarlarda ve yeşil yapraklı sebzelerde bol miktarda bulunur

Folik asit yetersizliği de anemiye neden olur

Basur ya da benzeri patolojiler nedeni ile kronik kan kaybı

Gelişmekte olan bebeğin annesinin depolarını tüketmesi

Travma, kaza gibi durumlarda ani ve fazla miktarda kan kaybı

Diğer anemi nedenleri

Risk fakörleri

Çoğul gebelik

Beslenme bozukluğu

Sigara kullanımı (besin maddelerinin emilimini azaltır)

Alkol kullanımı

Sindirim sistemi hastalıkları

Bazı ilaçların kullanımı

Belirtileri

Pekçok olguda kişi anemik olduğunun farkında değildir

Anemi birden değil de yavaş yavaş geliştiğinde vücut bu duruma tolerans geliştirir

Anemi sıklıkla rutin yapılan incelemeler sırasında anlaşılır

En sık karşılaşılan belirtiler şunladır:

Halsizlik

Çabuk yorulma

Soluk görünüm

Çarpıntı

Merdiven çıkma, yürüyüş gibi aktivitelerde hemen yorulma ve nefes nefese kalma

Başdönmesi, baygınlık

Başağrısı

Tırnak diplerinin soluklaşması

Sarılık (nadir)

Karın ağrısı (nadir)

Bu belirtilerin büyük bir kısmının hamileliğin erken döneminde de normalde görülebilen yakınmalar olduğu gözden kaçırılmamalıdır

Tanı

Aneminin tanısı çok kolaydır

Yapılacak olan bir kan sayımı ile anemi varlığı saptanabilir

İlk kontrolde yapılacak olan kan sayımı hamilelik öncesi anemi varlığının anlaşılması açısından önemlidir

Hamilelik takipleri sırasında kan sayımı 24-28

haftalarda tekrarlanmalıdır

Normal Hemoglobin Değerleri

Lökosit sayısı 4

000-11

000

Eritrosit sayısı 3

8-5

2 Milyon /ml

Hemoglobin 11

5-16

0 gr/dL

Hematokrit %34-45

MCV 76-103 fl

MCH 27-32 pg

MCHC 30-35 g/dL

Trombosit (platelet) sayısı 150

000 - 450

000

MCV: Mean Corpuscular Volume: Ortalama eritrosit hacmi

MCH: Mean Corpuscular Hemoglobin: Eritrosit başına ortalama eritrosit hemoglobini

MCHC: Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration: Ortalama eritsosit hemoglobin konsantrasyonu

Tedavi

Demir eksikliği anemsinin tedavisi basittir

Genelde ağızdan alınan haplar ya da şurup şeklinde demir ilaçları ile tedavi yapılır

Nadiren enjeksiyon şeklinde demir alımı gerekebilir

Kansızlığın çok fazla olduğu durumlarda kan verilmesi gerekli olabilir

Hamileliğin başlangıcında anemi olmasa bile pek çok kadında demir kullanılması önerilir

Bunun amacı demir depolarının desteklenmesidir

Kan değerleri normal olan kadınlarda demir kullanımı 24 haftaya kadar geciktirilebilir

Demir ilaçlarının kabızlık ve mide bulantısına neden olabileceği, aynı zamanda dışkıyı siyaha boyadığı unutulmamalıdır

Komplikasyonlar

Demir eksikliği anemisi hamilelikte bazı sorunlara neden olabilir

Bunların en önemlisi erken doğum riskindeki artıştır

Erken doğum riskinde artış

Rahim içi gelişme geriliği

Düşük doğum ağırlıklı bebek

Doğum sonrası annenin iyileşmesinde gecikme

Doğum sonrası annede enfeksiyon riskinde artış

Doğumda normal miktardaki kan kaybının anemik kadında tehlike yaratacak düzeylere ulaşması

Önlemler

Yeterli miktarda demir içeren besinler tüketin

Yeterli miktarda folik asit içeren besinler tüketin

Yeterli miktarda C vitamini alın

C vitamini demirin barsaklardan emilimini kolaylaştırır

Kontrollerinizi ihmal etmeyin

10-19-2012	#73
Prof. Dr. Sinsi	Kadın Hastalıkları Ve Doğum (Geniş Bilgi) kansızlık Anemi ve Gebelik Halk arasında kansızlık olarak da bilinen anemi özellikle ülkemizde önemli bir sağlık sorunudur Oksijen kanda hemoglobin adı verilen bir proteine bağlanarak taşınır Alyuvarlarda bulunan hemoglobin aynı zamanda kana kırmızı rengi veren maddedir Hemoglobinin normalden düşük olması ise anemi olarak isimlendirilir Kadınlarda en sık karşılaşılan anemi türü demir eksikliği anemisidir Demir, hemoglobinin ana yapısında bulunan bir elementtir Amerika Birleşik Devletlerinde kadınların %10-30'unun anemik olduğu düşünülmektedir Kadınlar erkeklere göre anemiye biraz daha eğilimlidirler Bunun temel nedeni adet kanamaları ile düzenli ve sürekli olarak kan kaybetmeleridir Ayrıca kadınların yeme alışkanlıklarının erkeklerden farklı olması da anemiye olan eğilimi arttırmaktadır Hamilelik anemi riskini arttıran bir süreçtir Kan temel olarak 2 bölümden oluşur Birinci bölüm şekilli elemanlar denilen akyuvar, alyuvar gibi hücreler, ikinci kısım ise bu şekilli elemanları taşıyan sıvı yani plazmadır Kırmızı kürelerin (alyuvar, eritrosit) plazmaya göre olan yüzdesine hematokrit adı verilir Normalde hematokrit %38-45 arasındadır Yani kanın %38-45'i şekilli elemanlar geri kalanı ise plazma tarafından oluşturulmaktadır Hamilelik sırasında kan hacmi yaklaşık %50 artar Bu artışın büyük bir bölümü plazma kısmındadır Alyuvarlar plazma kadar hızlı çoğalamazlarBu durumda kan içinde alyuvar konsantrasyonu azalır ve hamilelik öncesi dönemde olduğundan daha aşağılara iner Bu durum özellikle hamileliğin ilk yarısında belirgindir Hamilelik ilerledikçe alyuvar yapımı artar Yapım artışı ise demire olan ihtiyacı arttırır İlk başlarda gerek duyulan demir vücuttaki depolardan karşılanır ancak çoğu zaman bu depolar ihtiyacı karşılamada yetersiz kalır Eğer kişi diet ya da ilaçlar ile yeteri kadar demir almıyor ise anemi ortaya çıkar Bu tür anemiye hemodilüsyonel anemi adı verilir Hamile kadınların yaklaşık %20'sinin anemik olduğu bilinmektedir Genel olarak hemoglobinin 10 gr/dL altında olması anemi olarak tanımlanır Hemodilisyon varlığında hematokrit düzeyi %38-45'den %34 civarına düşer Çoğul gebeliklerde bu değer %30'a kadar inebilir Gebeliğe bağlı bu fizyolojik hemodilusyon oksijen taşıma kapasitesinde bir azalmaya neden olmaz ve aneminin hamilelikte doğurduğu riskleri arttırmaz Asıl problem olan hamileliğe anemik olarak başlamak ya da hamileliğin ilk 3 ayında anemik olmaktır Hamilelikte görülen aneminin olası nedenleri Demir eksikliği anemisinin en sık karşılaşılan nedeni yetersiz demir alımıdırDemir hayvansal gıdarlarda ve yeşil yapraklı sebzelerde bol miktarda bulunur Folik asit yetersizliği de anemiye neden olur Basur ya da benzeri patolojiler nedeni ile kronik kan kaybı Gelişmekte olan bebeğin annesinin depolarını tüketmesi Travma, kaza gibi durumlarda ani ve fazla miktarda kan kaybı Diğer anemi nedenleri Risk fakörleri Çoğul gebelik Beslenme bozukluğu Sigara kullanımı (besin maddelerinin emilimini azaltır) Alkol kullanımı Sindirim sistemi hastalıkları Bazı ilaçların kullanımı Belirtileri Pekçok olguda kişi anemik olduğunun farkında değildir Anemi birden değil de yavaş yavaş geliştiğinde vücut bu duruma tolerans geliştirir Anemi sıklıkla rutin yapılan incelemeler sırasında anlaşılır En sık karşılaşılan belirtiler şunladır: Halsizlik Çabuk yorulma Soluk görünüm Çarpıntı Merdiven çıkma, yürüyüş gibi aktivitelerde hemen yorulma ve nefes nefese kalma Başdönmesi, baygınlık Başağrısı Tırnak diplerinin soluklaşması Sarılık (nadir) Karın ağrısı (nadir) Bu belirtilerin büyük bir kısmının hamileliğin erken döneminde de normalde görülebilen yakınmalar olduğu gözden kaçırılmamalıdır Tanı Aneminin tanısı çok kolaydır Yapılacak olan bir kan sayımı ile anemi varlığı saptanabilir İlk kontrolde yapılacak olan kan sayımı hamilelik öncesi anemi varlığının anlaşılması açısından önemlidir Hamilelik takipleri sırasında kan sayımı 24-28 haftalarda tekrarlanmalıdır Normal Hemoglobin Değerleri Lökosit sayısı 4000-11000 Eritrosit sayısı 38-52 Milyon /ml Hemoglobin 115-160 gr/dL Hematokrit %34-45 MCV 76-103 fl MCH 27-32 pg MCHC 30-35 g/dL Trombosit (platelet) sayısı 150000 - 450000 MCV: Mean Corpuscular Volume: Ortalama eritrosit hacmi MCH: Mean Corpuscular Hemoglobin: Eritrosit başına ortalama eritrosit hemoglobini MCHC: Mean Corpuscular Hemoglobin Concentration: Ortalama eritsosit hemoglobin konsantrasyonu Tedavi Demir eksikliği anemsinin tedavisi basittir Genelde ağızdan alınan haplar ya da şurup şeklinde demir ilaçları ile tedavi yapılır Nadiren enjeksiyon şeklinde demir alımı gerekebilir Kansızlığın çok fazla olduğu durumlarda kan verilmesi gerekli olabilir Hamileliğin başlangıcında anemi olmasa bile pek çok kadında demir kullanılması önerilir Bunun amacı demir depolarının desteklenmesidir Kan değerleri normal olan kadınlarda demir kullanımı 24 haftaya kadar geciktirilebilir Demir ilaçlarının kabızlık ve mide bulantısına neden olabileceği, aynı zamanda dışkıyı siyaha boyadığı unutulmamalıdır Komplikasyonlar Demir eksikliği anemisi hamilelikte bazı sorunlara neden olabilir Bunların en önemlisi erken doğum riskindeki artıştır Erken doğum riskinde artış Rahim içi gelişme geriliği Düşük doğum ağırlıklı bebek Doğum sonrası annenin iyileşmesinde gecikme Doğum sonrası annede enfeksiyon riskinde artış Doğumda normal miktardaki kan kaybının anemik kadında tehlike yaratacak düzeylere ulaşması Önlemler Yeterli miktarda demir içeren besinler tüketin Yeterli miktarda folik asit içeren besinler tüketin Yeterli miktarda C vitamini alın C vitamini demirin barsaklardan emilimini kolaylaştırır Kontrollerinizi ihmal etmeyin