|
Prof. Dr. Sinsi
|
Anne Adayları Lütfen Dikkat
Hamile kadinlar her zaman birseyleri dert ederler Soludugumuz hava kirli mi? Içtigimiz su temiz mi? Esimin içtigi sigara yada bu sabah içtigim kahve bebegimin sagligina zarar verebilir mi? Ya disçide çektirdigim röntgen?Bu tür kaygilar hamileligi gereksiz yere sinir bozucu hale getirebilir Ama bilgi; hem bunlardan kurtulmanizi saglar hem de saglikli bir bebeginiz olma olasiligini arttirir Hamileliginiz sirasinda bebeginize zarar vermemek istiyorsaniz lütfen asagidakilere bir göz atin:
ALKOL
Hamileligimizin ikinci ayina kadar genellikle hamile kalindigindan habersiz oldugumuz için;bunu bilmemiz halinde asla yapmayacagimiz seyleri, bilmeden yapariz Hamilelik süresince fazla içki içmenin bebekte birçok soruna yol açtigi gösterilmistir Bebegin kan dolasimina giren alkol miktarinin anne kanindaki alkol yogunluguna yaklasik oldugu ve annenin aldigi alkolü bebeginde paylastigi göz önüne alinirsa bu pekde sasirtici sayilmaz Alkolü bedenden atmak için gereken süre bebekte annenin iki katidir Yani anne hafif çakirkeyifken, bebek sarhostur
Hamilelik boyunca agir alkol alimi (günde 5-6 kadeh sarap, bira, raki) ciddi dogum koplikasyonlarinin yani sira bebekle ilgili alkol sendromunada yol açar Bu durumda bebek normalden küçüktür ve genellikle zihinsel özürlüdür Bas, yüz, kollar, bacaklar ve merkezi sinir sisteminde(beyin ve omurilik) bir çok yapi bozuklugu vardir Ayrica bu bebeklerde yenidogan döneminde (dogum sonrasi ilk 28 gün) ölüm orani yüksektir Bebekte daha sonra çocukluk dönemindede ögrenimsel, davranissal ve toplumsal uyumla ilgili sorunlar olusur
Içki içmeyi sürdürmenin riski doza baglidir,ne kadar çok içerseniz ,bebeginize vereceginiz zarar o kadar çok olur Hamilelikte orta derece alkol tüketimi bile(günde 1-2 kadeh) düsük riskinin artmasi, düsük doigum agirligi ve dogum sirasinda komplikasyonlar gibi çesitli ciddi sorunlara yol açabilir Çocuklar büyüdügündede davranislarini,ögrenme yeteneklerini ve çevrelerine gösterecekleri uyumu etkilemektedir
Bazi kadinlar hamilelikleri süresince hafif örnegin geceleri bir kadeh içmelerine karsin saglikli bebekleri olabilir Ancak bunun hiçbir garantisi yoktur Hamilelikte güvenli alkol dozu, eger varsa bile bilinmemektedir Eger gün sonunda yorgunlugunuzu atmak için bir kokteyl almayi veya aksam yemeginde bir kadeh sarap içmeyi adet haline getirdiyseniz, belkide simdi bu yasam biçiminizi degistirmenin tam sirasidir Gevsemek içim içki aliyorsaniz müzik, masaj, ilik banyo, spor, okuma gibi baska yöntemleri seçebilirsiniz
SIGARA
Hamilelikten önce içtiginiz süre ne kadar olursa olsun sigaranin gelismekte oln bebege zarar verdigi konusunda kesin bir kanit yoktur Ama hamilelik sirasinda içilen sigara kesin ve belgelenmis hasarlar vermektedir Sigara hamilelikte düsük ve ölü doguma sebep oldugu gibi çestli komplikasyonlarda sigara içen annelerde çok daha sik gözlenmektedir Bunlar arasinda vajinal kanama, anormal plasenta yerlesimi,plasentanin erken ayrilmasi,erken kese yirtilmasi ve erken dogumdur
Sanayilesmis ülkelerde küçük dogan bebeklerin üçte birinden sigara sorumlu tutulmaktadir Düsük dogum agirligi ise bereberinde artan hastalik ve bebek ölüm riskini getirir
Sigaranin baska potansiyel riskleride vardir Anneleri sigara içen bebeklerde apne (ani soluk almanin durmasi) olasiligi fazladir Sigara içmeyen annelerin bebeklerine göre Ani Bebek Ölüm Sendromu iki kat fazladir Ayrica genelde sigara içen annelerin bebekleri içmeyenlerinki kadar saglikli degildir Bu bebeklerin büyümelerinin sigara içmeyen annelerin bebeklerinin büyümelerine yetisemedigine,uzun dönemde bedensel ve zihinsel kusurlari olduguna ve hiperaktif olduklarina dair kanitlar vardir
Bir çalismada hamilelik sirasinda ve sonrasinda sigara içen annelerin çocuklarinin solunum sistemi hastaliklarina daha yatkin oldugu, diger çocuklara göre daha kisa boylu olduklari ve okul basarilarinin daha az oldugu gösterilmistir Bütün bu yan etkilere sebep olan karbonmonoksit zehirlenmesi; annenin kanindaki yüksek oranda karbonmonoksitin plasenta yolu ile bebege geçmesi ve bebegin daha az oksijen almasidir Sigara içtiginizde bebeginiz duman dolu bir rahmin içine hapsedilmis olur, kalp atislari hizlanir Hepsinden kötüsü büyüyemez ve gelisemez
Haberler hep kötü degildir Bazi çalismalar hamileligin erken döneminde sigara içmeyi birakan kadinlarin (4 aydan önce olmali) bebege zarar verme riskini sigara içmeyen annelerle ayni düzeye indirdigini göstermektedir Daha erken olmasi çok daha iyidir ama son ayda bile sigarayi birakmak, dogum sirasinda bebege giden oksijen akimini korumaya yardimci olur Bazi kadinlar için sigarayi birakmak hamileligin erken döneminde ani bir tiksinti gelistiginden çok kolaydir Eger bu kadar sansli degilseniz, baska yöntemleri hatta hipnozu bile deneyebilirsiniz
Insanlarin çogu sigarayi biraktiklarinda yoksunluk belirtileri yasarlar Bu belirtiler ve yogunluklari kisiden kisiye degisir En sik görülenler sigara için çok siddetli özlem duymak, sinirlilik, kaygi, huzursuzluk, eller ve ayaklarda uyusma, bas dönmesi, yorgunluk, uyku ve mide bagirsak bozukluklaridir Bazi insanlar ise baslangiçta hem bedensel,hemde zihinsel güçlerinde azalma hissederler Bütün bunlar geçici durumlardir ve bunlari azaltmak için birseyler yapabilirsiniz Kahveden kaçinin, çünkü sinirliliginizi arttirabilir Dinlenin, alistirma yapin (nikotinden aldiginiz uyarinin yerini doldurmak için) Zihninizi bir kaç gün dinlenmeye birakin, zihinsel çaba gerektirmeyen isler yapin, sinemaya yada sigara içmenin yasak oldugu yerlere gidin Sigarayi birakmanin kötü etkileri birkaç gün ile birkaç hafta arasinda sürer,ama yarari siz ve bebeginiz için yasam boyu devam edecektir
Sigara içmek yalniz içen kisiyi degil,çevresindeki herkesi etkiler Buna karninda gelismekte olan bebegi ile anne adayida dahildir Bu nedenle esiniz,evinizde yasayanlar yada yan masada çalisan is arkadasiniz sigara içtiginde neredeyse sizin içmeniz kadar etkilenecektir Eger esiniz sigarayi birakmayacagini söylüyorsa,ona en azindan evin disinda yadasizden ve bebeginizden uzakta içmesini söyleyebilirsiniz Sigarayi birakmasi elbette hem kendi sagligi hemde bebegin dogduktan sonraki uzun dönem sagligi için çok daha iyidir Çalismalar, annenin yada babanin sigara içmesinin çocuklarinda solunum sorunlarina ve akciger gelisiminde bozulmaya neden oldugunu
göstermistir
KAFEIN
Kafein kahve, çay, kola gibi içeceklerde bulunur ve annenin aldigi kafein plasentadan geçerek bebek kan dolasimina girer Insanlar üzerinde ve gelisen bebege kafeinin nasil bir etki yaptigi yada zarari olup olmadigi henüz tam açikliga kavusmus degildir Ama en son çalismalardan biri günde 2 fincan kahve esdegeri kafeinin düsük riskini iki katina çikardigini göstermistir Anne adaylarinin eldeki bilgiler artana kadar kahve içmemeleri daha akillica olur
Kafeinli kahve, çay yada kolayi birakmaniz için baska ek nedenlerde vardir Hepsinden önce bunlarin idrar söktürücü etkiside vardir, anne ve bebek sagligi için gerekli olan sivi ve kalsiyumu bedenden uzaklastirir Sik idrara çikma sorununuz varsa, kahve bunu arttiracaktir
Ikinci olarak, kahve ve çay özellikle krema ve tatlandiricilarla kullaniliyorsa tikayicidir ve gereksiniminiz olan besinlere karsi istahinizi tikayabilir Kola yalniz tikayici degildir,ayni zamanda bazi kimyasal maddeler ve gereksiz seker içerir
Üçüncüsü kafein hamilelikte normal duygu durumu dalgalanmalarini arttirip,yeterince dinlenmenizi engelleyebilir
Dördüncü olarak kafein sizin ve bebeginizin ihtiyaci olan demirin emilmesini engelleyebilir
Yapilan bazi arastirmalar göstermistir ki,asiri kafein tüketimi anormal kalp atimi,hizli soluk alma, yenidoganda titremeler ve ileriki yasaminda seker hastaligi gelisimi ile sonuçlanabilir
|