Çocuk Ve Ergen Psikolojisi Nasıl Olur

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-19-2012

Çocuk ve Ergen Psikolojisi nasıl olur

Çocuk ve Ergen Psikolojisi hakkında bilgi

Gelişim nedir?

Gelişim, doğum öncesi dönemden yaşamın sonuna kadar,

devam eden,büyüme, olgunlaşma ve öğrenme evrelerine dair değişimleri kapsayan süreçtir

Gelişim hızı kişiden kişiye değişim gösterir mi?

Gelişim evreleri düzenli bir sırayı takip etmeli ve kritik dönemlerde, bireyin gerekli kazanımları edinmeleri beklenmektedir

Fakat kişi, doğası gereği, farklı evrelerde farklı beceriler geliştirebilir

Her kişinin yaşı ve kazanması beklenen beceri için farklı kritik dönemler söz konusudur

Kritik dönem, kişilerin belirli yaş aralıklarında, bir takım becerilerin edinilmesi adına fiziksel ve zihinsel olarak avantajlı olunan dönemi işaret etmektedir

Çocuğumun gelişimsel bir farklılığı olup olmadığını en erken nasıl tespit edebilirim?

Öncelikli olarak, çocuk sahibi olmaya karar vermiş tüm çiftlerin ‘gelişim dönemleri’ hakkında bir ön bilgiye sahip olmaları oldukça önemlidir

Bu hazır olunuşluk, hem müstakbel anne ve babayı hamilelik süreci dahil olmak üzere bilinmezliklerden ve dolayısıyla panik olma halinden uzaklaştıracak hem de bebeğin doğumundan sonra gelişimini sağlıklı bir şekilde takip edebilmelerini sağlayacaktır

Böylece bebeğin akranlarından herhangi bir gelişimsel farklılığı olma halinde, erken müdahale ile çok daha hızlı çözümler ilgili uzmanların yardımı ile üretilebilecektir

Gelişim dönemleri nelerdir?

Gelişimi doğum öncesi ve doğum sonrası olarak iki ayrı dönem halinde ele alabiliriz;

1

Doğum Öncesi Dönem

Döllenmeden ikinci haftanın sonuna kadar mitoz gerçekleşir, döllenmiş hücre bölünerek çoğalmaya başlar

Döllenme ile hücre seviyesinden doğaya uyum sağlayabilecek bir insan konumuna ulaşıncaya kadar geçen dokuz ayı kapsamaktadır

Fiziksel gelişimin yoğun olduğu bu dönem zigot ile başlar, embriyo ve fetüs dönemleri ile devam eder ve doğum ile sonuçlanır

Ebriyo; üçüncü haftanın başından sekizinci haftanın sonuna kadarki, dönem

Omurilik, çene ve beyin oluşmaya başlar

Ayrıca eller, bacaklar fark edilir

Kalp atışları başlar

Fetüs; üçüncü ayın başından doğuma kadarki dönem

Beden yapısı daha çok bebek görünümünde olmuştur

Adaleler gelişmeye deva eder, yutkunma gerçekleşir

Dördüncü ayda, bebeğin hareketleri annenin hissedebileceği boyuta ulaşır

Parmak izleri oluşur, yüz ifadesi değişebilir

Yüksek sese tepkide bulunur

2

Doğum Sonrası Dönem

Yeni Doğan (İlk Aylar): 16 saatten fazla uykudadır

Uykuda geçen süre içinde gece gündüz farkı yoktur

Refleksler mevcuttur

Bebeklik Dönemi(2

ay-2yaş):Refleksler gerilemeye başlar

İstemli davranışların oluşumu gözlenir

Yetişkinlere bağımlıdır

Ana dil kazanımı başlar

İlk Çocukluk Dönemi(2-6yaş): Bağımsız motor davranışlar ve istemleri davranımların kazanımı mevcuttur

Yaşıtları ile yan yana ama ayrı oyunlar oynarlar

Son Çocukluk Dönemi(kızlarda;6-11yaş/erkeklerde;6-13yaş): İlköğretim birinci kademeyi kapsayan süreçtir

Fiziksel büyüme oldukça hız kazanmış iken, bilişsel alanda da ciddi değişiklikler gerçekleşir

Düşünme, okuma-yazma ve hesap becerileri gelişir

Çocuklarda değer yargıları ve vicdan da oluşmaya başlamıştır

Dönemim sonlarına doğru özellikle cinsellik ve Allah kavramı ile ilgili sıkça sorgulamalar gündemdedir

Ergenlik Dönemi(kızlarda;11-18/erkeklerde;13-20): Boy ve ağırlıkta,

değişiklikler

Soyut konular ile ilgili; felsefe, toplumsal olaylar gibi konulara dair merak artar

Ünlü ya da ünsüz bir idol, hayran olunan hemcinsinden bir kişi hayatında önemli yer tutar

Arkadaş ilişkileri yoğunluk kazanır

Ayna karşısında oldukça uzun saatler harcar

Anne baba ile çatışmalar yaşanır

Genç Yetişkinlik Dönemi: Ergenliğin sona ermesinden, otuzlu yılların ortalarına kadar ki süreci kapsar

Kişi ekonomik özgürlüğünü sağlar ve kendi ailesini kurmaya çabalar

Sosyal yaşantı içerisinde aktif, iş yaşantısı adına önemli kararların alındığı bir dönemdir

Orta Yetişkinlik Dönemi: Otuzlu yılları ortasından altmışlı yılları ortalarına kadar ki süreci kapsar

Kişinin üstlendiği önemli sorumluluklar mevcuttur

Orta yaşa özgü bedensel değişiklikler gözlenir

Kendi anne babasının, anne babası olur

İleri Yetişkinlik Dönemi: Altmışlı yaşları ortalarından ölüme kadar ki dönemi kapsar

Fizik güçte azalma olur

Yalnızlıkla başa çıkma önemlidir

Gelişim bir bütündür

Her alanının birbiri ile alakalı olmasının yanı sıra, gelişim çevre ile de sürekli bir etkileşim halindedir

Gelişim, dönemler halinde gerçekleşir ve her dönemin kazanılması gereken özellikleri bulunur

(Havinghurst)

Bireyler, gelişim dönemlerinde bireysel farklılıklar gösterirler

Hangi yaş aralığında hangi kazanımlar sağlanmalıdır?

0-6 yaş

Nabız ve solunum sistemi düzene girer

Uyku düzeni sağlanır

İki-üç yaş itibari ile üç ve daha fazla sözcüklü cümleler kurulur

On üçüncü ay itibariyle yürüme becerisi edinilir

Dönemin sonlarına doğru katı yiyecekleri çiğneme ve yutma becerisi edinilir

Dönemin sonlarına doğru basit düzeydeki öz bakım ihtiyaçlarını kendi karşılar

Dönemin sonlarına doğru cinsiyet farklılıklarını ve cinsel kimliğinin devamlılığını kavrar

Dönemin sonlarına doğru yakın aile üyeleri ve akranları ile ilişki kurmaya, akranları paralel oyunlar( aynı anda, aynı yerde, aynı oyunu bireysel olarak oynama durumu) oynamaya başlar

6-12 yaş

Akranlar ile ortak etkinliklerde bulunulmaya başlanır

Cinsel kimliğe atfedilen rollerin kazanımı gerçekleşir

Ahlak ve vicdan duyguları oluşur

Kendi iradesi ile kararlar almaya başlar

12-18 yaş

Bedensel özelliklerin kabulü gerçekleşir

Toplumun atfettiği sosyal cinsiyet rolünü benimser

Aile içinde duygusal bağımsızlığını edinir

Meslek seçimi gerçekleşir

Evliliğe ve aile yaşamına hazırlanılır

İdeolojilere karşı duyarlılık artar

Toplumsal değerler önem kazanır

18-25 yaş

Eş seçimi gerçekleşir

Aile kurma ve sorumluluğunu üstlenilir

Çocuk yetiştirme becerisi kazanılır

Ev yönetimi üstlenilir

İş yaşantısı başlar

Vatandaşlık sorumlulukları üstlenilir

Topluma uyumlu bir sosyal gruba dahil olunur

25- +55 yaş

Yetişkinlere özgü sorumluluklarını üstlenir

Ekonomik olarak istikrarı yakalar

Çocuklarını, sorumluluk sahibi bireyler olarak yetiştirir

Eş ile ilişki bütünleşir

Anne ve babaya karşı ebeveyn rolünü üstlenir

Yaşa bağlı meydana gelen fizyolojik değişiklikleri kabul eder

55 yaş ve üstü

Azalan fiziksel güce uygun,

etkinliklerde bulunmayı kabul eder

Emekliliğe uyum sağlar

Yaş gurubu ile zçık bir yakınlık kurar

Toplumsal ve vatandaşlık yükümlülüklerini yerine getirir

10-19-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Çocuk Ve Ergen Psikolojisi Nasıl Olur Çocuk ve Ergen Psikolojisi nasıl olur Çocuk ve Ergen Psikolojisi hakkında bilgi Gelişim nedir? Gelişim, doğum öncesi dönemden yaşamın sonuna kadar, devam eden,büyüme, olgunlaşma ve öğrenme evrelerine dair değişimleri kapsayan süreçtir Gelişim hızı kişiden kişiye değişim gösterir mi? Gelişim evreleri düzenli bir sırayı takip etmeli ve kritik dönemlerde, bireyin gerekli kazanımları edinmeleri beklenmektedir Fakat kişi, doğası gereği, farklı evrelerde farklı beceriler geliştirebilir Her kişinin yaşı ve kazanması beklenen beceri için farklı kritik dönemler söz konusudur Kritik dönem, kişilerin belirli yaş aralıklarında, bir takım becerilerin edinilmesi adına fiziksel ve zihinsel olarak avantajlı olunan dönemi işaret etmektedir Çocuğumun gelişimsel bir farklılığı olup olmadığını en erken nasıl tespit edebilirim? Öncelikli olarak, çocuk sahibi olmaya karar vermiş tüm çiftlerin ‘gelişim dönemleri’ hakkında bir ön bilgiye sahip olmaları oldukça önemlidir Bu hazır olunuşluk, hem müstakbel anne ve babayı hamilelik süreci dahil olmak üzere bilinmezliklerden ve dolayısıyla panik olma halinden uzaklaştıracak hem de bebeğin doğumundan sonra gelişimini sağlıklı bir şekilde takip edebilmelerini sağlayacaktır Böylece bebeğin akranlarından herhangi bir gelişimsel farklılığı olma halinde, erken müdahale ile çok daha hızlı çözümler ilgili uzmanların yardımı ile üretilebilecektir Gelişim dönemleri nelerdir? Gelişimi doğum öncesi ve doğum sonrası olarak iki ayrı dönem halinde ele alabiliriz; 1Doğum Öncesi Dönem Döllenmeden ikinci haftanın sonuna kadar mitoz gerçekleşir, döllenmiş hücre bölünerek çoğalmaya başlar Döllenme ile hücre seviyesinden doğaya uyum sağlayabilecek bir insan konumuna ulaşıncaya kadar geçen dokuz ayı kapsamaktadır Fiziksel gelişimin yoğun olduğu bu dönem zigot ile başlar, embriyo ve fetüs dönemleri ile devam eder ve doğum ile sonuçlanır Ebriyo; üçüncü haftanın başından sekizinci haftanın sonuna kadarki, dönem Omurilik, çene ve beyin oluşmaya başlar Ayrıca eller, bacaklar fark edilir Kalp atışları başlar Fetüs; üçüncü ayın başından doğuma kadarki dönem Beden yapısı daha çok bebek görünümünde olmuştur Adaleler gelişmeye deva eder, yutkunma gerçekleşir Dördüncü ayda, bebeğin hareketleri annenin hissedebileceği boyuta ulaşır Parmak izleri oluşur, yüz ifadesi değişebilir Yüksek sese tepkide bulunur 2Doğum Sonrası Dönem Yeni Doğan (İlk Aylar): 16 saatten fazla uykudadır Uykuda geçen süre içinde gece gündüz farkı yoktur Refleksler mevcuttur Bebeklik Dönemi(2ay-2yaş):Refleksler gerilemeye başlar İstemli davranışların oluşumu gözlenir Yetişkinlere bağımlıdır Ana dil kazanımı başlar İlk Çocukluk Dönemi(2-6yaş): Bağımsız motor davranışlar ve istemleri davranımların kazanımı mevcuttur Yaşıtları ile yan yana ama ayrı oyunlar oynarlar Son Çocukluk Dönemi(kızlarda;6-11yaş/erkeklerde;6-13yaş): İlköğretim birinci kademeyi kapsayan süreçtir Fiziksel büyüme oldukça hız kazanmış iken, bilişsel alanda da ciddi değişiklikler gerçekleşir Düşünme, okuma-yazma ve hesap becerileri gelişir Çocuklarda değer yargıları ve vicdan da oluşmaya başlamıştır Dönemim sonlarına doğru özellikle cinsellik ve Allah kavramı ile ilgili sıkça sorgulamalar gündemdedir Ergenlik Dönemi(kızlarda;11-18/erkeklerde;13-20): Boy ve ağırlıkta, değişiklikler Soyut konular ile ilgili; felsefe, toplumsal olaylar gibi konulara dair merak artar Ünlü ya da ünsüz bir idol, hayran olunan hemcinsinden bir kişi hayatında önemli yer tutar Arkadaş ilişkileri yoğunluk kazanır Ayna karşısında oldukça uzun saatler harcar Anne baba ile çatışmalar yaşanır Genç Yetişkinlik Dönemi: Ergenliğin sona ermesinden, otuzlu yılların ortalarına kadar ki süreci kapsar Kişi ekonomik özgürlüğünü sağlar ve kendi ailesini kurmaya çabalar Sosyal yaşantı içerisinde aktif, iş yaşantısı adına önemli kararların alındığı bir dönemdir Orta Yetişkinlik Dönemi: Otuzlu yılları ortasından altmışlı yılları ortalarına kadar ki süreci kapsar Kişinin üstlendiği önemli sorumluluklar mevcuttur Orta yaşa özgü bedensel değişiklikler gözlenir Kendi anne babasının, anne babası olur İleri Yetişkinlik Dönemi: Altmışlı yaşları ortalarından ölüme kadar ki dönemi kapsar Fizik güçte azalma olur Yalnızlıkla başa çıkma önemlidir Gelişim bir bütündür Her alanının birbiri ile alakalı olmasının yanı sıra, gelişim çevre ile de sürekli bir etkileşim halindedir Gelişim, dönemler halinde gerçekleşir ve her dönemin kazanılması gereken özellikleri bulunur (Havinghurst) Bireyler, gelişim dönemlerinde bireysel farklılıklar gösterirler Hangi yaş aralığında hangi kazanımlar sağlanmalıdır? 0-6 yaş Nabız ve solunum sistemi düzene girer Uyku düzeni sağlanır İki-üç yaş itibari ile üç ve daha fazla sözcüklü cümleler kurulur On üçüncü ay itibariyle yürüme becerisi edinilir Dönemin sonlarına doğru katı yiyecekleri çiğneme ve yutma becerisi edinilir Dönemin sonlarına doğru basit düzeydeki öz bakım ihtiyaçlarını kendi karşılar Dönemin sonlarına doğru cinsiyet farklılıklarını ve cinsel kimliğinin devamlılığını kavrar Dönemin sonlarına doğru yakın aile üyeleri ve akranları ile ilişki kurmaya, akranları paralel oyunlar( aynı anda, aynı yerde, aynı oyunu bireysel olarak oynama durumu) oynamaya başlar 6-12 yaş Akranlar ile ortak etkinliklerde bulunulmaya başlanır Cinsel kimliğe atfedilen rollerin kazanımı gerçekleşir Ahlak ve vicdan duyguları oluşur Kendi iradesi ile kararlar almaya başlar 12-18 yaş Bedensel özelliklerin kabulü gerçekleşir Toplumun atfettiği sosyal cinsiyet rolünü benimser Aile içinde duygusal bağımsızlığını edinir Meslek seçimi gerçekleşir Evliliğe ve aile yaşamına hazırlanılır İdeolojilere karşı duyarlılık artar Toplumsal değerler önem kazanır 18-25 yaş Eş seçimi gerçekleşir Aile kurma ve sorumluluğunu üstlenilir Çocuk yetiştirme becerisi kazanılır Ev yönetimi üstlenilir İş yaşantısı başlar Vatandaşlık sorumlulukları üstlenilir Topluma uyumlu bir sosyal gruba dahil olunur 25- +55 yaş Yetişkinlere özgü sorumluluklarını üstlenir Ekonomik olarak istikrarı yakalar Çocuklarını, sorumluluk sahibi bireyler olarak yetiştirir Eş ile ilişki bütünleşir Anne ve babaya karşı ebeveyn rolünü üstlenir Yaşa bağlı meydana gelen fizyolojik değişiklikleri kabul eder 55 yaş ve üstü Azalan fiziksel güce uygun, etkinliklerde bulunmayı kabul eder Emekliliğe uyum sağlar Yaş gurubu ile zçık bir yakınlık kurar Toplumsal ve vatandaşlık yükümlülüklerini yerine getirir