Yerkabuğunu Oluşturan Taşlar Hakkında Bilgi

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-19-2012

Yerkabuğunu Oluşturan Taşlar Hakkında Bilgi

Yerkabuğunun ana malzemesi taşlardır

Çeşitli minerallerden ve organik maddelerden oluşan katı, doğal maddelere taş ya da kayaç denir

Yer üstünde ve içinde bulunan tüm taşların kökeni magmadır

Ancak bu taşların bir kısmı bazı olaylar sonucu değişik özellikler kazanarak çeşitli adlar almıştır

Oluşumlarına göre taşlar üç grupta toplanır

- Püskürük (Volkanik) Taşlar

- Tortul Taşlar

- Başkalaşmış (Metamorfik) Taşlar

UYARI : Tortul taşları, püskürük ve başkalaşmış taşlardan ayıran en önemli özellik fosil içermeleridir

Püskürük (Volkanik) Taşlar

Magmanın yeryüzünde ya da yeryüzüne yakın yerlerde soğumasıyla oluşan taşlardır

Katılaşım taşları adı da verilen püskürük taşlar magmanın soğuduğu yere göre iki gruba ayrılır

- Dış Püskürük Taşlar

- İç Püskürük Taşlar

Dış Püskürük Taşlar

Magmanın yeryüzüne çıkıp, yeryüzünde soğumasıyla oluşan taşlardır

Soğumaları kısa sürede gerçekleştiği için Küçük kristalli olurlar

Dış püskürük taşların en tanınmış örnekleri bazalt, andezit, obsidyen ve volkanik tüftür

Bazalt : Koyu gri ve siyah renklerde olan dış püskürük bir taştır

Mineralleri ince taneli olduğu için ancak mikroskopla görülebilir

Bazalt demir içerir

Bu nedenle ağır bir taştır

Andezit : Eflatun, mor, pembemsi renkli dış püskürük bir taştır

Ankara taşı da denir

Dağıldığında killi topraklar oluşur

Obsidyen (Volkan Camı) : Siyah, kahverengi, yeşil renkli ve parlak dış püskürük bir taştır

Magmanın yer yüzüne çıktığında aniden soğuması ile oluşur

Bu nedenle camsı görünüme sahiptir

Volkanik Tüf : Volkanlardan çıkan kül ve irili ufaklı parçaların üst üste yığılarak yapışması ile oluşan taşlara volkan tüfü denir

İç Püskürük Taşlar

Magmanın yeryüzünün derinliklerinde soğuyup, katılaşmasıyla oluşan taşlardır

Soğuma yavaş olduğundan iç püskürükler iri kristalli olurlar

İç püskürük taşların en tanınmış örnekleri granit, siyenit ve diyorittir

Granit : İç püskürük bir taştır

Kuvars, mika ve feldspat mineralleri içerir

Taneli olması nedeniyle mineralleri kolayca görülür

Çatlağı çok olan granit kolayca dağılır, oluşan kuma arena denir

Siyenit : Yeşilimsi, pembemsi renkli iç püskürük bir taştır

Adını Mısır’daki Syene (Asuvan) kentinden almıştır

Siyenit dağılınca kil oluşur

Diyorit : Birbirinden gözle kolayca ayrılabilen açık ve koyu renkli minerallerden oluşan iç püskürük bir taştır

İri taneli olanları, ince tanelilere göre daha kolay dağılır

10-19-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Yerkabuğunu Oluşturan Taşlar Hakkında Bilgi Yerkabuğunu Oluşturan Taşlar Hakkında Bilgi Yerkabuğunun ana malzemesi taşlardır Çeşitli minerallerden ve organik maddelerden oluşan katı, doğal maddelere taş ya da kayaç denir Yer üstünde ve içinde bulunan tüm taşların kökeni magmadır Ancak bu taşların bir kısmı bazı olaylar sonucu değişik özellikler kazanarak çeşitli adlar almıştır Oluşumlarına göre taşlar üç grupta toplanır - Püskürük (Volkanik) Taşlar - Tortul Taşlar - Başkalaşmış (Metamorfik) Taşlar UYARI : Tortul taşları, püskürük ve başkalaşmış taşlardan ayıran en önemli özellik fosil içermeleridir Püskürük (Volkanik) Taşlar Magmanın yeryüzünde ya da yeryüzüne yakın yerlerde soğumasıyla oluşan taşlardır Katılaşım taşları adı da verilen püskürük taşlar magmanın soğuduğu yere göre iki gruba ayrılır - Dış Püskürük Taşlar - İç Püskürük Taşlar Dış Püskürük Taşlar Magmanın yeryüzüne çıkıp, yeryüzünde soğumasıyla oluşan taşlardır Soğumaları kısa sürede gerçekleştiği için Küçük kristalli olurlar Dış püskürük taşların en tanınmış örnekleri bazalt, andezit, obsidyen ve volkanik tüftür Bazalt : Koyu gri ve siyah renklerde olan dış püskürük bir taştır Mineralleri ince taneli olduğu için ancak mikroskopla görülebilir Bazalt demir içerir Bu nedenle ağır bir taştır Andezit : Eflatun, mor, pembemsi renkli dış püskürük bir taştır Ankara taşı da denir Dağıldığında killi topraklar oluşur Obsidyen (Volkan Camı) : Siyah, kahverengi, yeşil renkli ve parlak dış püskürük bir taştır Magmanın yer yüzüne çıktığında aniden soğuması ile oluşur Bu nedenle camsı görünüme sahiptir Volkanik Tüf : Volkanlardan çıkan kül ve irili ufaklı parçaların üst üste yığılarak yapışması ile oluşan taşlara volkan tüfü denir İç Püskürük Taşlar Magmanın yeryüzünün derinliklerinde soğuyup, katılaşmasıyla oluşan taşlardır Soğuma yavaş olduğundan iç püskürükler iri kristalli olurlar İç püskürük taşların en tanınmış örnekleri granit, siyenit ve diyorittir Granit : İç püskürük bir taştır Kuvars, mika ve feldspat mineralleri içerir Taneli olması nedeniyle mineralleri kolayca görülür Çatlağı çok olan granit kolayca dağılır, oluşan kuma arena denir Siyenit : Yeşilimsi, pembemsi renkli iç püskürük bir taştır Adını Mısır’daki Syene (Asuvan) kentinden almıştır Siyenit dağılınca kil oluşur Diyorit : Birbirinden gözle kolayca ayrılabilen açık ve koyu renkli minerallerden oluşan iç püskürük bir taştır İri taneli olanları, ince tanelilere göre daha kolay dağılır