Türkiye Fiziki Coğrafyası, Siyasi Coğrafya

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-19-2012

Türkiye Fiziki Coğrafyası, Siyasi Coğrafya

Bölgelerimiz ve en kalabalık bölümlerinin eşleştirilmesi:
İç Anadolu- Yukarı Sakarya Bölümü,
Karadeniz - Doğu Karadeniz kıyıları,
Ege-Kıyı ovaları,
Marmara - Çatalca - Kocaeli bölümü

Eklenti 12361

Türkiye'nin coğrafi konumları :
Matematik konum : Doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık yerel saat farkının olması
Özel konumu : İklim özelliklerinin belirlenmesinde denizlerin etkili olması Doğudan batıya olan göç yollarının üzerinde bu*lunması Transit ticaretin gelişmesi özel konumu

Karadeniz kıyılarına ait özellikler :
Sinop dışında doğal limanı yoktur

Boyuna kıyı tipi özelliği gösterir

Kıyı önünde bir kaç kayalık dışında ada yoktur

Yüksek kıyılardır

Karadeniz boyuna kıyı özelliğine sahiptir

Boyuna kıyılar düzdür

Girinti çıkıntı fazla değildir

Renklendirme ile yapılmış haritalarda 0 m ile 500 met*re arasındaki yükseltiler yeşil renk ile gösterilir

Türkiye'de kış saati uygulaması yapıldığında İzmit 'ten geçen 30° meridyeni esas alınır

İzmit ve civarının yerel saati ile ulusal saati arasındaki zaman farkı en azdır

Doğu Anadolu en yüksek bölgedir

Akarsuları hızlı akması Hidroelektrik santrallerin kurulması için akarsuların hızlı akması üzerinde olumlu etki yapmıştır

Büyük Menderes ovasında yetişen incir Konya ovasında Kışların sert geçmesi sebebiyle incir yetişmez

Türkiye kaplıca yönünden zengin bir ülke olması neye bağlıdır:
Kırık Fay hatlarının fazla olmasına

Akdeniz kıyılarında kışların en ılık geçmesinin nedenleri:
Toros Dağlarının iç bölgelerin soğuğunu kesmesi

Denizlerin ılımanlaştırıcı etkisi

Kıyıların tropikal hava kütlelerinin etkisi altıda kalması

Türkiye'nin en güneyinde yer almasıdır

Orman varlığının kışların ılık geçmesinde etkisi yoktur

Akdeniz ikliminde en yağışlı mevsim :
Kıştır

İzmir ve Adana'da akdeniz iklimi görülür

İç Anadolu bölgesinde ilkbahar yağışlı, yazlar kurak geçer

İç Anadolu'nun doğal bitki örtüşü olan Bozkırın özellikleri :
İlkbahar yağışlarıyla yeşeren yazın kuruyan otsu bir topluluktur

Türkiyenin coğrafi özellikleri:
36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenleri arasında yer alır

En doğusu ile en batısı arasında 76 dakikalık za*man farkı vardır

Güneş ışınlarını hiç bir zaman dik açıyla alamaz

Kuzey kıyıları güney kıyılarından daha serindir

Dört mevsim görülür

Yükseltileri doğudan batıya doğru artar

Ege kıyılarında yer alan körfezler :
Kuşadası Gökova Edremit Güllük

Kıyı ovalarının özellikleri ?
Yükseltileri fazla değildir

Ulaşım olanakları gelişmiştir

Alüvyonlarla kaplıdır

Nüfus yoğunlukları fazladır

Tarımsal potansiyelleri yüksektir

Hem kıyı hemde deniz özelliklerini dikkate alarak, Karadeniz ve Akdenizin ortak özellikleri?
Tuzluluk oraları birbirinden farklıdır

Boyuna kıyı özelliği gösterirler

Tuzluluk oranlarının belirlenmesinde iklim önemli rol oynamıştır
Kıyılar fazla girintili çıkıntılı değildir

Kıyıların uygun yerlerinde delta ovaları oluşmuştur

Karasal iklimin özellikleri :
Yazlar sıcak geçer

Kışlar soğuk geçer

Yazlar kurak geçer

Yıllık sıcaklık farkı fazladır

Bitki örtüsü bozkırdır

Göller ve oluşumları eşleştirilmesi :
İznik-Tektonik göldür

K

Çekmece -Kıyı seti gölüdür

Bafa- Alüvyon seti gölüdür ,
Tortum - Heyelan seti gölüdür,
Burdur -

Türkiye'nin yaklaşık % 98'i deprem tehditi altında* olmasının nedeni?
Oluşumunu yakın jeolojik devirde tamamlaması

Genç kuşakta yer almasıdır

Ülkemizde kar yağışlarının nelere etkisi vardır?
Yeraltı sularının beslenmesi

Ekili alanların soğuktan korunması

Kış sporlarının gelişmesi

Erimeler sonucunda taşkınların olması

Türkiye akarsularının özellikleri :
Hızlı akarlar

Boyları kısadır

Hidroelektrik üretmeye uygundurlar

Ulaşımda kullanılmazlar

Taşıdıkları materyal fazladır

Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir yanmada ül*kesi olmasına karşılık denizlerin iklim üzerindeki ılımanlık ve yağış etkisi dar bir alanda görülür

Bü*yük bir kısmında karasal iklim etkilidir

Bu duruma yol açan temel etken :
Kuzey ve güney kıyılardaki dağların uzanış yönüdür

Türkiye'de kış süresinin en kısa olduğu il :
Antalya

Türkiye'de kış süresinin en uzun olduğu il :
Ardahan

Türkiye'de sıcaklık ile ilgili özellikler :
Kış mevsiminde en düşük sıcaklık Kuzeydoğu Anadolu'da kaydedilir

Güneyden kuzeye doğru yıllık sıcaklık ortalaması düzenli bir şekilde artar
Yaz mevsiminde en yüksek sıcaklıklar Güneydoğu Anadolu'da ölçülür

Sıcaklık dağılışında yükselti ve deniz etkileri önemli rol oynar

Doğu Anadolu'da ocak ayı ortalama sıcaklığı İç Anadolu'dan daha düşüktür

Oluşum bakımından aynı dağlara örnek :
Karacadağ ,
Süphan,
Nemrut ,
Erciyes

Saros Körfezinden Gökova körfezine doğru kıyı bo*yunca gidildikçe görülen tablo ?
Karlı gün sayısı azal*dığı
Deniz suyu sıcaklığının arttığı
Deniz suyu tuzluluğunun arttığı
Yıllık sıcaklık ortalamasının arttığı
Buharlaşmanın arttığı görülür

Türkiye'de erozyonun şid*detli olmasının ortaya çıkardığı sonuçlar:
Baraj göllerinin toprakla dolması ,
Toprakların verimsizleşmesi ,
Sel taşkınlarının artması
Tarımın güçleşmesi

Küçükbaş hayvancılığının İç Anadolu yoğunlaşması*nın başlıca nedeni :
Bölgenin doğal bitki örtüsünün küçükbaş hayvancılığa uygun olması
İç Anadolu'nun doğal bitki örtüsü bozkırdır

Bozkır kü*çükbaş hayvanların beslenmesinde önemlidir

Ülkemizde üretim alanı en yaygın olan yeraltı zen*ginliği nedir?
Türkiye'nin çeşitli yerlerinde çıkartılır

Mutlaka hammaddenin üretildiği yerde kurulmak zorunda olan endüstri kuruluşu hangisidir?
Şeker

(Şekerin Hammaddesi olan pancar tarladan söküldükten hemen sonra işlenmesi bozulmaması için zorunluluktur)

Hangi elektrik santrali diğerlerinden farklı bir özellik gösterir?
Hirfanh hidroelektrik santralidir

(Su gücüyle çalışır

)

Linyitle çalışan termik santrallere örnek verelim :
Afşin-Elbistan ,
Yatağan ,
Soma ,
Çayırhan

Kastamonunun özellikleri :
Batı Karadeniz'de dağlık bir alandadır

Yol yapımı zordur

Türkiye'nin dış ti*caretinde önemi olan bazı tarım ürünleri ile yeraltı kaynakları :
Pamuk-Bakır ,
Tütün-Bor ,
Fındık-Krom ,
Zeytin-Zımpara taşı

Yalnızca ülke ihtiyacını karşılayabilen ve dış ticaretimizde önemi olmayan ürünler?
Muz
Taşkömürü

Karadeniz Bölgesinde turizmin gelişmemesinde olumsuz etkisi olan faktörler ?
Yılın büyük bölümünün yağışlı geçmesi ,
Kıyıda plajların yetersiz oluşu

Çeşitli tarım ürünleri yetiştirilmesi sebebiyle Türkiye kendi kendine yeten sa*yılı ülkelerden biridir

Bu durumun en önemli nede*ni :
Ülkede çeşitli iklimlerin görülmesi ve dört mevsi*min yaşanması

İklim şartlan tarım ürünlerinin yetiştirilmesini belir*leyen temel faktördür

Aynı iklim şartlarında yetişmesi mümkün olmayan tarım ürünleri bir arada verilmiştir:
Çay-buğday

Aynı iklim şartlarında yetişmesi mümkün olan tarım ürünleri bir arada verilmiştir:
Tütün-pamuk ,
Şekerpancarı-tütün ,
Üzüm-buğday ,
Turunçgil-zeytin

Ülkemizde haşhaş üretimi devlet kontrolü altında* olmasının nedeni :
Haşhaşın amaç dışı kullanımı

Ülkemizde hayvan sayısı fazla olmasına karşılık,hayvansal üretimin yetersiz olması neye bağlıdır?
Mera hayvancılığın yaygın olarak yapılması

Makineli tarımın yapılamayacağı yerler:
Doğu Karadeniz Bölümü (Arazinin engebeli ve tarım topraklarının küçük ol*duğu yerlerde makineli tarımı zorlar

)

Makineli tarım yapılabileceği yerlere örnek :
Marmara Bölgesi ,
Ege Bölgesi ,
Güneydoğu Anadolu Bölgesi ,
İç Anadolu Bölgesi

10-19-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Türkiye Fiziki Coğrafyası, Siyasi Coğrafya Türkiye Fiziki Coğrafyası, Siyasi Coğrafya Bölgelerimiz ve en kalabalık bölümlerinin eşleştirilmesi: İç Anadolu- Yukarı Sakarya Bölümü, Karadeniz - Doğu Karadeniz kıyıları, Ege-Kıyı ovaları, Marmara - Çatalca - Kocaeli bölümü Eklenti 12361 Türkiye'nin coğrafi konumları : Matematik konum : Doğusu ile batısı arasında 76 dakikalık yerel saat farkının olması Özel konumu : İklim özelliklerinin belirlenmesinde denizlerin etkili olması Doğudan batıya olan göç yollarının üzerinde bulunması Transit ticaretin gelişmesi özel konumu Karadeniz kıyılarına ait özellikler : Sinop dışında doğal limanı yoktur Boyuna kıyı tipi özelliği gösterir Kıyı önünde bir kaç kayalık dışında ada yoktur Yüksek kıyılardır Karadeniz boyuna kıyı özelliğine sahiptir Boyuna kıyılar düzdür Girinti çıkıntı fazla değildir Renklendirme ile yapılmış haritalarda 0 m ile 500 metre arasındaki yükseltiler yeşil renk ile gösterilir Türkiye'de kış saati uygulaması yapıldığında İzmit 'ten geçen 30° meridyeni esas alınır İzmit ve civarının yerel saati ile ulusal saati arasındaki zaman farkı en azdır Doğu Anadolu en yüksek bölgedir Akarsuları hızlı akması Hidroelektrik santrallerin kurulması için akarsuların hızlı akması üzerinde olumlu etki yapmıştır Büyük Menderes ovasında yetişen incir Konya ovasında Kışların sert geçmesi sebebiyle incir yetişmez Türkiye kaplıca yönünden zengin bir ülke olması neye bağlıdır: Kırık Fay hatlarının fazla olmasına Akdeniz kıyılarında kışların en ılık geçmesinin nedenleri: Toros Dağlarının iç bölgelerin soğuğunu kesmesi Denizlerin ılımanlaştırıcı etkisi Kıyıların tropikal hava kütlelerinin etkisi altıda kalması Türkiye'nin en güneyinde yer almasıdır Orman varlığının kışların ılık geçmesinde etkisi yoktur Akdeniz ikliminde en yağışlı mevsim : Kıştır İzmir ve Adana'da akdeniz iklimi görülür İç Anadolu bölgesinde ilkbahar yağışlı, yazlar kurak geçer İç Anadolu'nun doğal bitki örtüşü olan Bozkırın özellikleri : İlkbahar yağışlarıyla yeşeren yazın kuruyan otsu bir topluluktur Türkiyenin coğrafi özellikleri: 36°-42° kuzey paralelleri ile 26°-45° doğu meridyenleri arasında yer alır En doğusu ile en batısı arasında 76 dakikalık zaman farkı vardır Güneş ışınlarını hiç bir zaman dik açıyla alamaz Kuzey kıyıları güney kıyılarından daha serindir Dört mevsim görülür Yükseltileri doğudan batıya doğru artar Ege kıyılarında yer alan körfezler : Kuşadası Gökova Edremit Güllük Kıyı ovalarının özellikleri ? Yükseltileri fazla değildir Ulaşım olanakları gelişmiştir Alüvyonlarla kaplıdır Nüfus yoğunlukları fazladır Tarımsal potansiyelleri yüksektir Hem kıyı hemde deniz özelliklerini dikkate alarak, Karadeniz ve Akdenizin ortak özellikleri? Tuzluluk oraları birbirinden farklıdır Boyuna kıyı özelliği gösterirler Tuzluluk oranlarının belirlenmesinde iklim önemli rol oynamıştır Kıyılar fazla girintili çıkıntılı değildir Kıyıların uygun yerlerinde delta ovaları oluşmuştur Karasal iklimin özellikleri : Yazlar sıcak geçer Kışlar soğuk geçer Yazlar kurak geçer Yıllık sıcaklık farkı fazladır Bitki örtüsü bozkırdır Göller ve oluşumları eşleştirilmesi : İznik-Tektonik göldür K Çekmece -Kıyı seti gölüdür Bafa- Alüvyon seti gölüdür , Tortum - Heyelan seti gölüdür, Burdur - Türkiye'nin yaklaşık % 98'i deprem tehditi altında olmasının nedeni? Oluşumunu yakın jeolojik devirde tamamlaması Genç kuşakta yer almasıdır Ülkemizde kar yağışlarının nelere etkisi vardır? Yeraltı sularının beslenmesi Ekili alanların soğuktan korunması Kış sporlarının gelişmesi Erimeler sonucunda taşkınların olması Türkiye akarsularının özellikleri : Hızlı akarlar Boyları kısadır Hidroelektrik üretmeye uygundurlar Ulaşımda kullanılmazlar Taşıdıkları materyal fazladır Türkiye üç tarafı denizlerle çevrili bir yanmada ülkesi olmasına karşılık denizlerin iklim üzerindeki ılımanlık ve yağış etkisi dar bir alanda görülür Büyük bir kısmında karasal iklim etkilidir Bu duruma yol açan temel etken : Kuzey ve güney kıyılardaki dağların uzanış yönüdür Türkiye'de kış süresinin en kısa olduğu il : Antalya Türkiye'de kış süresinin en uzun olduğu il : Ardahan Türkiye'de sıcaklık ile ilgili özellikler : Kış mevsiminde en düşük sıcaklık Kuzeydoğu Anadolu'da kaydedilir Güneyden kuzeye doğru yıllık sıcaklık ortalaması düzenli bir şekilde artar Yaz mevsiminde en yüksek sıcaklıklar Güneydoğu Anadolu'da ölçülür Sıcaklık dağılışında yükselti ve deniz etkileri önemli rol oynar Doğu Anadolu'da ocak ayı ortalama sıcaklığı İç Anadolu'dan daha düşüktür Oluşum bakımından aynı dağlara örnek : Karacadağ , Süphan, Nemrut , Erciyes Saros Körfezinden Gökova körfezine doğru kıyı boyunca gidildikçe görülen tablo ? Karlı gün sayısı azaldığı Deniz suyu sıcaklığının arttığı Deniz suyu tuzluluğunun arttığı Yıllık sıcaklık ortalamasının arttığı Buharlaşmanın arttığı görülür Türkiye'de erozyonun şiddetli olmasının ortaya çıkardığı sonuçlar: Baraj göllerinin toprakla dolması , Toprakların verimsizleşmesi , Sel taşkınlarının artması Tarımın güçleşmesi Küçükbaş hayvancılığının İç Anadolu yoğunlaşmasının başlıca nedeni : Bölgenin doğal bitki örtüsünün küçükbaş hayvancılığa uygun olması İç Anadolu'nun doğal bitki örtüsü bozkırdır Bozkır küçükbaş hayvanların beslenmesinde önemlidir Ülkemizde üretim alanı en yaygın olan yeraltı zenginliği nedir? Türkiye'nin çeşitli yerlerinde çıkartılır Mutlaka hammaddenin üretildiği yerde kurulmak zorunda olan endüstri kuruluşu hangisidir? Şeker (Şekerin Hammaddesi olan pancar tarladan söküldükten hemen sonra işlenmesi bozulmaması için zorunluluktur) Hangi elektrik santrali diğerlerinden farklı bir özellik gösterir? Hirfanh hidroelektrik santralidir (Su gücüyle çalışır) Linyitle çalışan termik santrallere örnek verelim : Afşin-Elbistan , Yatağan , Soma , Çayırhan Kastamonunun özellikleri : Batı Karadeniz'de dağlık bir alandadır Yol yapımı zordur Türkiye'nin dış ticaretinde önemi olan bazı tarım ürünleri ile yeraltı kaynakları : Pamuk-Bakır , Tütün-Bor , Fındık-Krom , Zeytin-Zımpara taşı Yalnızca ülke ihtiyacını karşılayabilen ve dış ticaretimizde önemi olmayan ürünler? Muz Taşkömürü Karadeniz Bölgesinde turizmin gelişmemesinde olumsuz etkisi olan faktörler ? Yılın büyük bölümünün yağışlı geçmesi , Kıyıda plajların yetersiz oluşu Çeşitli tarım ürünleri yetiştirilmesi sebebiyle Türkiye kendi kendine yeten sayılı ülkelerden biridir Bu durumun en önemli nedeni : Ülkede çeşitli iklimlerin görülmesi ve dört mevsimin yaşanması İklim şartlan tarım ürünlerinin yetiştirilmesini belirleyen temel faktördür Aynı iklim şartlarında yetişmesi mümkün olmayan tarım ürünleri bir arada verilmiştir: Çay-buğday Aynı iklim şartlarında yetişmesi mümkün olan tarım ürünleri bir arada verilmiştir: Tütün-pamuk , Şekerpancarı-tütün , Üzüm-buğday , Turunçgil-zeytin Ülkemizde haşhaş üretimi devlet kontrolü altında olmasının nedeni : Haşhaşın amaç dışı kullanımı Ülkemizde hayvan sayısı fazla olmasına karşılık,hayvansal üretimin yetersiz olması neye bağlıdır? Mera hayvancılığın yaygın olarak yapılması Makineli tarımın yapılamayacağı yerler: Doğu Karadeniz Bölümü (Arazinin engebeli ve tarım topraklarının küçük ol*duğu yerlerde makineli tarımı zorlar) Makineli tarım yapılabileceği yerlere örnek : Marmara Bölgesi , Ege Bölgesi , Güneydoğu Anadolu Bölgesi , İç Anadolu Bölgesi