Deprem Ve Fay Hattı

DEPREM ŞİDDET CETVELİ :

Şiddet cetvellerinin açıklamasına geçmeden önce, burada kullanılacak terimlerin belirtilmesine çalışılacaktır Özel bir şekilde depreme dayanıklı olarak projelendirilmemiş yapılar üç tipe ayrılmaktadır:

A Tipi

Kırsal konutlar, kerpiç yapılar, kireç ya da çamur harçlı moloz taş yapılar

B Tipi

Tuğla yapılar, yarım kagir yapılar, kesme taş yapılar, beton biriket ve hafif prefabrike yapılar

C Tipi

Betonarme yapılar, iyi yapılmış ahşap yapılar

Siddet derecelerinin açıklanmasında kullanılan az, çok ve pekçok deyimleri ortalama bir değer olarak sırasıyla, %5, %50 ve %75 oranlarını belirlemektedir

Yapılardaki hasar ise beş gruba ayrılmıştır

Hafif Hasar

İnce sıva çatlaklarının meydana gelmesi ve küçük sıva parçalarının dökülmesiyle tanımlanır

Orta Hasar

Duvarlarda küçük çatlakların meydana gelmesi, oldukça büyük sıva parçalarının dökülmesi, kiremitlerin kayması, bacalarda çatlakların oluşması ve bazı baca parçalarının aşağıya düşmesiyle tanımlanır

Ağır Hasar

Duvarlarda büyük çatlakların meydana gelmesi ve bacaların yıkılmasıyla tanımlanır

Yıkıntı

Duvarların yarılması, binaların bazı kısımlarının yıkılması ve derzlerle ayrılmış kısımlarının bağlantısını kaybetmesiyle tanımlanır

Fazla Yıkıntı

Yapıların tüm olarak yıkılmasıyla tanımlanır

Şiddet çizelgelerinin açıklanmasında her şiddet derecesi üç bölüme ayrılmıştır

Bunlardan;

Bölümünde depremin kişi ve çevre,

Bölümünde depremin her tipteki yapılar,

Bölümünde de depremin arazi üzerindeki etkileri belirtilmistir

MSK Siddet Cetveli

Duyulmayan

Titreşimler insanlar tarafından hissedilmeyip, yalnız sismograflarca kaydedilirler

Çok Hafif

Sarsıntılar yapıların en üst katlarında ,dinlenme bulunan az kişi tarafından hissedilir

Hafif

Deprem ev içerisinde az kişi, dışarıda ise sadece uygun şartlar altındaki kişiler tarafından hissedilir Sarsıntı, yoldan geçen hafif bir kamyonetin meydana getirdiği sallantı gibidir Dikkatli kişiler, üst katlarda daha belirli olan asılmış eşyalardaki hafif sallantıyı izleyebilirler

Orta Şiddetli

Deprem ev içerisinde çok, dışarıda ise az kişi tarafından hissedilir Sarsıntı, yoldan geçen ağır yüklü bir kamyonun oluşturduğu sallantı gibidir Kapı, pencere ve mutfak eşyaları vs titrer, asılı eşyalar biraz sallanır Ağzı açık kaplarda olan sıvılar biraz dökülür Araç içerisindeki kişiler sallantıyı hissetmezler

Şiddetli

Deprem, yapı içerisinde herkes, dışarıda ise çok kişi tarafından hissedilir Uyumakta olan çok kişi uyanır, az sayıda dışarı kaçan olur Hayvanlar huysuzlanmaya başlar Yapılar baştan aşağıya titrerler, asılmış eşyalar ve duvarlara asılmış resimler önemli derecede sarsılır Sarkaçlı saatler durur Az miktarda sabit olmayan eşyalar yerlerini değistirebilirler ya da devrilebilirler Açık kapı ve pencereler şiddetle itilip kapanırlar, iyi kilitlenmemiş kapalı kapılar açılabilir İyice dolu, ağzı açık kaplardaki sıvılar dökülür Sarsıntı yapı içerisine ağır bir eşyanın düşmesi gibi hissedilir

A tipi yapılarda hafif hasar olabilir

Bazen kaynak sularının debisi değişebilir

Çok Şiddetli

Deprem ev içerisinde ve dışarıda hemen hemen herkes ratafından hissedilir Ev içerisindeki birçok kişi korkar ve dışarı kaçarlar, bazı kişiler dengelerini kaybederler Evcil hayvanlar ağıllarından dışarı kaçarlar Bazı hallerde tabak, bardak vsgibi cam eşyalar kırılabilir, kitaplar raflardan aşağıya düşerler Ağır mobilyalar yerlerini değiştirirler

A tipi çok ve B tipi az yapılarda hafif hasar ve A tipi az yapıda orta hasar görülür

Bazı durumlarda nemli zeminlerde 1 cm genişliğinde çatlaklar olabilir Dağlarda rastgele yer kaymaları, pınar sularında ve yeraltı su düzeylerinde değişiklikler görülebilir

Hasar Yapıcı

Herkes korkar ve dışarı kaçar, pek çok kişi oturdukları yerden kalkmakta güçlük çekerler Sarsıntı, araç kullanan kişiler tarafından önemli olarak hissedilir

C tipi çok binada hafif hasar, B tipi çok binada orta hasar, A tipi çok binada ağır hasar, A tipi az binada yıkıntı görülür

Sular çalkalanır ve bulanır Kaynak suyu debisi ve yeraltı su düzeyi değişebilir Bazı durumlarda kaynak suları kesilir ya da kuru kaynaklar yeniden akmaya başlar Bir kısım kum çakıl birikintilerinde kaymalar olur Yollarda heyelan ve çatlama olabilir Yeraltı boruları ek yerlerinden hasara uğrayabilir Taş duvarlarda çatlak ve yarıklar oluşur

Yıkıcı

Korku ve panik meydana gelir Araç kullanan kişiler rahatsız olur Ağaç dalları kırılıp, düşer En ağır mobilyalar bile hareket eder ya da yer değiştirerek devrilir Asılı lambalar zarar görür

C tipi çok yapıda orta hasar, C tipi az yapıda ağır hasar, B tipi çok yapıda ağır hasar, A tipi çok yapıda yıkıntı görülür Boruların ek yerleri kırılır Abide ve heykeller hareket eder ya da burkulur Mezar taşları devrilir Taş duvarlar yıkılır

Dik şevli yol kenarlarında ve vadi içlerinde küçük yer kaymaları olabilir Zeminde farklı genişliklerde cm ölçüsünde çatlaklar oluşabilir Göl suları bulanır, yeni kaynaklar meydana çıkabilir Kuru kaynak sularının akıntıları ve yeraltı su düzeyleri değişir