10-19-2012
|
#4
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Deprem Ve Fay Hattı
Çok Yıkıcı
Genel panik Mobilyalarda önemli hasar olur Hayvanlar rastgele öte beriye kaçışır ve bağrışırlar
C tipi çok yapıda ağır hasar, C tipi az yapıda yıkıntı, B tipi çok yapıda yıkıntı, B tipi az yapıda fazla yıkıntı ve A tipi çok yapıda fazla yıkıntı görülür Heykel ve sütunlar düşer Bentlerde önemli hasarlar olur Toprak altındaki borular kırılır Demiryolu rayları eğrilip, bükülür yollar bozulur
Düzlük yerlerde çokça su, kum ve çamur tasmaları görülür Zeminde 10 cm genişliğine dek çatlaklar oluşur Eğimli yerlerde ve nehir teraslarında bu çatlaklar 10 cm den daha büyüktür Bunların dışında, çok sayıda hafif çatlaklar görülür Kaya düşmeleri, birçok yer kaymaları ve dağ kaymaları, sularda büyük dalgalanmalar meydana gelebilir Kuru kayalar yeniden sulanır, sulu olanlar kurur
Ağır Yıkıcı
C tipi çok yapıda yıkıntı, C tipi az yapıda yıkıntı, B tipi çok yapıda fazla yıkıntı, A tipi pek çok yapıda fazla yıkıntı görülür Baraj, bent ve köprülerde önemli hasarlar olur Tren yolu rayları eğrilir Yeraltındaki borular kırılır ya da eğrilir Asfalt ve parke yollarda kasisler olusur
Zeminde birkaç desimetre ölçüsünde çatlaklar oluşabilir Bazen 1 m genişliğinde çatlaklar da olabilir Nehir teraslarında ve dik meyilli yerlerde büyük heyelanlar olur Büyük kaya düşmeleri meydana gelir Yeraltı su seviyesi değişir Kanal, göl ve nehir suları karalar üzerine taşar Yeni göller olusabilir
Çok Ağır Yıkıcı
İyi yapılmış yapılarda, köprülerde, su bentleri, barajlar ve tren yolu raylarında tehlikeli hasarlar olur Yol ve caddeler kullanılmaz hale gelir Yeraltındaki borular kırılır
Yer, yatay ve düşey doğrultudaki hareketler nedeniyle geniş yarık ve çatlaklar tarafından önemli biçimde bozulur Çok sayıda yer kayması ve kaya düşmesi meydana gelir Kum ve çamur fışkırmaları görülür
Yok Edici (Manzara Değişir)
Pratik olarak toprağın altında ve üstündeki tüm yapılar baştanbaşa yıkıntıya uğrar
Yer yüzeyi büsbütün değişir Geniş ölçüde çatlak ve yarıklarda, yatay ve düşey hareketlerin yön miktarları izlenebilir Kaya düşmeleri ve nehir versanlarındaki göçmeler çok geniş bir bölgeyi kaplarlar Yeni göller ve çağlayanlar oluşur
Depremle İlgili Sıkça Sorulan Sorular
Dünyada kaydedilen en büyük deprem hangisidir?
1900 den bu yana kaydedilen en büyük deprem, 22 Mayıs 1960′ta Şilide olmuştur (magnitude 9 5 Mw)
Yeryüzünde en az sallanan kıta hangisidir?
Depremi en az olan kıta Antartikadır
Magnitüd ve Şiddet arasındaki fark nedir?
Magnitüd depremin kaynağında açığa çıkan enerjinin bir ölçüsü; şiddet ise depremin yapılar ve insanlar üzerindeki etkilerinin bir ölçüsüdür (Magnitüd / Şiddet karşılaştırması)
Depremin Magnitüdü Nedir?
Depremin Magnitüdü, belli bir zaman diliminde kaydedilen sismogram üzerindeki deprem dalgalarının genliğinin logaritması olarak tanımlanır (Richter-ML, mb, MS, MW)
Artçı Deprem (Aftershock) nedir?
Ana depremi izleyen daha küçük sarsıntılar dizisidir
Artçı Depremler (Aftershocklar) ne kadar süre ile devam eder?
Belli bir süresi yoktur, 1 ay da olabilir 2 yıl da…
Depremin Şiddeti Nedir?
Depremin yer yüzeyindeki etkileri depremin şiddeti olarak tanımlanır Şiddetin ölçüsü, insanların deprem sırasında uykudan uyanmaları, mobilyaların hareket etmesi, bacaların yıkılması ve toplam hasar gibi çeşitli kıstaslar göz önüe alınarak yapılır Şiddeti tanımlamak için birçok ölçek geliştirilmiştir Bunlardan en yaygın olarak kullanılanı Değiştirilmiş Mercalli Şiddet Ölçeğidir (Modified Mercalli (MM) Intensity Scale) Bu ölçek, Romen rakamları ile belirlenen 12 düzeyden oluşur Hiçbir matematiksel temeli olmayıp bütünü ile gözlemsel bilgilere dayanır
Depremler önceden belirlenebilir mi?
Var olan koşullarda depremin önceden belirlenmesi olanaksızdır
Fay nedir
Yerkabuğunu oluşturan kayaçların bir yüzey boyunca kırılması ve oluşan iki parçanın birbirine göre göreceli olarak yerdeğiştirmesidir (Fay Türleri)
Kuzey Anadolu Fay Hattı nedir?
Doğuda Karlıova ile batıda Mudurnu vadisi arasında doğu-batı doğrultusunda bir yay gibi uzanır Dünyanın en aktif ve en önemli kırık hatları arasında yer alan Kuzey Anadolu fay zonunun uzunluğu yaklaşık 1200 km dir; genişliği ise 100 m ile 10 km arasında değişir
Deprem nerelerde oluşur?
Deprem herhangibir yerde ve herhangibir zamanda oluşabilir Genel olarak depremlerin kaboğu oluşturan levhaların sınırlarında oluştuğu söylenebilir Dünyanın çeşitli yerlerinde benzer nitelikte depremlerin tekrarlandığı gözlenmiştir ve bu kesiler hep levha sınırlarıdır Depremlerin yoğun olarak gözlendiği bölgeler yeryüzünde üç ana kuşak oluşturur
1 Kuşak (Pasifik Deprem Kuşağı): Şiliden kuzeye doğru Güney Amerika kıyıları, Orta Amerika, Meksika, ABD nin batı kıyıları ve Alaskanın güneyinden Aleutian Adaları, Japonya, Filipinler, Yeni Gine, Güney Pasifik Adaları ve Yeni Zelandayı içine alan en büyük deprem kuşağıdır Yeryüzündeki büyük depremleri %81′i bu kuşak üzeride gerçekleşir
2 Kuşak (Alpine): Endonezyadan (Java-Sumatra) başlayıp Himalayalar ve Akdeniz üzerinden Atlantik okyanusuna ulaşan kuşaktır Yeryüzündeki büyük depremlerin %17′si bu kuşakta oluşur
3 Kuşak (Atlantik): Bu kuşak Atlantik Okyanusu ortasında yer alan levha sınırı (Atlantik Okyanus Sırtı) boyunca uzanır
|
|
|
|