10-19-2012
|
#3
|
|
Prof. Dr. Sinsi
|
Tarım Ürünleri Ve Yetişme Dönemleri
TURUNÇGİLLER
(Narenciye) (Portakal , mandalina, limon , greyfurt ve turunç)
Tropikal iklim bitkisidir Yurdumuz, dünya turunçgil üretim alanının en kuzey sınırındadır Bu nedenle, turunçgil yetişen tüm bölgelerimizde, zaman zaman dondurucu düşük sıcaklık zararları görülür
Yurdumuzda tarımı en fazla Akdeniz Bölgesinde gelişmiştir (% 62) Antalya başta olmak üzere bütün Akdeniz kıyılarında tarımı yapılabilmektedir Ayrıca Ege Bölgesinde İzmir’e kadar olan güney kıyılarında, GMarmara Bölümünün soğuktan korunmuş kıyılarında, Doğu Karadeniz Bölümünde Rize çevresinde ve GDoğu Anadolu Bölgesinin batısında tarımı yapılmaktadır
*** Ege Bölgesinde kıyıdan 200 km içerilere kadar tarımı yapılabilmektedir Sebebi bölgede dağların kıyıya dik uzanması sonucu deniz etkisinin iç kesimlere kadar sokulabilmesidir
*** Doğu Karadeniz Bölümünde yetiştirilebilmesi kış ılıklığı ile ilgilidir
MUZ
Muz, Güneydoğu Asya’dan çıkmıştır Anavatanı Güney Çin, Hindistan ve Hindistan ile Avustralya arasında kalan adalardır Muzu ilk kültüre alanların balıkçılar olduğu sanılmaktadır Balıkçılar ağ yapmak için muzun yapraklarından yararlanmışlar ve bu şekilde tarımı başlamıştırMuzla ilgili ilk eser MÖ 600-500 yıllarına aittir ve Hindistan’da bulunmuştur Muz bitkisi ülkemize ilk defa 1750 yıllarında Mısır’la ilgisi olan zengin bir aile tarafından süs bitkisi olarak, Mısır’dan Alanya’ya getirilmiştir O yıllarda daha çok süs bitkisi olarak yetiştirilen Muzun meyve verdiğinin görülmesi üzerine, 1930'lu yıllardan sonra meyvesi için ticari amaçla yetiştirilmeye başlanmıştır Bugün ülkemizde sadece Anamur, Bozyazı, Gazipaşa ve Alanya ilçeleri ile çevresinde Musa Cavendish dediğimiz bodur muz üretimi yapılmaktadır
Muz, nemli, tropik iklimlerin bitkisidir 30° Kuzey ve 30° Güney enlemleri arasında kalan bölgenin uygun alanlarında, tarımı rahatlıkla yapılır
Akdeniz bölgesinde muz yetişen yerlerimiz 36-37 enlem derecelerinde Toros Dağları tarafından korunmuş, dağların eteklerindeki mikroklima yerlerdir Buna rağmen muz bahçeleri zaman zaman soğuktan zarar görmektedir
Türkiye'de üretilen muzun tamamı Akdeniz Bölgesi'nde, Alanya-Anamur kıyılarından elde edilmektedir
Dünyadaki muz üretimi en fazla Asya kıtası ülkelerinde yapılmakta, bu kıtayı sırasıyla Güney Amerika, Orta Kuzey Amerika, Afrika, Okyanusya ve Avrupa Ülkeleri izlemektedir
KAYISI
Kayısı dünya üzerinde Asya'da İran, Afganistan ve Türkistan'da, Avrupa'da özellikle Akdeniz kıyılarında; Afrika ve Avustralya'da Güney Amerika, Arjantin ve Şili'de Amerika Birleşik Devletlerinde ve burada da özellikle Kaliforniya'da geniş ölçüde yetiştirilmektedir
Bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir En fazla tarımı DAnadolu Bölgesi’nde Malatya-Elazığ çevresinde gelişmiştir
ŞEFTALİ
Şeftalinin ana vatanının Doğu Asya ve Çin olduğunu düşünülmektedirOradan İran'a gelmiş, Yunanlılar ve Romalılar MÖ 1000 yıllarında bu meyveyi tanımışlardır Ülkemizde şeftali yetiştiriciliği birkaç ilimiz dışında tüm illerde yapılabilmektedir
Şeftali yetiştiriciliğinin yapıldığı bölgeler içerisinde Marmara Bölgesi başta gelmektedir Özellikle Bursa başta gelen ilimizdir
BADEM
Bademin anavatanı Çin ve Orta Asya'dır Asya ile Avrupa arasındaki İpek yolunda bademin seyyahlar tarafından yendiği bilinmektedir Seyyahlar bademi bu yol vasıtasıyla Yunanistan, Türkiye ve Orta Doğuya getirmişlerdir Uzun yıllardır Akdeniz kıyılarında özellikle İspanya ve İtalya'da badem yetiştiriciliği yapılmaktadır
Türkiye'de Doğu Karadeniz'in kıyı Bölgesi ile çok yüksek yaylalar dışında her yöresinde badem yetiştirilmektedir Badem yetiştiriciliği ülkemizde Ege Bölgesi'nde yoğunlaşmış olup, bunu Akdeniz, İç Anadolu ve Marmara Bölgeleri izlemektedir Özellikle Ege ve Akdeniz bölgelerinde Türkiye badem üretiminin üçte ikisi üretilmektedir Badem yetiştiriciliği açısından en önemli bölge Ege Bölgesi, burada da Datça Yarımadasıdır
İklim, Badem için, yazları kurak ve sıcak, kışları ılık ve yağışlı Akdeniz iklimi idealdir Bununla beraber, odun kısmının kış soğuklarına dayanıklı olması nedeniyle, kış soğuklarının fazlaca olduğu yerlerde de yetişebilmektedir Ağacının odun kısmı -20°C, -30°C'ye kadar soğuğa dayanabilir
Çiçeklenme zamanında -4°C, -5°C'ye dayanabilen çiçekler, körpe çağla döneminde -1°C, -O,5°C'lerde zarar görürler Dona dayanım bakımından çeşitler arasında büyük farklar görülmektedir
KİVİ
Bütün Dünyada yetiştirilen çeşitlerin orijini Yeni Zelanda’dır
Kivi asmaları sarılıcı-tırmanıcı bitkilerdir Toprak üstü aksamı çok kuvvetli değildir Kök yüzlek ve saçak kök yapısındadır Çoğunlukla toprağın 0-40 cm derinliğinde bulunur Ancak uygun koşullarda 1-15 m derine gidebilir Kılcal kökler hızlı gelişir ve yenilenir
Gözlerinin uyanmasında yaprak dökümüne kadar 240-260 gün don olmayan gelişme süresi ister İlkbaharın geç donlarında sürgünler zarar görebilirBitkiler sürekli ve sert rüzgar alan yörelerde gelişemez
Normal olarak çiçek ve meyve dökümü olmaz Tozlanan bütün çiçekler meyve tutar Bu yüzden kış budamasında yeterli sayıda göz bırakılmalı veya seyreltme ile meyve yükü dengede tutulmalıdır
Etkin bir tozlama ve meyve tutumu için çiçeklenme zamanı bahçede arı kovanı bulundurulmalıdır Erkek çiçeklerin polenleri arılarla dişi çiçeklere taşınırlar Rüzgarla tozlanma çok az olur
Türkiye’de henüz ticari amaçlı kivi üretimi çok yenidir Bu nedenle tüketilen meyvelerin hemen tamamı ithal yoluyla sağlanmaktadır
PATATES
Alüvyal ve kumlu topraklarda iyi yetişir Bütün bölgelerimizde tarımı yapılabilir En fazla tarımı İç Anadolu Bölgesinde gelişmiştir ( Nevşehir) Ayrıca Ödemiş-İzmir, Sakarya, Trabzon, Erzurum diğer önemli patates üretim merkezlerimizdir
SOĞAN-SARMISAK
Soğan üretiminde en önemli bölge Karadeniz Bölgesi'dir il olarak Bursa Karacabey yurdumuzun en önemli soğan üretim merkezidir Kastamonu ise sarmısakta önemli merkezimizdir Soğan-sarmısak tarımı bütün bölgelerimizde yapılabilir
SEBZECİLİK
Ülkemiz iklimi itibarıyla çok çeşitli sebze yetiştirilmesine olanaklıdır Birçok insan geçimini bu yolla sağlarBunun yanında çoğu insan evinin sebze ihtiyacını karşılamak için sebze yetiştirir
Sebzeler çok fazla su isterler Yurdumuzda sebze yetiştiriciliği en fazla Akdeniz Bölgesinde gelişmiştir Bu bölgeyi Ege ve Marmara Bölgeleri takip eder En az geliştiği bölgemiz DAnadolu bölgesidir Sebebi yaz mevsiminin çok kısa sürmesidir Ayrıca İç Anadolu Bölgesinde de sulama yetersizliğinden dolayı sebze tarımı gelişmemiştir
Sebze tarımı seracılık faaliyetleri ile Akdeniz ve Ege Bölgelerinde bütün yıl yapılabilmektedir Seracılığın buralarda gelişme sebepleri; kışların ılık geçmesi ve güneşli gün sayısının fazla olmasıdır
|
|
|
|