Türkiyede Sanayi Kollari Ve Özellikleri İlgili Bilgiler

**Prof. Dr. Sinsi** · 10-19-2012

TÜRKİYEDE SANAYİ KOLLARI VE ÖZELLİKLERİ ilgili Bilgiler
Sanayi ile ilgili terimler :

Sanayi : Hammaddeyi işleyerek kullanılmaya hazır hale getirilmesini sağlayan araçlar topluluğudur

Hammadde :Sanayileşme için temel koşullardan biridir

Makinelerde mamul maddeye dönüşebilen işlenmemiş maddelerdir

Bu maddeler bitkisel ( pamuk , buğday

vb) , hayvansal ( süt , et , yün

vb ) ve madensel ( demir , bakır , krom

vb ) kökenli olabilir

Sanayi ürünü : Fabrikalarda işlenerek kullanılan maddelerdir

Endüstri : Sanayi ile yakın anlamlıdır

Sanayiye göre daha geniş kapsamlı olup mal ve hizmet üreten tesisler topluluğu anlamına gelmektedir

Örneğin Kimya endüstrisi , turizm endüstrisi gibi

BİR YERDE SANAYİNİN KURULMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR :

Dünya üzerinde her yerde sanayi tesisleri kurmak mümkün değildir

Bir yerde sanayi tesisi kurulabilmesi için gerekli belli başlı şartlar şunlardır :

a) Sermaye :

Sanayi tesisinin kurulabilmesi için en önemli koşuldur

Diğer koşullar elverişli olsa bile eğer gerekli miktarda sermayeniz yoksa o fabrikayı açmanın mümkün olmaz

Türkiye'de sanayinin gelişmemesinde ne önemli etken sermaye yetersizliğidir

b) Hammadde :

Sanayi hammaddeyi işleyerek çeşitli ürünler haline getirmektedir

Sanayi hammaddeye bağımlı olduğundan bazı sanayi tesislerinin dağılımı hammadde kaynaklarının yakın olan yerlere açılmaktadır

Örneğin un ve makarna fabrikaları buğday üretilen yerlerde, zeytin yağı ve ayçiçeği yağı fabrikaları zeytin ve ayçiçek üretiminin fazla olduğu yerlerde açılmaktadır

Hammadde kolay taşınabilecek özellikte ise tüketim alanları dikkate alınmaktadır

Bu nedenle bir çok fabrika büyük şehirlerin çevresinde toplanmıştır

Hammadde Kaynakları

Tarım Ürünleri Hayvansal Ürünler Madenler Orman

c) Enerji :

Fabrikalardaki makinelerin çalışabilmesi için enerjiye gereksinim duyulmaktadır

Sanayileşmi ş ülkelerde veya bölgelerde enerji tüketimi fazladır

Ülkemizde enerji üretiminin en fazla olduğu bölge Doğu Anadolu , enerji tüketiminin en fazla olduğu bölge ise Marmara'dır

d) İşgücü :

Sanayi tesislerinin kurulup çalışabilmesi için işçiye ve teknik elemana ihtiyaç vardır

Ülkemizde genç nüfus sayısının fazla olmasından dolayı işgücü fazlalığı vardır

Ancak ülkemizde kalifiye eleman adı verilen nitelikli eğitimli teknik eleman sıkıntısı yaşanmaktadır

e) Ulaşım :

Ulaşım koşulları hammaddenin ve sanayi ürünlerinin taşınmasında kolaylık sağlar

Ulaşım imkanlarının geliştirilmesi yaygınlaştırılması sanayinin gelişmesinde önemli bir etkendir

Günümüzde Türkiye'de ve dünyada sanayi tesislerinin dağılımına bakıldığı zaman ilk dikkat çeken şey ulaşımın kolay olduğu yerlerde sanayinin gelişmiş olduğudur

f) Pazarlama :

Sanayi ürünlerinin kolay pazarlanması sanayinin gelişmesinde önemli bir etkendir

Üretilen bir ürünün pazarlama imkanı olması o sanayinin gelişmesi beklenemez

Üretim ve tüketim yerlerinin yakın olması maliyeti düşürür

TÜRKİYE'DE BAŞLICA SANAYİ KOLLARI VE COĞRAFİ DAĞILIMI

1 Besin Sanayii :

Hammaddesi tarıma dayalı olan ürünlerdir

Ülkemizde en fazla gelişme gösteren sanayi çeşitlerinden biridir

Ülkemizde bölgeler arasında görülen iklim tiplerinin farklığı ve bu durumun yol açtığı tarım ürünlerinde yaşanan çeşitlilik fabrika çeşidinin de farklı olmasına yol açmıştır

Ülkemizde bulunan belli başlı besin sanayiine ait tesisler şunlardır ;

10-19-2012	#1
Prof. Dr. Sinsi	Türkiyede Sanayi Kollari Ve Özellikleri İlgili Bilgiler TÜRKİYEDE SANAYİ KOLLARI VE ÖZELLİKLERİ ilgili Bilgiler Sanayi ile ilgili terimler : Sanayi : Hammaddeyi işleyerek kullanılmaya hazır hale getirilmesini sağlayan araçlar topluluğudur Hammadde :Sanayileşme için temel koşullardan biridir Makinelerde mamul maddeye dönüşebilen işlenmemiş maddelerdir Bu maddeler bitkisel ( pamuk , buğday vb) , hayvansal ( süt , et , yün vb ) ve madensel ( demir , bakır , krom vb ) kökenli olabilir Sanayi ürünü : Fabrikalarda işlenerek kullanılan maddelerdir Endüstri : Sanayi ile yakın anlamlıdır Sanayiye göre daha geniş kapsamlı olup mal ve hizmet üreten tesisler topluluğu anlamına gelmektedir Örneğin Kimya endüstrisi , turizm endüstrisi gibi BİR YERDE SANAYİNİN KURULMASI İÇİN GEREKLİ ŞARTLAR : Dünya üzerinde her yerde sanayi tesisleri kurmak mümkün değildir Bir yerde sanayi tesisi kurulabilmesi için gerekli belli başlı şartlar şunlardır : a) Sermaye : Sanayi tesisinin kurulabilmesi için en önemli koşuldur Diğer koşullar elverişli olsa bile eğer gerekli miktarda sermayeniz yoksa o fabrikayı açmanın mümkün olmaz Türkiye'de sanayinin gelişmemesinde ne önemli etken sermaye yetersizliğidir b) Hammadde : Sanayi hammaddeyi işleyerek çeşitli ürünler haline getirmektedir Sanayi hammaddeye bağımlı olduğundan bazı sanayi tesislerinin dağılımı hammadde kaynaklarının yakın olan yerlere açılmaktadır Örneğin un ve makarna fabrikaları buğday üretilen yerlerde, zeytin yağı ve ayçiçeği yağı fabrikaları zeytin ve ayçiçek üretiminin fazla olduğu yerlerde açılmaktadır Hammadde kolay taşınabilecek özellikte ise tüketim alanları dikkate alınmaktadırBu nedenle bir çok fabrika büyük şehirlerin çevresinde toplanmıştır Hammadde Kaynakları Tarım Ürünleri Hayvansal Ürünler Madenler Orman c) Enerji : Fabrikalardaki makinelerin çalışabilmesi için enerjiye gereksinim duyulmaktadırSanayileşmi ş ülkelerde veya bölgelerde enerji tüketimi fazladır Ülkemizde enerji üretiminin en fazla olduğu bölge Doğu Anadolu , enerji tüketiminin en fazla olduğu bölge ise Marmara'dır d) İşgücü : Sanayi tesislerinin kurulup çalışabilmesi için işçiye ve teknik elemana ihtiyaç vardır Ülkemizde genç nüfus sayısının fazla olmasından dolayı işgücü fazlalığı vardır Ancak ülkemizde kalifiye eleman adı verilen nitelikli eğitimli teknik eleman sıkıntısı yaşanmaktadır e) Ulaşım : Ulaşım koşulları hammaddenin ve sanayi ürünlerinin taşınmasında kolaylık sağlar Ulaşım imkanlarının geliştirilmesi yaygınlaştırılması sanayinin gelişmesinde önemli bir etkendir Günümüzde Türkiye'de ve dünyada sanayi tesislerinin dağılımına bakıldığı zaman ilk dikkat çeken şey ulaşımın kolay olduğu yerlerde sanayinin gelişmiş olduğudur f) Pazarlama : Sanayi ürünlerinin kolay pazarlanması sanayinin gelişmesinde önemli bir etkendir Üretilen bir ürünün pazarlama imkanı olması o sanayinin gelişmesi beklenemez Üretim ve tüketim yerlerinin yakın olması maliyeti düşürür TÜRKİYE'DE BAŞLICA SANAYİ KOLLARI VE COĞRAFİ DAĞILIMI 1 Besin Sanayii : Hammaddesi tarıma dayalı olan ürünlerdir Ülkemizde en fazla gelişme gösteren sanayi çeşitlerinden biridir Ülkemizde bölgeler arasında görülen iklim tiplerinin farklığı ve bu durumun yol açtığı tarım ürünlerinde yaşanan çeşitlilik fabrika çeşidinin de farklı olmasına yol açmıştır Ülkemizde bulunan belli başlı besin sanayiine ait tesisler şunlardır ;