Coğrafyanın Dağılış İlkesi

Coğrafyanın dağılış ilkesi

Coğrafya, geo(Yer) ile graphein ( tasvir etmek ) sözcüklerinin birleşmesinden meydana gelmektedir Coğrafyanın konusu yeryüzüdür Coğrafyanın konusu içerisine yaşam içerisinde var olan bir çok şey girmektedir

Örneğin; çevreyi oluşturan taşküre(litosfer),suküre(hidrosfer),havaküre(a tmos fer) ve canlılar küresi ( biyosfer ) coğrafyanın araştırması kapsamına girmektedir

Coğrafya insanın yaşadığı doğal çevre ile ilişkilerini konu edinen bir bilimdirCoğrafyanın tanımı yapılırken en çok yapılan hatalardan biri de coğrafyayı sadece bir dağın yüksekliğini bilmek yada bir akarsuyun kaç km olduğunu bilmek sanmaktır Biraz önce yapılan açıklamadan da anlaşılacağına göre doğal ortam ve bu doğal ortamın etkileri önemlidir Bir coğrafyacı dağların yüksekliğini tam olarak bilmeyebilir ama o dağın tarım,ulaşım,turizm ve nüfuslanma üzerindeki etkilerini çok bilir



Coğrafya Biliminin İlkeleri : Her bilim dalının olduğu gibi coğrafyanın da kendine özgü metot ve ilkeleri bulunmaktadır Coğrafya bir olayı incelerken şu ilkelerden yararlanmaktadır Bu ilkeler şunlardır ;

1 Nedensellik İlkesi : Coğrafi olayların araştırılması sırasında olayların nedenleri sorulmakta ve bunlara yanıtlar aranmaktadır Örneğin Yağmur nasıl yağmaktadır ? , Deprem neden olan faktörler nelerdir ?

2 Dağılış İlkesi : Coğrafi olayların yeryüzündeki dağılımı incelenmektedir Coğrafyacı bir olayın sadece nedenini araştırmakla kalmaz bu olayın yeryüzü genelinde dağılımını da incelemektedir Yukarıda sorulan soruları coğrafyacı şöyle devam eder ; Yağmurun ülkemizdeki coğrafi dağılımı nasıldır ? Türkiye'de depremler hangi sahalarda daha fazladır ?

3 Karşılıklı İlgi İlkesi: Coğrafi olayların birbirleri ile olan bağlantıları da incelenmektedir Örneğin Yağışın basınçla , sıcaklığın Güneş ışınlarının düşme açısı ile olan ilişkisi ya da Dağlık ve engebelik alanların nüfus ve yerleşme üzerindeki etkileri de incelenmektedir

Coğrafya Biliminin Yararlandığı Diğer Bilim Dalları :

1 Astronomi : Uzay bilimi

2 Jeoloji : Yer Bilimi

3 Jeofizik : Dünyanın iç yapısının inceleyen bilim dalı

4 Hidroloji : Sular bilimi

5 Meteoroloji: Atmosfer olaylarını inceleyen bilim dalı

6 Kartografya :Harita bilimi

7 Zooloji : Hayvan bilimi

8 Botanik : Bitki bilimi

9 Antropoloji : İnsan bilimi

10Etnoloji : İnsan ırklarını inceleyen bilim dalı

11Sosyoloji : Toplum inceleyen bilim dalı

12Demografi : Nüfus bilimi

COĞRAFYANIN BÖLÜMLERİ

Coğrafya incelemiş olduğu konuları göre iki bölüme ayrılmaktadır :

1 Genel Coğrafya

A Fiziki Coğrafya

a) Jeomorfoloji

b) Klimatoloji

c) Biyocoğrafya

d) Hidrografya

B Beşeri Coğrafya

C Ekonomik Coğrafya

2 Yerel Coğrafya

A) Bölge Coğrafyası

B) Ülke Coğrafyası

C) Kıta coğrafyası

1 GENEL COĞRAFYA : Fiziki beşeri ve ekonomik olayların yeryüzünün tamamında ayrı ayrı ele almaktadır Olayların meydana geliş nedenleri ve dağılışları incelenmektedir Gözlem ve karşılaştırma yapılarak olaylar bir sınıflandırmaya çalışmaktadır Genel coğrafya incelemiş olduğu konular bakımından üç bölüme ayrılmaktadır

A) Fiziki Coğrafya : Yüzey şekilleri başta olmak üzere okyanuslar denizler göller ve akarsular gibi su küreyi oluşturan unsurlar da inceleme alanına girmektedir Fiziki coğrafya denizlince yeryüzünün dış görünümü aklımıza gelmelidir

Jeomorfoloji ( Yüzey şekilleri bilimi ): Yeryüzü şekillerinin oluşumlarını araştırır bunları sınıflandırır Örneğin Depremlerin meydana gelmesi akarsuların oluşturmuş olduğu şekiller , buzul ve rüzgarların meydana getirdiği yer şekilleri jeomorfolojinin inceleme alanına girmektedir

Klimatoloji( İklim Bilgisi ): Yeryüzündeki iklim tiplerini ve bu iklim tiplerinin coğrafi dağılımını incelemektedir Örnek vermek gerekirse Tropikal iklimi meydana getiren şartlar ve bu iklimin görüldüğü yerler klimatoloji biliminin kapsamı alanına girmektedir

Biyocoğrafya( Canlılar coğrafyası ) : İnsan hariç yeryüzündeki diğer canlıların ( hayvan ve bitki ) coğrafi dağılışını ve bu bu dağılışı etkileyen fiziki şartları incelemektedir Örneğin küçük baş hayvanların dağılım alanları ve bu dağılımda etkili olan iklim koşulları ve yer şekillerinin etkisi biyocoğrafyanın konusudur